Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει για τη στήριξη των πολιτών που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν μια αξιοπρεπή κατοικία, καθώς η επικείμενη αναθεώρηση του ΕΣΠΑ 2021-2027 εισάγει ένα φιλόδοξο χρηματοδοτικό πλαίσιο. Με αρχική χρηματοδότηση ύψους 1 δισ. ευρώ, σχεδιάζεται η υλοποίηση ειδικού προγράμματος ενίσχυσης που περιλαμβάνει την επιδότηση ενοικίου, την κάλυψη τόκων στεγαστικών δανείων και τη διευκόλυνση στην αποπληρωμή δόσεων.
Το νέο αυτό σχέδιο απευθύνεται κατά κύριο λόγο σε νέους έως 35 ετών και σε νεαρά ζευγάρια που ζουν με ενοίκιο, και δυσκολεύονται να ενταχθούν στην αγορά ακινήτων. Στόχος είναι να καλυφθεί ένα μεγάλο κενό στην κοινωνική πολιτική στέγασης και να δοθεί ανάσα σε κοινωνικές ομάδες με περιορισμένα οικονομικά μέσα.
Διεύρυνση ευρωπαϊκών δυνατοτήτων για κοινωνική στέγαση
Στο πλαίσιο της συνολικής αναθεώρησης των ευρωπαϊκών κονδυλίων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει πλέον στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να διπλασιάσουν τις επενδύσεις τους σε δράσεις που ενισχύουν την κοινωνική στέγη. Ειδικότερα, προκρίνεται η ανάπτυξη νέων εργαλείων χρηματοδότησης, με τη συνδρομή τραπεζικών οργανισμών και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, που θα προσφέρουν εναλλακτικούς δρόμους για την ενίσχυση της πρόσβασης στην κατοικία.
Παρότι ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει κάνει γενικές αναφορές στο θέμα, αναμένονται πιο συγκεκριμένες τοποθετήσεις και τεχνικές λεπτομέρειες που θα διαμορφώσουν το τελικό περιεχόμενο του προγράμματος.
Η κοινωνική ανάγκη ωθεί την επόμενη παρέμβαση
Η ανάγκη για δημιουργία ενός νέου μηχανισμού στήριξης δεν είναι θεωρητική – αποτελεί επιτακτική προτεραιότητα, καθώς το ήδη υπάρχον πρόγραμμα «Σπίτι μου» πλησιάζει στο τέλος του. Η δεύτερη φάση του προγράμματος θα συνεχίσει να υλοποιείται μέχρι τα τέλη του έτους, με σκοπό την πλήρη απορρόφηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Ωστόσο, το ενδεχόμενο ενός τρίτου κύκλου καθίσταται ανέφικτο, λόγω του ότι δεν υπάρχει πλέον η δυνατότητα ανακατανομής των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, οι οποίοι κλειδώνουν οριστικά εντός του μήνα.
Ευελιξία και χρονική άνεση στο νέο πλαίσιο του ΕΣΠΑ
Σε αντίθεση με το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ προσφέρει μεγαλύτερη ελευθερία στη διαχείριση πόρων και ένα πιο ευέλικτο χρονοδιάγραμμα απορρόφησης. Αυτό το πλεονέκτημα αξιοποιείται για την εκκίνηση του νέου στεγαστικού προγράμματος, που αναμένεται να ξεκινήσει με προϋπολογισμό 1 δισ. ευρώ, με τη δυνατότητα περαιτέρω ενίσχυσης αναλόγως της ζήτησης.
Το νέο πρόγραμμα αναμένεται να περιλαμβάνει δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος εστιάζει στην άμεση επιδότηση ενοικίου σε νέους και νέες οικογένειες, με εισοδήματα που δεν υπερβαίνουν τον κατώτατο μισθό. Η ενίσχυση θα μεταφέρεται απευθείας στους ιδιοκτήτες, περιορίζοντας έτσι πιθανές παρατυπίες και ενισχύοντας τη διαφάνεια στη διαδικασία.
Ενίσχυση του στεγαστικού δανεισμού με επιδότηση τόκων
Ο δεύτερος πυλώνας της παρέμβασης προβλέπει τη χρηματοδότηση τόκων για στεγαστικά δάνεια, στο πλαίσιο της εξέλιξης του προγράμματος «Σπίτι μου». Οι δικαιούχοι θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, τόσο ως προς το δηλωθέν εισόδημα όσο και ως προς την περιουσιακή τους κατάσταση. Με αυτό τον τρόπο, θα εξασφαλίζεται η ουσιαστική στήριξη μόνο σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη, αποφεύγοντας την καταστρατήγηση των ευεργετημάτων του μέτρου.
Προγραμματισμός για υλοποίηση από το 2026
Η αναθεώρηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΣΠΑ αναμένεται να κατατεθεί στις ευρωπαϊκές αρχές εντός του καλοκαιριού του 2025. Μετά την ολοκλήρωση της σχετικής διαβούλευσης, η τελική έγκριση θα αναμένεται το φθινόπωρο. Μέχρι τότε, θα έχει ολοκληρωθεί και η οριστική κοστολόγηση της παρέμβασης, καθώς και ο καθορισμός των επιλέξιμων ομάδων πληθυσμού και των σχετικών εισοδηματικών κριτηρίων.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, σε πρόσφατες δηλώσεις του επιβεβαίωσε πως η αναθεώρηση του ΕΣΠΑ θα περιλαμβάνει δράσεις για τη στεγαστική υποστήριξη, και υπογράμμισε ότι η έναρξη του νέου προγράμματος τοποθετείται χρονικά στις αρχές του 2026, μετά την ολοκλήρωση του δεύτερου κύκλου του «Σπίτι μου».
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
