Ένα νέο κύμα αυθαιρεσίας ξεδιπλώνεται σε βάρος χιλιάδων δανειοληπτών, καθώς οι εταιρείες διαχείρισης δανείων (γνωστές ως servicers) φαίνεται πως δρουν με χαρακτηριστική προχειρότητα, οδηγώντας υποθέσεις στα δικαστήρια χωρίς την απαραίτητη τεκμηρίωση. Την ίδια ώρα, οι δανειολήπτες βρίσκονται αντιμέτωποι με αιφνιδιαστικές διαταγές πληρωμής και πλειστηριασμούς, χωρίς καν να γνωρίζουν ξεκάθαρα πόσα πραγματικά χρωστάνε.
Νομικοί που παρακολουθούν την κατάσταση κάνουν λόγο για μια “γραμμή παραγωγής” διαταγών πληρωμής, όπου τα βασικά νομικά προαπαιτούμενα συχνά αγνοούνται ή παρακάμπτονται. Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις, από τα έγγραφα που υποβάλλουν οι servicers δεν προκύπτει με σαφήνεια το ποσό της οφειλής. Δηλαδή, οι εταιρείες αυτές ζητούν να εκδοθεί διαταγή πληρωμής χωρίς να εξηγούν με ακρίβεια πώς προκύπτει το τελικό ποσό – ποιο είναι το κεφάλαιο, ποιοι είναι οι συμβατικοί τόκοι και ποιοι οι τόκοι υπερημερίας.
Αυτό δεν είναι ένα γραφειοκρατικό λάθος. Είναι μια ουσιαστική παράλειψη, που καθιστά την όλη διαδικασία διάτρητη και, σε πολλές περιπτώσεις, καταρρίψιμη στο δικαστήριο. Όπως εξηγούν δικηγόροι, όταν δεν περιγράφεται με ακρίβεια το οφειλόμενο ποσό – ποια επιτόκια εφαρμόστηκαν, πότε και πώς έγινε ο υπολογισμός – τότε ανοίγει ο δρόμος για τους δανειολήπτες να αμφισβητήσουν νομικά τη διαταγή πληρωμής και να την ακυρώσουν.
Μια χαρακτηριστική υπόθεση που φωτίζει το μέγεθος της αυθαιρεσίας ήρθε πρόσφατα στη δημοσιότητα με την απόφαση 266/2025 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας. Στην υπόθεση αυτή, ο δικαστής απέρριψε διαταγή πληρωμής της Intrum, με αιτιολογία ότι δεν υπήρχε επαρκής προσδιορισμός του οφειλόμενου ποσού ούτε ξεκάθαρη αναφορά στα εφαρμοσθέντα επιτόκια. Το δικαστήριο ξεκαθάρισε πως για να είναι νόμιμη μια διαταγή πληρωμής, πρέπει να αναφέρονται όλα τα επί μέρους ποσά αναλυτικά – όχι μόνο το αρχικό κεφάλαιο, αλλά και οι συμβατικοί τόκοι από την ημέρα της καταγγελίας του δανείου μέχρι και την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης.
Το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το δικαστήριο διαπίστωσε πως η εντολή προς εκτέλεση – δηλαδή το έγγραφο που δίνει το πράσινο φως για κατάσχεση περιουσίας – δεν όριζε καν το τελικό ποσό που έπρεπε να καταβληθεί. Αντίθετα, ανέφερε γενικά και αόριστα ότι το κεφάλαιο πρέπει να πληρωθεί «με το ισχύον συμβατικό επιτόκιο υπερημερίας» και «με ανατοκισμό ανά εξάμηνο». Χωρίς όμως να δηλώνεται ποιο είναι αυτό το επιτόκιο ή ποιο είναι το τελικό ποσό, η απαίτηση καθίσταται αδιευκρίνιστη.
Σύμφωνα με το άρθρο 916 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, δεν επιτρέπεται η συμπλήρωση τέτοιων κενών με έγγραφα εκτός του εκτελεστού τίτλου. Αυτό σημαίνει ότι ούτε το δικαστήριο ούτε ο δανειολήπτης μπορεί να υπολογίσει με ακρίβεια τι χρωστάει, κάτι που καθιστά τη διαδικασία εκτέλεσης ουσιαστικά άκυρη.
Ουσιαστικά, βλέπουμε ένα σύστημα να καταρρέει από μέσα, καθώς η βιασύνη και η πίεση να υλοποιηθούν οι στόχοι ανάκτησης χρεών από τα funds φαίνεται πως οδηγούν σε προχειρότητες που θίγουν τα δικαιώματα των πολιτών. Και το ερώτημα που αναδύεται είναι απλό αλλά κρίσιμο: μπορεί κάποιος να χάσει το σπίτι του επειδή μια εταιρεία υπέβαλε ατεκμηρίωτο αίτημα στο δικαστήριο;
Δυστυχώς, για πολλούς η απάντηση είναι «ναι», αν δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα ή τη νομική στήριξη να αντιδράσουν εγκαίρως. Οι ανακοπές σε διαταγές πληρωμής απαιτούν γρήγορη αντίδραση, τεχνική γνώση και – πολύ συχνά – σημαντικά έξοδα.
Η συγκεκριμένη απόφαση από την Ηλεία δεν είναι η μοναδική. Όλο και περισσότερα δικαστήρια αρχίζουν να εξετάζουν με αυστηρότητα την πληρότητα των αιτήσεων των servicers και να απορρίπτουν όσες δεν τεκμηριώνονται επαρκώς. Αυτή η τάση μπορεί να σηματοδοτεί μια στροφή προς μεγαλύτερη προστασία των δανειοληπτών, όμως η μάχη δεν έχει τελειώσει.
Το ζητούμενο είναι πλέον σαφές: διαφάνεια και σεβασμός στη νομική τάξη, πριν ζητηθεί η αφαίρεση της ιδιοκτησίας ενός πολίτη. Το ότι κάποιος χρωστάει, δεν σημαίνει ότι πρέπει να παρακάμπτονται οι κανόνες δικαίου. Και σίγουρα, δεν αρκεί ένα γενικόλογο έγγραφο για να οδηγηθεί ένα ακίνητο στον πλειστηριασμό.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
