Μια ανάσα πιο κοντά σε γενναίες μειώσεις ή ακόμη και στην πλήρη κατάργηση του ΕΝΦΙΑ βρίσκεται πλέον η χώρα, καθώς η φετινή υπεραπόδοση του κρατικού προϋπολογισμού δίνει ισχυρά όπλα στην κυβέρνηση ενόψει των κρίσιμων δημοσιονομικών διαπραγματεύσεων του 2025. Οι εκτιμήσεις του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους δείχνουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα αγγίξει το 3% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες τον στόχο που έχει τεθεί στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο.
Το επιπλέον δημοσιονομικό «μαξιλάρι», που υπολογίζεται σε πάνω από 1 δισ. ευρώ, ανοίγει τον δρόμο για νέα μέτρα ελάφρυνσης των πολιτών. Κορυφαίες κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι, με αυτά τα δεδομένα, η Ελλάδα έχει την πολυτέλεια να υπερβεί ακόμη και το «σκληρό όριο» του 3,6% στις πρωτογενείς δαπάνες, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική ισορροπία.
Παρόμοια θετική εξέλιξη καταγράφηκε και πέρυσι, όταν το πρωτογενές πλεόνασμα άγγιξε επίπεδα-ρεκόρ, αγγίζοντας το 4,8% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat – υπερδιπλάσιο σε σχέση με τον αρχικό στόχο. Αυτή η υπέρβαση επέτρεψε την υιοθέτηση ενός πακέτου μόνιμων μέτρων στήριξης, το οποίο ωφέλησε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες όπως οι συνταξιούχοι και οι ενοικιαστές.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πακέτο παροχών που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ αναμένεται να είναι ακόμη πιο φιλόδοξο από το περσινό. Στο επίκεντρο βρίσκονται η μείωση φορολογικών συντελεστών, κυρίως για τα μεσαία εισοδήματα, η αναθεώρηση των τεκμηρίων διαβίωσης, αλλά και η μείωση ή ακόμη και η πλήρης κατάργηση του ΕΝΦΙΑ — ενός φόρου που αποφέρει περίπου 2,3 δισ. ευρώ ετησίως στα δημόσια ταμεία. Παράλληλα, εξετάζεται σοβαρά και το ενδεχόμενο κατάργησης της προσωπικής διαφοράς για τους παλαιούς συνταξιούχους.
Οι οριστικές αποφάσεις, ωστόσο, θα παρθούν το φθινόπωρο, όταν θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα για το ακριβές μέγεθος του δημοσιονομικού χώρου. Καθοριστικής σημασίας θα είναι η εκτέλεση του προϋπολογισμού αλλά και οι εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ για την εξαίρεση αμυντικών δαπανών, όπως οι δαπάνες 900 εκατ. ευρώ για την προμήθεια φρεγατών Belharra.
Τα πρώτα δεδομένα από την εκτέλεση του προϋπολογισμού δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία. Το πρώτο τρίμηνο του 2025, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτινάχθηκε στα 4,5 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά πέντε φορές τον στόχο των 616 εκατ. ευρώ. Αυτό οφείλεται στην αυξημένη φορολογική συμμόρφωση, στη γενικότερη ανάπτυξη της οικονομίας, αλλά και στις αυξήσεις των τιμών που έφεραν περισσότερα έσοδα από τον ΦΠΑ, αν και ταυτόχρονα επιβάρυναν τα νοικοκυριά.
Η υπεραπόδοση καταγράφηκε και στα φορολογικά έσοδα, με εισπράξεις 16,9 δισ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο – περίπου 1,8 δισ. πάνω από τον αρχικό στόχο. Ο Απρίλιος συνέχισε την ίδια ανοδική πορεία, ενισχυμένος από την πασχαλινή αγοραστική κίνηση και την αυξημένη χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών. Για τον Απρίλιο, το οικονομικό επιτελείο είχε θέσει στόχο εσόδων 5,6 δισ. ευρώ, που εκτιμάται ότι έχει ήδη ξεπεραστεί.
Με αυτά τα δεδομένα, η εκτίμηση για συνολικά έσοδα 30 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2025 θεωρείται πλέον όχι μόνο εφικτή αλλά και συντηρητική. Εφόσον δεν υπάρξουν σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία – όπως ένας ενδεχόμενος νέος εμπορικός πόλεμος που θα μπορούσε να πλήξει και την Ελλάδα – η υπεραπόδοση εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και το δεύτερο εξάμηνο, όπου αναμένονται έσοδα 39,5 δισ. ευρώ.
Συνολικά, το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι τα δημόσια έσοδα του 2025 θα ανέλθουν σε 69,5 δισ. ευρώ – αυξημένα κατά 2,49 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το 2024.
Σημαντικός παράγοντας για την επίτευξη αυτών των στόχων θα είναι η ανάπτυξη της οικονομίας, η οποία αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,3%. Καθοριστικό ρόλο θα παίξουν η άνοδος του διαθέσιμου εισοδήματος, η αύξηση των επενδύσεων και η τόνωση της κατανάλωσης. Η πρώτη εικόνα για την πορεία του ΑΕΠ στο πρώτο τρίμηνο αναμένεται να δοθεί από την ΕΛΣΤΑΤ στις 6 Ιουνίου.
Όλα δείχνουν πως, αν συνεχιστεί αυτή η δυναμική, ο στόχος της κυβέρνησης για νέες φοροελαφρύνσεις και γενναίες παροχές όχι μόνο είναι ρεαλιστικός, αλλά και εντός των δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
