Ένα νομοσχέδιο που φέρνει τα πάνω-κάτω στον εργασιακό χάρτη της χώρας αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή τις πρώτες μέρες του Ιουνίου. Οι αλλαγές που περιλαμβάνει είναι σαρωτικές και ήδη προκαλούν σφοδρές αντιδράσεις σε εργατικά σωματεία και συνδικάτα. Από την ευελιξία στα ωράρια μέχρι τις απολύσεις express, το νέο πλαίσιο μεταμορφώνει ριζικά την καθημερινότητα των εργαζομένων.
Η κυβέρνηση, μέσα από τη νέα αυτή νομοθετική παρέμβαση, επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη σχέση εργοδότη–εργαζομένου. Με σημαία την «προσαρμοστικότητα στις ανάγκες της αγοράς», δρομολογούνται ρυθμίσεις που διευκολύνουν μεν τη λειτουργία των επιχειρήσεων, αλλά ταυτόχρονα προκαλούν εύλογη ανησυχία για τις επιπτώσεις στα εργασιακά δικαιώματα.
Ωράριο… αλά κάρτ – Το νέο σύστημα εβδομαδιαίας απασχόλησης
Κεντρικό σημείο του νομοσχεδίου είναι η μεταρρύθμιση στον τρόπο που καθορίζεται το εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας. Πλέον, οι εργοδότες θα μπορούν –υποτίθεται με τη συναίνεση των εργαζομένων– να τροποποιούν το ωράριο από εβδομάδα σε εβδομάδα, με βάση τις ανάγκες παραγωγής. Αυτό σημαίνει ότι ο εργαζόμενος θα μπορεί να εργάζεται περισσότερες ώρες μία εβδομάδα και λιγότερες την επόμενη, χωρίς απαραίτητα να αλλάζει το συνολικό ωράριο μηνιαίως.
Αν και η διευθέτηση του χρόνου εργασίας δεν είναι καινούρια έννοια, η συγκεκριμένη πρόβλεψη σηματοδοτεί μια στροφή προς ακόμα μεγαλύτερη ευελιξία υπέρ των εργοδοτών, καθώς υπονομεύει την προβλεψιμότητα του εργασιακού προγράμματος για τον εργαζόμενο. Το υπουργείο Εργασίας, κάνοντας ένα βήμα πίσω από το μέχρι τώρα εξάμηνο μοντέλο διευθέτησης, προτείνει ένα πιο ευέλικτο σύστημα που, σύμφωνα με τους υποστηρικτές του, θα αυξήσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
«Εξπρές» προσλήψεις και απολύσεις
Ένα άλλο ισχυρό χαρτί του νέου νομοσχεδίου είναι η πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας πρόσληψης και απόλυσης μέσω του ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Οι εργοδότες θα μπορούν να καταχωρούν μεταβολές στο προσωπικό τους οποιαδήποτε ώρα και μέρα, ακόμη και σε αργίες. Αυτό μεταφράζεται πρακτικά σε άμεση ευχέρεια προσλήψεων αλλά και απολύσεων, χωρίς χρονικούς περιορισμούς ή γραφειοκρατικά εμπόδια.
Στο ίδιο πνεύμα, θεσμοθετείται περίοδος δοκιμής έξι μηνών για νέες προσλήψεις, στη διάρκεια της οποίας θα μπορεί να λυθεί η συνεργασία χωρίς ιδιαίτερες διαδικασίες.
Δουλειά σε δύο και τρεις εργοδότες – Νέα δεδομένα στην παράλληλη απασχόληση
Μια ακόμη πρόβλεψη που προκαλεί εντύπωση είναι η θεσμοθέτηση της δυνατότητας για πολλαπλή απασχόληση – έως και 13 ώρες την ημέρα – σε περισσότερους από έναν εργοδότες. Αν και κάτι τέτοιο υπόσχεται περισσότερα εισοδήματα για όσους το επιθυμούν, τίθενται σοβαρά ζητήματα σχετικά με την ψυχική και σωματική υγεία των εργαζομένων, καθώς και τον έλεγχο της εφαρμογής του.
Παράλληλα, διευρύνεται η δυνατότητα σύναψης συμβάσεων εντός ομίλων εταιρειών, διευκολύνοντας τη μετακίνηση προσωπικού ανάμεσα σε διαφορετικές θυγατρικές.
Ψηφιακή Κάρτα με… καθυστέρηση και «παράθυρα»
Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, που υλοποιείται ήδη σταδιακά, αποκτά νέα χαρακτηριστικά. Εισάγεται ένα περιθώριο 10 λεπτών κατά την προσέλευση και αποχώρηση, δίνοντας στους εργαζομένους έναν «νεκρό χρόνο» χωρίς ποινή για μικρές καθυστερήσεις. Η κίνηση αυτή παρουσιάζεται ως υποχώρηση στις απαιτήσεις για απόλυτη ακρίβεια, αλλά μπορεί να ερμηνευθεί και ως εργαλείο ελαστικότητας.
Μικρότερη δύναμη στις κλαδικές συμβάσεις
Το νομοσχέδιο αγγίζει και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Πλέον, ένα μικρότερο ποσοστό εργοδοτών (πιθανώς 40% αντί για 50%+1) θα επαρκεί για να υπογραφεί και να επεκταθεί μια κλαδική σύμβαση. Επιπλέον, τροποποιούνται τα κριτήρια που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να εξαιρεθούν από τις αυξήσεις μισθών που προβλέπονται από τις κλαδικές συμφωνίες – κάτι που μέχρι σήμερα ίσχυε μόνο για ζημιογόνες εταιρείες.
Αλλαγές και στους συνδικαλιστικούς φορείς
Ο νέος νόμος φέρνει εκ βάθρων αναδιάρθρωση και στα μητρώα των συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων, με σκοπό –σύμφωνα με την κυβέρνηση– τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει δημιουργήσει φόβους για έλεγχο και περιορισμό των συλλογικών εκπροσωπήσεων.
Η επόμενη μέρα
Η κατάργηση του εντύπου Ε4 για την εκτός έδρας εργασία είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου στην προσπάθεια απλοποίησης της γραφειοκρατίας, όμως ταυτόχρονα επιβεβαιώνει την τάση προς απορρύθμιση.
Το εργασιακό τοπίο στην Ελλάδα εισέρχεται σε μία νέα, πιο ρευστή φάση. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πώς θα εφαρμοστούν αυτές οι αλλαγές, αλλά και πώς θα προστατευτούν στην πράξη οι εργαζόμενοι σε αυτό το νέο περιβάλλον.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
