Αν νομίζατε ότι οι απειλές για την υγεία μας κρύβονται μόνο σε πρόχειρα φαγητά ή στον καναπέ της καθιστικής ζωής, μια νέα έρευνα έρχεται να ταράξει τα νερά. Καθημερινά αντικείμενα που βρίσκονται στα ντουλάπια μας, στο μπάνιο, ακόμα και στα παιδικά δωμάτια, μπορεί να σχετίζονται με χιλιάδες πρόωρους θανάτους από καρδιοπάθειες.
Ο ένοχος έχει όνομα και μας περιβάλλει: πρόκειται για τις φθαλικές ενώσεις, μια κατηγορία συνθετικών χημικών που χρησιμοποιούνται ευρέως για να κάνουν τα πλαστικά πιο εύκαμπτα και ανθεκτικά. Βρίσκονται στα πλαστικά δοχεία τροφίμων, στα σαμπουάν, στα απορρυπαντικά, ακόμα και σε καλλυντικά ή παιχνίδια. Κι όμως, αυτό που μοιάζει με τεχνολογικό θαύμα της βιομηχανίας, ίσως τελικά να αποτελεί μια αόρατη απειλή για τη ζωή μας.
Μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές στο NYU Langone Health υπολογίζει ότι μόνο μία φθαλική ένωση, το DEHP, ίσως ευθύνεται για πάνω από 356.000 θανάτους μέσα στο 2018, σε ανθρώπους ηλικίας 55 έως 64 ετών παγκοσμίως. Δηλαδή σχεδόν 13% των θανάτων από καρδιοπάθειες σε αυτή την ηλικιακή ομάδα. Κι αυτό, χωρίς να έχουν συμπεριληφθεί άλλες παρόμοιες ενώσεις!
«Οι φθαλικές ενώσεις φαίνεται να επιταχύνουν την αθηροσκλήρωση, δηλαδή τη δημιουργία φλεγμονής στις αρτηρίες, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μοιραία καρδιακά επεισόδια», δήλωσε ο Δρ. Leonardo Trasande, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ειδικός στην περιβαλλοντική παιδιατρική.
Το ζήτημα δεν σταματά στην καρδιά. Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει αυτές τις ουσίες με προβλήματα αναπαραγωγής – από γενετικές δυσπλασίες στα αγόρια μέχρι μείωση της τεστοστερόνης και του σπέρματος στους άνδρες. Επιπλέον, φθαλικές ενώσεις έχουν σχετιστεί με καρκίνο, παιδική παχυσαρκία και άσθμα.
Πώς εισέρχονται όμως αυτές οι ουσίες στο σώμα μας; Οι φθαλικές ενώσεις απελευθερώνονται με την πάροδο του χρόνου καθώς τα προϊόντα φθείρονται. Έτσι, εισχωρούν στον οργανισμό μας μέσω της τροφής, του νερού ή και της αναπνοής – χωρίς καν να το καταλάβουμε. Ένα πλαστικό τάπερ ή ένα αγαπημένο άρωμα μπορεί να λειτουργεί ως «Δούρειος Ίππος» για τη χημική επιβάρυνση του σώματός μας.
Σημαντικό στοιχείο της έρευνας είναι και η γεωγραφική κατανομή των θανάτων που σχετίζονται με το DEHP. Η Αφρική φέρεται να αντιπροσωπεύει το 30% των περιστατικών, ενώ Ανατολική Ασία και Μέση Ανατολή ακολουθούν με 25%. Οι ερευνητές επισημαίνουν πως η εκβιομηχάνιση σε συνδυασμό με την έλλειψη ρυθμιστικών μηχανισμών ίσως εξηγεί αυτή την ανισοκατανομή.
Το πραγματικό σοκ, ωστόσο, είναι ότι η έρευνα αφορά μόνο μία χημική ένωση. Υπάρχουν δεκάδες διαφορετικοί φθαλικοί εστέρες σε κυκλοφορία. Άρα, το πλήγμα στην παγκόσμια υγεία θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερο απ’ όσο νομίζουμε.
Παρά τις αυξανόμενες επιστημονικές ενδείξεις, οι αντιδράσεις από τη βιομηχανία είναι περιορισμένες. Το Αμερικανικό Συμβούλιο Χημείας απέφυγε να σχολιάσει άμεσα τα ευρήματα, σημειώνοντας μόνο ότι υποστηρίζει τη χρήση «ασφαλών φθαλικών ενώσεων» όπως το DINP και το DIDP. Από την άλλη, οργανισμοί όπως η Environmental Working Group ζητούν αυστηρότερη ρύθμιση και διαφάνεια.
Η ανάγκη για δράση είναι επείγουσα. Οι ειδικοί προτείνουν απλές αλλά ουσιαστικές αλλαγές στην καθημερινότητά μας. Αντικαταστήστε τα πλαστικά δοχεία φαγητού με γυάλινα ή ανοξείδωτα. Περιορίστε τη χρήση καλλυντικών με ύποπτες χημικές ουσίες. Προτιμήστε φυσικά προϊόντα καθαρισμού και προσέξτε τις ετικέτες στα παιδικά παιχνίδια.
Η επιστήμη έριξε φως σε έναν κρυμμένο κίνδυνο. Το ερώτημα είναι: θα συνεχίσουμε να τον αγνοούμε ή θα δράσουμε πριν να είναι αργά;
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
