Τέλος στα “διπλά” επιδόματα – Δείτε ποιοι κινδυνεύουν να τα χάσουν από το 2025!

Αλλάζει άρδην ο χάρτης των κοινωνικών παροχών στη χώρα, καθώς η κυβέρνηση προχωρά στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου, εθνικού μηχανισμού παρακολούθησης και ελέγχου των επιδομάτων. Πρόκειται για μια τομή στον τρόπο διαχείρισης της πρόνοιας, που στοχεύει στην εξυγίανση του συστήματος και στην καταπολέμηση της πολυδιάσπασης και της αδιαφάνειας.

Τι είναι το Εθνικό Μητρώο Επιδομάτων

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του νέου νομοσχεδίου για τον Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα, θεσπίζεται το Εθνικό Μητρώο Επιδομάτων και Παροχών, το οποίο θα λειτουργεί ως ενιαία ψηφιακή βάση δεδομένων για όλες τις κοινωνικές παροχές. Για πρώτη φορά, θα συγκεντρώνονται τα στοιχεία των επιδομάτων που δίνονται από δεκάδες διαφορετικούς φορείς, σε ένα ενιαίο σύστημα.

Ο στόχος; Να διασφαλιστεί ότι τα χρήματα των φορολογουμένων κατευθύνονται στους πραγματικούς δικαιούχους – και όχι σε διπλοεπιδοτούμενους ή σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει σαφής οικονομική ανάγκη.

«Χάος» στη σημερινή κατάσταση

Η τρέχουσα δομή χαρακτηρίζεται από αποσπασματικότητα και έλλειψη συντονισμού. Δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζει το κράτος αν ένας πολίτης λαμβάνει επιδόματα από περισσότερους από έναν φορείς. Ελλείψει διασύνδεσης των βάσεων δεδομένων, χιλιάδες άτομα ενδέχεται να απολαμβάνουν πολλαπλά βοηθήματα χωρίς διασταύρωση των οικονομικών τους στοιχείων.

Ποιος δίνει τι

Όπως δείχνει και το επίσημο διάγραμμα του ΟΠΕΚΑ, περισσότερο από το 50% των κοινωνικών επιδομάτων περνά από τα χέρια του Οργανισμού. ΔΥΠΑ και τα υπουργεία Ενέργειας και Παιδείας ακολουθούν, διαχειριζόμενα μικρότερα κομμάτια του συνολικού «πακέτου».

Η πολυπλοκότητα του τοπίου αποτυπώνεται και στην πληθώρα φορέων που εμπλέκονται – από τον ΕΦΚΑ και τα υπουργεία, μέχρι τις ιδιωτικές επιχειρήσεις ενέργειας που διαχειρίζονται προγράμματα όπως το «Γέφυρα».

Τα νέα «κριτήρια-κόφτης»

Η νέα πολιτική φέρνει και αυστηροποίηση των κριτηρίων χορήγησης. Πλέον, δεν αρκεί το δηλωθέν εισόδημα για την απόκτηση ενός επιδόματος. Θα λαμβάνονται υπόψη και περιουσιακά στοιχεία – όπως ακίνητα, τραπεζικές καταθέσεις και οχήματα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι μια τετραμελής οικογένεια με ακίνητη περιουσία 220.000 ευρώ και αυτοκίνητο 1.600 κυβικών: από την 1η Ιανουαρίου 2025, θα χάσει το επίδομα παιδιού.

Όχι, δεν τιμωρείται η εργασία – το αντίθετο

Παρά τις αλλαγές, προβλέπεται ένα σημαντικό «μαξιλάρι» για όσους εργάζονται. Συγκεκριμένα, δεν λαμβάνεται υπόψη το σύνολο του μισθού στον υπολογισμό των παροχών:

• Για το επίδομα παιδιού και στέγασης, εξαιρείται το 20% του εργασιακού εισοδήματος

• Για το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, το ποσοστό ανεβαίνει στο 30%

Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται το κίνητρο για απασχόληση, χωρίς τον φόβο ότι θα χαθούν όλα τα βοηθήματα.

Οι πρώτες παροχές που «μπαίνουν στο μικροσκόπιο»

Η εφαρμογή των νέων μέτρων ξεκινά από τρεις βασικές παροχές:

• Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα

• Επίδομα Στέγασης

• Επίδομα Παιδιού

Αυτές θα είναι και οι πρώτες που θα επανεξεταστούν βάσει των νέων, αυστηρότερων κριτηρίων, ανοίγοντας τον δρόμο για την επέκταση του μοντέλου και σε άλλα προγράμματα.

Τι αλλάζει για τους φορείς

Οι φορείς πλέον θα είναι υποχρεωμένοι να διασυνδέονται ψηφιακά με το νέο Μητρώο και να καταχωρούν όλα τα δεδομένα που αφορούν τις παροχές. Αυτό σημαίνει:

• Κατάργηση της «σιωπηρής άγνοιας» για διπλά επιδόματα

• Διαφάνεια στον καταμερισμό των κονδυλίων

• Ορθολογική κατανομή κοινωνικών πόρων

Πίνακας: Ενδεικτικές παροχές ανά κατηγορία και φορέα

Η εφαρμογή του Εθνικού Μητρώου θα μπορούσε να σημάνει το τέλος μιας εποχής κατά την οποία οι κοινωνικές παροχές λειτουργούσαν χωρίς συνοχή. Αν πετύχει, ενδέχεται να δούμε επιτέλους ένα σύστημα που στηρίζει πραγματικά όσους το χρειάζονται – και μόνο αυτούς.

Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ