Μια αθόρυβη, αλλά καίρια αλλαγή έρχεται φέτος να ταράξει την καρδιά του ελληνικού καλοκαιριού: τα παραδοσιακά πανηγύρια. Ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο, που είχε μείνει «στον πάγο» από την ψήφισή του πέρυσι, τίθεται πλέον σε εφαρμογή και απειλεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που γιορτάζουν οι τοπικές κοινωνίες. Ο λόγος; Η απαγόρευση της εθελοντικής εστίασης και της γνωστής σε όλους μας “σουβλακοψησταριάς”.
Στοπ στο ψηστήρι του εθελοντή – Μόνο επαγγελματίες πλέον
Μέχρι σήμερα, η ψυχή των πανηγυριών ήταν οι εθελοντές – οι γείτονες, οι φίλοι, τα μέλη των συλλόγων που έστηναν από νωρίς τις ψησταριές, σέρβιραν σουβλάκια, γελούσαν, έτρεχαν, βοηθούσαν. Αυτή η εικόνα ανήκει πλέον στο παρελθόν. Με τη νέα νομοθεσία, επιβάλλεται οι διοργανωτές να συνεργάζονται αποκλειστικά με επαγγελματίες της μαζικής εστίασης, δηλαδή πιστοποιημένα catering. Καμία αυθόρμητη ταβέρνα της παρέας, κανένα καφενείο του χωριού δεν μπορεί να αναλάβει πια το φαγητό του πανηγυριού.
Γιατί πάρθηκε αυτή η απόφαση;
Το μέτρο δεν ήρθε από το πουθενά. Οι αρχές επικαλούνται τρεις βασικούς λόγους για την απαγόρευση της εθελοντικής εστίασης:
-
Υγειονομική ασφάλεια: Όλες οι δραστηριότητες που σχετίζονται με τρόφιμα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα πρότυπα υγιεινής, κάτι που θεωρείται δύσκολο να διασφαλιστεί σε πρόχειρα στημένα ψησταριά και αυτοσχέδιες κουζίνες.
-
Φορολογική διαφάνεια: Οι συναλλαγές στα πανηγύρια πρέπει να καταγράφονται και να φορολογούνται, κάτι που δεν ισχύει πάντα όταν τα έσοδα προέρχονται από συλλόγους που λειτουργούν εθελοντικά.
-
Πυρασφάλεια: Τα ανοιχτά κάρβουνα σε υπαίθριους χώρους θεωρούνται πια επικίνδυνα, ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς, ειδικά το καλοκαίρι.
Το πανηγύρι κοστίζει… και μάλιστα ακριβά
Η απαίτηση για επαγγελματική εστίαση συνεπάγεται άμεση αύξηση του κόστους διοργάνωσης. Οι πολιτιστικοί σύλλογοι, ιδίως σε χωριά και μικρές κοινότητες, ήδη δυσκολεύονται να καλύψουν τα βασικά έξοδα. Τώρα, με τις τιμές των catering να ανεβαίνουν στα ύψη, το ερώτημα είναι: θα μπορέσουν να συνεχίσουν να διοργανώνουν τις γιορτές που κρατούν ζωντανή την παράδοση;
Ο φόβος δεν είναι αδικαιολόγητος. Εκπρόσωποι τοπικών φορέων προειδοποιούν ότι μικρά πανηγύρια ίσως καταργηθούν εντελώς, καθώς απλώς δεν θα είναι πλέον βιώσιμα οικονομικά. Ό,τι δεν μπορεί να βγάλει κέρδος ή να σταθεί με “νόμιμο τιμολόγιο”, απειλείται με εξαφάνιση.
Πλήγμα στην παράδοση – Χάνεται το αυθεντικό χρώμα
Πέρα από το πρακτικό και οικονομικό σκέλος, πολλοί εκφράζουν βαθύ προβληματισμό για το πολιτισμικό αποτύπωμα αυτής της αλλαγής. Η ελληνική τοπική γιορτή δεν είναι απλώς μια εκδήλωση. Είναι μια εμπειρία που «στήνεται» συλλογικά. Η προετοιμασία του πανηγυριού από τα μέλη της κοινότητας είναι συχνά σημαντικότερη από την ίδια τη γιορτή. Η κουζίνα του συλλόγου, η “γωνιά του σουβλατζή”, η συνύπαρξη γύρω από τα κάρβουνα, όλα αυτά είναι μνήμες και βιώματα που δεν αγοράζονται ούτε παραγγέλνονται με τιμολόγιο.
Με την ανάθεση της εστίασης σε επαγγελματίες, πολλοί φοβούνται πως τα πανηγύρια θα μετατραπούν σε «τουριστικά events», χάνοντας την αυθεντικότητά τους.
Οργή και αγωνία στις τοπικές κοινωνίες
Ήδη οι αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες είναι έντονες. Πολλοί πολιτιστικοί σύλλογοι κάνουν λόγο για έναν νόμο που δεν κατανοεί τη φύση των παραδοσιακών γιορτών. Όπως χαρακτηριστικά λένε: «Το πανηγύρι δεν είναι εκδήλωση – είναι μνήμη, είναι δεσμός, είναι ψυχή». Ζητούν από την Πολιτεία ευελιξία, εξαιρέσεις για μικρές κοινότητες, ακόμα και πιλοτικά προγράμματα που να διασφαλίζουν την υγειονομική ασφάλεια χωρίς να καταργούν την εθελοντική συμμετοχή.
Τι μέλλει γενέσθαι;
Το ερώτημα παραμένει: μπορούμε να διασφαλίσουμε την ασφάλεια και τη νομιμότητα χωρίς να καταστρέψουμε τον πυρήνα της παράδοσης; Οι τοπικές κοινωνίες βρίσκονται σε σταυροδρόμι. Είτε θα συμμορφωθούν πλήρως, αποδεχόμενες τις συνέπειες, είτε θα επιδιώξουν έναν νέο διάλογο με την Πολιτεία, διεκδικώντας ρυθμίσεις που να σέβονται τη διαφορετικότητα και την ταυτότητα κάθε περιοχής.
Ένα είναι βέβαιο: το φετινό καλοκαίρι θα είναι διαφορετικό. Και τα πανηγύρια του ίσως να είναι τα τελευταία της «παλιάς εποχής» — εκτός αν κάτι αλλάξει άμεσα.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
