Εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν παγωμένες, χωρίς καμία αύξηση από το 2013. Αυτό οφείλεται στην εφαρμογή των μνημονιακών νόμων και της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος, οι οποίοι επιτρέπουν αυξήσεις μόνο σε περίπτωση πλεονάσματος στον κλάδο επικούρησης του ΕΦΚΑ (πρώην ΕΤΕΑΕΠ). Παράλληλα, η καθυστέρηση στην καταβολή τους μπορεί να φτάσει έως και τα τρία χρόνια, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα στους συνταξιούχους που βασίζονται σε αυτές τις απολαβές.
Πολυετείς καθυστερήσεις και ακραία σενάρια
Η χρονοβόρα διαδικασία απονομής των επικουρικών συντάξεων αποτελεί έναν διαρκή πονοκέφαλο για τον ΕΦΚΑ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αναμονή μπορεί να διαρκέσει τέσσερα ή και πέντε χρόνια, ειδικά για ασφαλισμένους που έχουν διαδοχική ασφάλιση σε πολλαπλά ταμεία. Οι επικουρικές που θεωρούνται ληξιπρόθεσμες, δηλαδή αυτές που εκκρεμούν για περισσότερες από 90 ημέρες, υπολογίζονται σε περίπου 33.000, προκαλώντας μεγάλη ταλαιπωρία στους ασφαλισμένους.
Τα αίτια του προβλήματος
Ένας από τους βασικούς λόγους των καθυστερήσεων είναι η ύπαρξη μικρών, μη μηχανογραφημένων επικουρικών ταμείων, που λειτουργούσαν με χειρόγραφα αρχεία. Αυτό σημαίνει ότι για ασφαλισμένους που είχαν εισφορές σε περισσότερα από ένα ταμεία, η διαδικασία επαλήθευσης και απονομής της σύνταξης είναι ιδιαίτερα περίπλοκη. Επίσης, καθοριστικός παράγοντας είναι η προϋπόθεση να έχει προηγηθεί η έκδοση της κύριας σύνταξης, κάτι που προσθέτει περαιτέρω καθυστερήσεις.
Νομοθετικά μέτρα για την επιτάχυνση των διαδικασιών
Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι καθυστερήσεις, έχουν ενεργοποιηθεί διάφορες νομοθετικές παρεμβάσεις:
- Θεσπίστηκαν ενιαίοι όροι και προϋποθέσεις θεμελίωσης επικουρικής σύνταξης τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Πλέον, με τη συμπλήρωση 15 ετών επικουρικής ασφάλισης (4.500 ένσημα), ανεξάρτητα από το αν αυτά προέρχονται από έναν ή περισσότερους φορείς, ο ασφαλισμένος μπορεί να λάβει σύνταξη.
- Η ενεργοποίηση της fast track διαδικασίας για τις επικουρικές με 15ετία συνδέεται και με το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, που θα προβλέπει εναρμόνιση των κανόνων για την αναγνώριση και εξαγορά πλασματικών ετών.
- Στο πλαίσιο του νέου νομοθετικού πλαισίου, οι συνταξιούχοι που έχουν λάβει κύρια σύνταξη με 15 έτη ασφάλισης θα θεμελιώνουν δικαίωμα σε επικουρική χωρίς διαφορετικό όριο ηλικίας, ενώ τα πλασματικά έτη θα ενοποιηθούν σε όλα τα ταμεία.
Ο τρόπος υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων
Από το 2015 και έπειτα, εφαρμόζεται ένας διπλός μηχανισμός υπολογισμού:
- Για τα χρόνια ασφάλισης έως το 2014, η επικουρική υπολογίζεται με συντελεστή 0,45% ανά έτος, βάσει των αποδοχών της περιόδου 2002-2014.
- Για τα έτη μετά το 2015, το ποσό εξαρτάται από τις καταβληθείσες εισφορές και την ηλικία συνταξιοδότησης. Όσο περισσότερες είναι οι εισφορές και όσο αργότερα συνταξιοδοτείται κάποιος (πλησιάζοντας στα 67 έτη), τόσο υψηλότερη θα είναι η επικουρική σύνταξη.
Μειώσεις και ποινές για πρόωρη συνταξιοδότηση
Για όσους συνταξιοδοτούνται πριν από την πλήρη ηλικία, ισχύουν μειώσεις στις επικουρικές απολαβές:
- Στο τμήμα που αφορά τα έτη έως το 2014, η μείωση κυμαίνεται από 6% έως 30%.
- Από το 2015 και μετά, η ποινή πρόωρης εξόδου αντικαταστάθηκε από συντελεστές που μειώνουν τη σύνταξη ανάλογα με την ηλικία αποχώρησης.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
