Το ψωμί, ένα από τα πιο βασικά αγαθά διατροφής των Ελλήνων, γίνεται ολοένα και πιο ακριβό, προκαλώντας ανησυχία τόσο στους καταναλωτές όσο και στους αρτοποιούς. Οι τελευταίοι προετοιμάζονται για νέες αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων τους, καθώς το αυξανόμενο κόστος παραγωγής ασκεί μεγάλες πιέσεις στην αγορά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών του κλάδου, η μέση τιμή μιας φρατζόλας, που σήμερα κυμαίνεται γύρω στα 1,20 ευρώ, αναμένεται να εκτοξευθεί ακόμη και στα 1,40 ευρώ το επόμενο διάστημα. Ήδη, αρκετοί φούρνοι έχουν προχωρήσει σε ανατιμήσεις, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να παρατηρούν αυξήσεις που φτάνουν το 10%-12%, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Οι βασικοί λόγοι πίσω από τις ανατιμήσεις: ενέργεια και πρώτες ύλες
Η βασικότερη αιτία των αυξήσεων έγκειται στο ραγδαία αυξανόμενο κόστος ενέργειας, καθώς και στις συνεχείς ανατιμήσεις των πρώτων υλών, κυρίως του αλευριού. Οι αλευροβιομηχανίες έχουν ήδη αυξήσει την τιμή του αλευριού κατά 4-5 λεπτά το κιλό, οδηγώντας την τιμή του μαλακού αλευριού, που χρησιμοποιείται κυρίως στην παρασκευή ψωμιού, από 48-49 λεπτά στα 52-54 λεπτά το κιλό.
Αυτό το φαινόμενο δεν είναι μεμονωμένο, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση αυξήσεων που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια. Οι τιμές των σιτηρών παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις, εξαιτίας γεωπολιτικών εντάσεων, ακραίων καιρικών φαινομένων, αλλά και της αύξησης του κόστους των μεταφορών. Είναι χαρακτηριστικό ότι το κόστος των σκληρών σιτηρών, τα οποία είναι απαραίτητα για την παραγωγή υψηλής ποιότητας αλευριού, έχει αυξηθεί έως και 30% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Παράλληλα, η διεθνής επισιτιστική κρίση, που επιδεινώθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία – έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς σιτηρών παγκοσμίως – έχει επηρεάσει καταλυτικά τις τιμές των πρώτων υλών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη γενική άνοδο των τιμών στην αλευροβιομηχανία και, κατ’ επέκταση, στην αρτοποιία.
Η πτώση της κατανάλωσης και τα λουκέτα στους φούρνους
Οι συνεχείς αυξήσεις στο ψωμί δεν έχουν αφήσει ανεπηρέαστη την καταναλωτική συμπεριφορά. Από το 2020, όταν η μέση τιμή μιας φρατζόλας ήταν 0,80 ευρώ, η τιμή έχει αυξηθεί κατά 50%, με αποτέλεσμα η ζήτηση να σημειώνει καθοδική πορεία. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), η μέση μηνιαία κατανάλωση ψωμιού ανά νοικοκυριό υποχώρησε στα 8,1 κιλά το 2023, από 8,5 κιλά το 2022. Ενδεικτικό της μείωσης είναι το γεγονός ότι η ημερήσια κατανάλωση ψωμιού ανά άτομο έχει μειωθεί στα 100 γραμμάρια, ενώ το 2011 ήταν 200 γραμμάρια.
Ταυτόχρονα, η κρίση στην αγορά πλήττει σοβαρά τους μικρούς και μεσαίους αρτοποιούς. Από το 2022, περίπου 800 φούρνοι έχουν αναγκαστεί να βάλουν λουκέτο, καθώς αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στο συνεχώς αυξανόμενο κόστος λειτουργίας. Πολλοί επαγγελματίες του κλάδου ζητούν κρατική παρέμβαση, με επιδότηση του ενεργειακού κόστους, προκειμένου να αποφευχθούν περαιτέρω λουκέτα και απώλειες θέσεων εργασίας.
Οι επιπτώσεις στους καταναλωτές και η ανάγκη για λύσεις
Για τα ελληνικά νοικοκυριά, οι νέες αυξήσεις στην τιμή του ψωμιού αποτελούν ένα ακόμη πλήγμα, ειδικά σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια επηρεάζει βασικά είδη διατροφής. Οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με την ανάγκη είτε να μειώσουν την κατανάλωση ψωμιού είτε να αναζητήσουν φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις, όπως τα συσκευασμένα προϊόντα των σούπερ μάρκετ.
Από την άλλη, οι φούρνοι παλεύουν να επιβιώσουν μέσα σε ένα ολοένα και πιο ακριβό οικονομικό περιβάλλον. Οι αρτοποιοί προσπαθούν να κρατήσουν τις επιχειρήσεις τους βιώσιμες, αναζητώντας τρόπους να μειώσουν τα κόστη παραγωγής χωρίς να θυσιάσουν την ποιότητα του προϊόντος. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η πολιτεία θα παρέμβει ουσιαστικά για να στηρίξει έναν από τους πιο παραδοσιακούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, προτού οι επιπτώσεις γίνουν ακόμη πιο δραματικές.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
