Την ώρα που το πρόβλημα της στέγασης διογκώνεται σε όλη τη χώρα, η κυβέρνηση επανέρχεται με εξαγγελίες για νέα πακέτα στήριξης που στοχεύουν σε ευάλωτα νοικοκυριά. Όμως, οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή και οι παράπλευρες συνέπειες έχουν προκαλέσει έντονη κριτική.
Η πρώτη φορά που ακούστηκε δημόσια το ενδεχόμενο αυξήσεων στα κοινωνικά επιδόματα, συμπεριλαμβανομένου και του επιδόματος ενοικίου, ήταν μέσα στο 2024. Οι σχετικές παροχές είχαν σχεδιαστεί για να υλοποιηθούν το 2025, όμως τελικά φαίνεται πως παίρνουν αναβολή τουλάχιστον για το 2026 – αν και εφόσον η οικονομική κατάσταση το επιτρέψει.
Μια από τις πιο πολυσυζητημένες παρεμβάσεις είναι η πρόθεση της κυβέρνησης να επιστρέψει στους ενοικιαστές το ισόποσο ενός ενοικίου, ως μέτρο ανακούφισης αλλά και ως κίνητρο για δήλωση της πραγματικής τιμής μίσθωσης στο Taxisnet. Το μέτρο, που προγραμματίζεται για το τέλος του Νοεμβρίου, αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη από ειδικούς και εμπλεκόμενους, καθώς δεν είναι σαφές αν τελικά θα πετύχει το στόχο του ή θα έχει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Ήδη, υπάρχουν αναφορές ότι οι κυβερνητικές εξαγγελίες έχουν ανεβάσει τις τιμές στα ενοίκια και έχουν μειώσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών, εντείνοντας περαιτέρω την κρίση. Η αγορά φαίνεται να αντιδρά στις παροχές με αύξηση της ζήτησης και των προσδοκιών για υψηλότερα έσοδα από τα ακίνητα.
Την ίδια στιγμή, οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού από τη ΔΕΘ για αυξήσεις σε παιδικά επιδόματα, ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα και επίδομα στέγασης δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί. Η υλοποίησή τους έχει πλέον συνδεθεί με την ψηφιακή αναδιάρθρωση του συστήματος κοινωνικών παροχών.
Κριτική και Ερωτήματα
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Θανάση Κουκάκη στο Dnews, πολλά από τα κυβερνητικά μέτρα έχουν προκαλέσει αντιδράσεις. Η δεύτερη φάση του προγράμματος «Σπίτι μου», οι εξαγγελθείσες αυξήσεις επιδομάτων, η πρόταση για κοινωνική αντιπαροχή, αλλά και η επιστροφή ενός ενοικίου, δημιουργούν ένα μωσαϊκό παρεμβάσεων που, χωρίς συνοχή και χρονοδιάγραμμα, δύσκολα μπορεί να αποδώσει.
Κοινός παρανομαστής στις επικρίσεις είναι ότι οι πολιτικές που ενισχύουν μόνο τη ζήτηση – όπως η επιδότηση ενοικίου και τα δάνεια με χαμηλό επιτόκιο – δεν αντιμετωπίζουν την πραγματική ρίζα του προβλήματος: την έλλειψη κατοικιών. Αν δεν υπάρξει παράλληλη πολιτική για αύξηση της προσφοράς, τα μέτρα ενδέχεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω αύξηση τιμών.
Επιπλέον, οι πιο ευάλωτοι πολίτες αποκλείονται στην πράξη από τα στεγαστικά δάνεια, καθώς αδυνατούν να καλύψουν τα τραπεζικά κριτήρια.
Η συζήτηση για την κοινωνική στέγαση παραμένει θεωρητική, καθώς δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς σχεδιασμοί, έργα ή χρονοδιαγράμματα. Η επιτυχία του μέτρου κοινωνικής αντιπαροχής απαιτεί ευελιξία, θεσμική στήριξη και πολεοδομικό σχεδιασμό – όλα απουσιάζουν προς το παρόν από το κυβερνητικό πλάνο.
Παράλληλα, η αγορά ενοικίων αφήνεται ουσιαστικά ανεξέλεγκτη, ιδιαίτερα στον τομέα των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb. Η έξαρση αυτών των μισθώσεων έχει οδηγήσει σε εκτοπισμό μόνιμων κατοίκων από τις αστικές περιοχές και σε σοβαρή απομείωση της προσφοράς κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση.
Τι προτείνει η αντιπολίτευση
Σε αντίθεση με την κυβέρνηση, τα κόμματα της αντιπολίτευσης δίνουν έμφαση στη δημιουργία δημοσίως διαχειριζόμενου αποθέματος κατοικιών. Πιο συγκεκριμένα, ζητούν να αξιοποιηθούν κενά ιδιωτικά ακίνητα ή να κατασκευαστούν νέα, τα οποία θα διατίθενται με κοινωνικά κριτήρια.
Προτείνουν επίσης φορολογικά κίνητρα σε ιδιοκτήτες που παραχωρούν τα ακίνητά τους για κοινωνική στέγαση και εξειδικευμένα στεγαστικά προγράμματα για επαγγελματικές ομάδες σε περιοχές με μεγάλο πρόβλημα στέγασης – όπως είναι οι δάσκαλοι, οι γιατροί και τα σώματα ασφαλείας.
Οι αλλαγές στα επιδόματα
Οι αλλαγές που προβλέπεται να εφαρμοστούν, πιθανότατα από το 2026, περιλαμβάνουν:
Επίδομα Παιδιού: Ενιαίος συντελεστής για τη δεύτερη και τρίτη εισοδηματική κλίμακα, με αυξήσεις από 28€ σε 45€ ανά παιδί και από 90€ σε 180€ για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.
Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα: Από 216€ στα 250€ για τον δικαιούχο, και από 54€ στα 75€ για κάθε παιδί. Οι προϋποθέσεις περιλαμβάνουν εισόδημα κάτω από 5.832€ και περιορισμούς στην ακίνητη και κινητή περιουσία.
Επίδομα Στέγασης: Αναπροσαρμόζεται από 70€ σε 125€ (ή 75€ ανάλογα με την κλίμακα), με προσαυξήσεις 30% ανά παιδί και αυστηρότερα κριτήρια περιουσιακών στοιχείων.
Οι αναπροσαρμογές αυτές, αν τελικά εφαρμοστούν, θα δώσουν σημαντική ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά. Όμως το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: θα συνοδευτούν από δομικές παρεμβάσεις στην αγορά κατοικίας ή θα μείνουν απλώς μια λογιστική διόρθωση χωρίς αντίκρισμα;
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
