Έρχεται μεγάλη αλλαγή για χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις: Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) φέρνει νέο καθεστώς ΦΠΑ που φέρνει τα πάνω κάτω στις δηλώσεις. Πλέον, όσοι έκαναν έναρξη δραστηριότητας από την 1η Απριλίου 2024 καλούνται – χωρίς περιθώριο επιλογής – να υποβάλουν ΦΠΑ σε μηνιαία βάση. Το νέο μέτρο ενεργοποιείται στα τέλη Μαΐου και αφορά συνολικά 5.057 νεοσύστατες επιχειρήσεις που ανοίγουν λογιστικά βιβλία για πρώτη φορά.
Η νέα εποχή ΦΠΑ ξεκινά τώρα – και είναι υποχρεωτική
Η μετάβαση στη μηνιαία δήλωση ΦΠΑ είναι το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης προσπάθειας για πάταξη της φοροδιαφυγής και καλύτερη παρακολούθηση των συναλλαγών. Όπως προβλέπει η απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, κάθε νέος επαγγελματίας θα εντάσσεται υποχρεωτικά στο σύστημα μηνιαίας υποβολής ΦΠΑ για τουλάχιστον δύο έτη.
Αυτό σημαίνει ότι όσοι ξεκίνησαν δραστηριότητα από 1η Απριλίου 2024 θα κάνουν την πρώτη τους δήλωση στο τέλος Μαΐου και θα συνεχίσουν έτσι για 24 συνεχόμενους μήνες. Από τον Ιούλιο, το μέτρο θα «αγκαλιάσει» και όσους έκαναν έναρξη εργασιών από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως και τις 31 Μαρτίου 2025. Για τους παλαιότερους επαγγελματίες – όσους δηλαδή άνοιξαν βιβλία έως 31 Δεκεμβρίου 2023 – η μηνιαία δήλωση παραμένει προαιρετική, αλλά η δυνατότητα ένταξης ξεκινά από τον Οκτώβριο του 2025.
Γιατί η ΑΑΔΕ «χτυπά» τον τριμηνιαίο ΦΠΑ
Η απόφαση δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Γ. Πιτσιλή, η ΑΑΔΕ παρατήρησε ότι πολλές εποχιακές επιχειρήσεις ανοίγουν την άνοιξη και εξαφανίζονται το φθινόπωρο, χωρίς να αποδώσουν ποτέ τον ΦΠΑ που συνέλεξαν. Άλλες, πιο «πονηρές», κρατούν τα χρήματα του ΦΠΑ για να καλύψουν άλλες ανάγκες – και όταν φτάνει η ώρα της απόδοσης, δεν έχουν ρευστό και αναγκάζονται να κάνουν διακανονισμούς.
«Ο ΦΠΑ δεν είναι ταμειακό διαθέσιμο, είναι χρήματα του κράτους», είχε τονίσει σε προηγούμενη τοποθέτησή του. «Με τη μηνιαία δήλωση μειώνουμε το ρίσκο να χαθούν χρήματα και βοηθάμε τις επιχειρήσεις να διαχειρίζονται καλύτερα τις υποχρεώσεις τους».
Και μετά τι; Επιστροφή στο τρίμηνο – αλλά υπό όρους
Μετά από δύο χρόνια παραμονής στο μηνιαίο καθεστώς, οι επαγγελματίες μπορούν να επιστρέψουν – αν το επιλέξουν – στο παλαιό, τριμηνιαίο μοντέλο υποβολής. Η μετάβαση μπορεί να γίνει με αίτηση μέσω του myAADE και ισχύει από την 1η του μήνα υποβολής. Ωστόσο, η επιλογή αυτή δεν μπορεί να ανακληθεί πριν περάσει ένας χρόνος.
Παρόμοιες ρυθμίσεις ισχύουν και για εκείνους που θέλουν να μεταβούν από το τριμηνιαίο στο μηνιαίο μοντέλο προαιρετικά. Σε κάθε περίπτωση, όποια αλλαγή κι αν γίνει, «κλειδώνει» για τουλάχιστον 12 μήνες.
Ποιους πιάνει το νέο καθεστώς
Η υποχρέωση για μηνιαία δήλωση ΦΠΑ αφορά όσους διατηρούν απλογραφικά βιβλία (δηλαδή, οι περισσότεροι μικρομεσαίοι επαγγελματίες) και πραγματοποιούν φορολογητέες συναλλαγές ή απαλλασσόμενες πράξεις για τις οποίες δικαιούνται έκπτωση φόρου εισροών. Αν ξεκίνησαν δραστηριότητα από 1η Απριλίου 2025 και μετά, τότε είναι εντός του νέου πλαισίου χωρίς εξαιρέσεις.
Για όσους δραστηριοποιούνται από νωρίτερα – δηλαδή από 1/1/2024 έως 31/3/2025 – η ένταξη ξεκινά υποχρεωτικά από 1η Ιουλίου 2025. Οι παλαιότερες επιχειρήσεις μπορούν να μπουν στο παιχνίδι της μηνιαίας δήλωσης αν το επιλέξουν, με αρχή την 1η Οκτωβρίου 2025.
Τι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις – βήμα προς βήμα
-
Έλεγχος ημερομηνίας έναρξης: Αν ξεκινήσατε από 1/4/2024 και μετά, η πρώτη δήλωση ΦΠΑ σας είναι στο τέλος Μαΐου.
-
Καθημερινή καταγραφή συναλλαγών: Το μηνιαίο καθεστώς απαιτεί αυξημένη συνέπεια και ακρίβεια στα τιμολόγια και στα έξοδα.
-
Υποβολή μέσω myAADE: Οι δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά και οι πληρωμές γίνονται μέσω τραπέζης ή web banking.
-
Αν παραμείνετε συνεπείς για 24 μήνες, έχετε την επιλογή να επιστρέψετε στο τριμηνιαίο μοντέλο – αλλά μην το πάρετε ελαφρά, γιατί οποιαδήποτε αλλαγή δεσμεύει για έναν χρόνο.
Τι σημαίνει αυτό για τους νέους επαγγελματίες
Η υποχρεωτική μηνιαία δήλωση ΦΠΑ λειτουργεί σαν «πρώτο τεστ» πειθαρχίας για όσους μπαίνουν στην αγορά. Αν και αυξάνει το λογιστικό βάρος, έχει στόχο να βάλει τάξη στο σύστημα, να περιορίσει την φοροδιαφυγή και να διευκολύνει – θεωρητικά – τη ρευστότητα όσων επιχειρούν με συνέπεια.
Αυτό που είναι σίγουρο, πάντως, είναι πως το 2025 φέρνει νέα δεδομένα για την επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα. Όσοι ξεκινούν τώρα, ξεκινούν σε ένα περιβάλλον με μεγαλύτερη διαφάνεια αλλά και αυστηρότερη παρακολούθηση.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
