Η παγίδα των ανείσπρακτων ενοικίων και πώς να την αποφύγετε

Τα τελευταία χρόνια, οι ενοικιαστές βρίσκονται αντιμέτωποι με τη συνεχή αύξηση στις τιμές των ενοικίων, μια τάση που έχει επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις τόσο για τους ίδιους όσο και για τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Πολλοί ενοικιαστές, παρά το γεγονός ότι αρχικά αποδέχθηκαν τις αυξημένες απαιτήσεις των ιδιοκτητών για υψηλότερα μισθώματα, στην πορεία δυσκολεύτηκαν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Το αποτέλεσμα; Συσσωρευμένα χρέη από απλήρωτα ενοίκια και ιδιοκτήτες που, εκτός από την απώλεια εισοδήματος, καλούνται να πληρώσουν φόρους για ποσά που ποτέ δεν εισέπραξαν.

Η κατάσταση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει της υποβολής των φετινών φορολογικών δηλώσεων. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν έλαβαν ενοίκια το 2024 θα πρέπει να ενεργήσουν άμεσα και συντονισμένα για να αποφύγουν τη φορολόγηση αυτών των «εικονικών» εσόδων.

Για το φορολογικό έτος 2024, έχει τεθεί σε εφαρμογή μια νέα διαδικασία, σύμφωνα με την οποία οι εκμισθωτές που δεν κατάφεραν να εισπράξουν τα ενοίκια τους, οφείλουν να συμπληρώσουν και να αποστείλουν ψηφιακά το έντυπο Ε411. Το συγκεκριμένο έντυπο ζητά αναλυτικά στοιχεία: ποιος είναι ο μισθωτής (ΑΦΜ, ονοματεπώνυμο, κ.λπ.), ποιο είναι το ακίνητο που αφορά, τι ποσό οφείλεται και για ποιο έτος.

Πριν όμως φτάσουν στο σημείο της υποβολής αυτής της δήλωσης, υπάρχουν συγκεκριμένες νομικές ενέργειες που πρέπει να έχουν προηγηθεί, ώστε να θεωρηθούν οι οφειλές ως «ανείσπρακτες» από την Εφορία:

  1. Έκδοση νομικής εντολής ή δικαστικής απόφασης: Ο εκμισθωτής πρέπει να έχει κινήσει νομικές διαδικασίες κατά του ενοικιαστή, όπως διαταγή πληρωμής, διαταγή απόδοσης του ακινήτου, ή αγωγή για επιδίκαση μισθωμάτων.

  2. Υποβολή αποδεικτικών στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ: Η δήλωση ανείσπρακτων ενοικίων πρέπει να συνοδεύεται από το έντυπο Ε411, τα σχετικά δικαστικά έγγραφα, αποδείξεις επίδοσης και –σε περίπτωση θανάτου του ιδιοκτήτη– τα στοιχεία αυτού, με υπεύθυνη δήλωση από τον κληρονόμο.

  3. Ειδικές περιπτώσεις: Σε περίπτωση πτώχευσης του ενοικιαστή, απαιτείται πίνακας αναγγελίας χρεών. Αν η υποβολή δεν μπορεί να γίνει ψηφιακά, υπάρχει η δυνατότητα φυσικής αποστολής ή παράδοσης.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται γιατί, εάν δεν κατατεθούν όλα τα απαιτούμενα έγγραφα, τότε τα ποσά που δηλώθηκαν ως ανείσπρακτα θεωρούνται από την Εφορία ως εισπραχθέντα και φορολογούνται κανονικά. Με άλλα λόγια, ο ιδιοκτήτης πληρώνει φόρο για χρήματα που δεν μπήκαν ποτέ στον λογαριασμό του.

Όσα ενοίκια δεν εισπράχθηκαν μέσα στο 2024 –καθώς και όσα είχαν δηλωθεί ως ανείσπρακτα παλαιότερα αλλά τελικά καταβλήθηκαν εντός του 2024– πρέπει πρώτα να δηλωθούν στο έντυπο Ε2. Από εκεί μεταφέρονται αυτόματα στο έντυπο Ε1, ώστε να ενσωματωθούν στη φορολογική δήλωση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το εισόδημα από ενοίκια φορολογείται αυτοτελώς από το πρώτο ευρώ, χωρίς αφορολόγητο όριο. Ωστόσο, αναγνωρίζεται ένα τυπικό έξοδο 5% για τις αναγκαίες εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του ακινήτου.

Η ορθή διαχείριση των ανείσπρακτων ενοικίων δεν είναι απλά τυπική διαδικασία, αλλά πράξη επιβίωσης για τους ιδιοκτήτες. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους ζωής και οικονομικής αστάθειας, η ανάγκη για ακριβή, έγκαιρη και πλήρη δήλωση των στοιχείων καθίσταται πιο κρίσιμη από ποτέ.

Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ