Η ελληνική βιοτεχνική αρτοποιία περνά μία από τις δυσκολότερες περιόδους της, με τα παραδοσιακά αρτοποιεία να κλείνουν το ένα μετά το άλλο. Από το 2022 μέχρι σήμερα, πάνω από 800 γειτονικοί φούρνοι έχουν αναγκαστεί να βάλουν λουκέτο, καθώς το ενεργειακό κόστος παραμένει δυσβάσταχτο, ακόμη και το 2025. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος, Μιχάλης Μούσιος, τονίζει πως οι υψηλές τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας είναι το μεγαλύτερο αγκάθι για τον κλάδο.
Η θηλιά του κόστους λειτουργίας
Η τελευταία τριετία χαρακτηρίστηκε από ραγδαίες αυξήσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, οδηγώντας εκατοντάδες φούρνους στο κλείσιμο. Το υψηλό λειτουργικό κόστος, σε συνδυασμό με παλιά χρέη και άλλες οικονομικές δυσκολίες, κάνει την επιβίωση των μικρών αρτοποιείων εξαιρετικά δύσκολη. Σύμφωνα με τον Γιάννη Μάνο, αντιπρόεδρο του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών και αρτοποιό, το ενεργειακό κόστος, η βαριά φορολογία και η έλλειψη εργατικού δυναμικού αποτελούν έναν “εκρηκτικό” συνδυασμό που απειλεί τον κλάδο.
Αναμένοντας την κρατική στήριξη
Οι αρτοποιοί ελπίζουν σε επιδοτήσεις από τη νέα ηγεσία του Υπουργείου Ενέργειας, καθώς η καθυστέρηση των σχετικών ανακοινώσεων έχει προκαλέσει ανησυχία. Τα μέχρι τώρα δεδομένα δείχνουν ότι η επιδότηση θα αφορά επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο έως 10 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το κριτήριο των 35kva έχει αποσυρθεί, ώστε να συμπεριληφθούν περισσότεροι φούρνοι.
Το πρόβλημα της διαδοχής
Εκτός από τα οικονομικά προβλήματα, οι φούρνοι αντιμετωπίζουν και ένα σημαντικό δημογραφικό ζήτημα: όλο και λιγότεροι νέοι επιλέγουν να ασχοληθούν με την αρτοποιία. Παλαιότερα, όταν ένας αρτοποιός συνταξιοδοτούνταν, συχνά υπήρχαν ενδιαφερόμενοι να νοικιάσουν τον φούρνο. Σήμερα, αυτή η πρακτική έχει εκλείψει, με αποτέλεσμα τα καταστήματα να βγαίνουν προς πώληση και ο εξοπλισμός να διαλύεται. Σύμφωνα με τον κ. Μούσιο, το 20-25% των λουκέτων οφείλεται στη μη ύπαρξη διαδόχων που θα συνεχίσουν την επιχείρηση.
Η πίεση από τα σούπερ μάρκετ
Τα σούπερ μάρκετ, μέσω της πρακτικής του bake off –δηλαδή του ψησίματος κατεψυγμένης ζύμης– έχουν αλλάξει τον ανταγωνισμό, μειώνοντας τη ζήτηση για ψωμί από τους παραδοσιακούς φούρνους. Οι απώλειες στις πωλήσεις ψωμιού των φούρνων έχουν ξεπεράσει το 20% από το 2015, ενώ οι καταναλωτικές συνήθειες μεταβάλλονται διαρκώς. Πολλές οικογένειες έχουν περιορίσει το ψωμί στη διατροφή τους, με αποτέλεσμα οι φούρνοι να στρέφονται σε άλλες πηγές εσόδων.
Ο καφές ως σανίδα σωτηρίας
Ένα νέο μοντέλο που φαίνεται να βοηθάει τους φούρνους είναι η πώληση καφέ. Πολλά παραδοσιακά αρτοποιεία έχουν προσθέσει στη γκάμα των προϊόντων τους καφέδες, γεγονός που έχει αυξήσει τον τζίρο τους. Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδίας, 9 στους 10 καταναλωτές που αγοράζουν καφέ από έναν φούρνο παίρνουν μαζί και κάποιο σνακ. Ωστόσο, αυτή η στρατηγική δεν είναι αρκετή για να καλύψει τις συνολικές απώλειες.
Οι τάσεις στις πρώτες ύλες
Παρόλο που οι τιμές του αλευριού και των γαλακτοκομικών παραμένουν σταθερές, η σοκολάτα έχει ακολουθήσει αντίθετη πορεία, με αύξηση 40% τους τελευταίους έξι μήνες. Η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές επηρεάζει το κόστος παραγωγής, ενώ η ζήτηση για προϊόντα με προζύμι και αργής ωρίμανσης αυξάνεται σταθερά.
Οι εσωτερικές διαμάχες στον κλάδο
Πρόσφατα, ξέσπασε ένταση ανάμεσα στην Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδας και την Ελληνική Ένωση Αρτοποιίας-Ζαχαροπλαστικής (Ε.ΕΠ.Α.Ζ.), η οποία εκπροσωπεί περίπου 150 επιχειρήσεις. Οι δύο οργανισμοί διαφώνησαν σχετικά με το αίτημα αναστολής της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Οι μεγαλύτερες ομοσπονδίες αρτοποιών και ζαχαροπλαστών, που εκπροσωπούν 20.000 επιχειρήσεις, διαχώρισαν τη θέση τους, υποστηρίζοντας ότι η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας είναι πλέον υποχρεωτική για τις επιχειρήσεις τους, ενώ για τα μέλη της Ε.ΕΠ.Α.Ζ. θα ισχύσει από το 2025.
Το μέλλον της ελληνικής αρτοποιίας
Το τοπίο για τους φούρνους παραμένει αβέβαιο. Η ανάγκη για θεσμική στήριξη, η προσαρμογή στις νέες καταναλωτικές συνήθειες και η διατήρηση του αυθεντικού χαρακτήρα των παραδοσιακών φούρνων είναι κρίσιμες παράμετροι για την επιβίωση του κλάδου. Το αν θα καταφέρουν να αντεπεξέλθουν στις προκλήσεις της εποχής θα κριθεί από τις επόμενες αποφάσεις, τόσο των επιχειρηματιών όσο και της πολιτείας.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
