Μπορεί μέχρι σήμερα να πιστεύαμε πως ο καρκίνος του παχέος εντέρου απασχολεί κυρίως τις μεγαλύτερες ηλικίες, όμως τα τελευταία χρόνια οι στατιστικές δείχνουν μια ανησυχητική πραγματικότητα: όλο και περισσότεροι νέοι κάτω των 50 ετών διαγιγνώσκονται με τη νόσο. Και ενώ οι γνωστοί «ένοχοι» όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα και το αλκοόλ είναι στο στόχαστρο, ένας άλλος παράγοντας φαίνεται να έχει υποτιμηθεί επικίνδυνα: το επεξεργασμένο κρέας.
Αν και λαχταριστό για πολλούς, το μπέικον, το σαλάμι, τα λουκάνικα και τα παστά κρέατα έχουν μπει στο μικροσκόπιο των επιστημόνων. Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) έχει εξετάσει εκατοντάδες μελέτες και πλέον κατατάσσει το επεξεργασμένο κρέας στην ίδια κατηγορία καρκινογόνων με το κάπνισμα. Το κόκκινο κρέας, από την άλλη, χαρακτηρίζεται ως “πιθανώς καρκινογόνο”. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο Lancet Oncology, ενισχύοντας τις ήδη υπάρχουσες ανησυχίες.
Ο καθηγητής Peter S. Liang, ειδικός στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου, σημειώνει πως πολλοί γιατροί ίσως δεν δίνουν την απαραίτητη έμφαση στον κίνδυνο που σχετίζεται με αυτού του είδους τη διατροφή. Το ίδιο υποστηρίζει και ο David A. Johnson, επικεφαλής γαστρεντερολογίας, τονίζοντας πως η ενημέρωση παραμένει ελλιπής.
Αυτό που σοκάρει περισσότερο είναι πως ακόμη και μικρές ποσότητες – μόλις 30 γραμμάρια την ημέρα – μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου κατά 8%, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του 2025. Άλλες μελέτες, όπως εκείνη της UK Biobank, μιλούν για 32% αύξηση του κινδύνου με ημερήσια κατανάλωση 70 γραμμαρίων κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος.
Γιατί είναι τόσο επικίνδυνο;
Η επεξεργασία του κρέατος δεν αφορά απλά το αλάτι ή το κάπνισμα. Περιλαμβάνει προσθήκη χημικών ουσιών όπως νιτρικά και νιτρώδη άλατα, τα οποία σε συνδυασμό με άλλες ενώσεις σχηματίζουν ισχυρούς καρκινογόνους παράγοντες. Επίσης, η θερμική επεξεργασία σε υψηλές θερμοκρασίες δημιουργεί ετεροκυκλικές αμίνες και πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες που καταστρέφουν το DNA.
Ένας ακόμη «αθόρυβος» ένοχος είναι ο αιμικός σίδηρος, που βρίσκεται κυρίως στα κόκκινα κρέατα και ενισχύει τον σχηματισμό καρκινογόνων ενώσεων. Όλες αυτές οι ουσίες δεν δρουν μεμονωμένα – συχνά συνεργάζονται προκαλώντας φλεγμονή και αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Οι συστάσεις των ειδικών είναι σαφείς: περιορίστε το κόκκινο κρέας σε το πολύ τρεις μερίδες την εβδομάδα και, όσο για τα επεξεργασμένα, ιδανικά, να αποφεύγονται εντελώς. Μελέτες δείχνουν ότι η τήρηση αυτών των οδηγιών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου κατά 14%.
Όπως λέει χαρακτηριστικά ο καθηγητής Johnson: «Δεν χρειάζεται να τα κόψετε όλα, αλλά σίγουρα πρέπει να τα μειώσετε. Είναι θέμα επιλογών και ισορροπίας».
Ο Liang προσθέτει: «Οι γιατροί οφείλουμε να επιμένουμε. Το μήνυμα μπορεί να μην πιάσει αμέσως, αλλά επαναλαμβανόμενο, σώζει ζωές».
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
