Η φορολογική πολιτική μπαίνει ξανά στο μικροσκόπιο, καθώς το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης δρομολογεί ευρείας κλίμακας αλλαγές στα τεκμήρια διαβίωσης και το σύστημα του πόθεν έσχες, επιχειρώντας να εξαλείψει αδικίες, παραθυράκια και στρεβλώσεις που ταλαιπωρούν φορολογούμενους και κράτος για δεκαετίες.
Νέο μοντέλο για τον έλεγχο της προέλευσης χρημάτων
Η νομοθεσία για το πόθεν έσχες —που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο ο φορολογούμενος πρέπει να δικαιολογεί την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων— θα επανασχεδιαστεί. Ο στόχος είναι διττός: αφενός να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η φορολογική δικαιοσύνη, αφετέρου να περιορίζεται η δυνατότητα επίκλησης μη ρεαλιστικών αποταμιεύσεων από το παρελθόν. Το υπουργείο Οικονομικών θεωρεί ότι σήμερα υπάρχουν «παραθυράκια» που επιτρέπουν ακόμα και σε επιτήδειους να αποφεύγουν τον φόρο.
Στο στόχαστρο η ανάλωση κεφαλαίου
Το καθεστώς της ανάλωσης κεφαλαίου —που επιτρέπει τη χρήση σωρευμένων εισοδημάτων παλαιότερων ετών για την κάλυψη τεκμηρίων— έχει αναδειχθεί ως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα παραβίασης της φορολογικής λογικής. Η δυνατότητα αναδρομής χωρίς χρονικό όριο ακόμη και σε εισοδήματα των δεκαετιών του ’70 και του ’80, έχει οδηγήσει σε τεράστια ποσά «εικονικών αποταμιεύσεων», που χρησιμοποιούνται νομότυπα για να δικαιολογηθούν τεκμαρτές δαπάνες χωρίς καταβολή επιπλέον φόρου.
Αυτό αναμένεται να αλλάξει δραστικά: θα τεθεί χρονικός περιορισμός στα έτη που μπορεί να επικαλεστεί κάποιος για την ανάλωση κεφαλαίου, ενώ η απόδειξη αποταμιεύσεων θα απαιτεί στοιχεία —όπως κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών. Παράλληλα, η αφαίρεση δαπανών από τα εισοδήματα παλαιών ετών θα γίνεται με βάση τις πραγματικές, όχι πλασματικές, δαπάνες.
Αναθεώρηση στον τρόπο υπολογισμού των τεκμηρίων
Τα τεκμήρια διαβίωσης για κατοικίες, οχήματα και σκάφη πρόκειται να προσαρμοστούν ώστε να αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος χρήσης και συντήρησης. Για τις κατοικίες, θα συνυπολογίζονται στοιχεία όπως ενεργειακή κλάση, παλαιότητα και κόστος λειτουργίας. Στα Ι.Χ., θα ληφθεί υπ’ όψιν η παλαιότητα και η φθορά. Το τελικό αποτέλεσμα θα είναι νέες, πιο δίκαιες κλίμακες, με το γενικό ύψος των τεκμηρίων να μειώνεται κατά 30% κατά μέσο όρο.
Επανεξέταση των ελαχίστων τεκμηρίων
Το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης, που σήμερα είναι 3.000 ευρώ για άγαμους και 5.000 ευρώ για έγγαμους, θα επαναπροσδιοριστεί. Πλέον, εξετάζεται να ισχύει μόνο για όσους δεν έχουν άλλα περιουσιακά στοιχεία που λογίζονται ως τεκμήρια — όπως αυτοκίνητα ή σκάφη. Έτσι, οι φιλοξενούμενοι σε σπίτια συγγενών, χωρίς άλλη περιουσία, ενδέχεται να συνεχίσουν να υπόκεινται στο χαμηλό αυτό τεκμήριο, ενώ οι υπόλοιποι θα ενταχθούν σε νέες κλίμακες.
Στοπ στις ακραίες αδικίες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε περιπτώσεις νοικοκυριών με πενιχρά πραγματικά εισοδήματα, που επιβαρύνονται υπέρμετρα λόγω τεκμηρίων. Στο νέο πλαίσιο, τέτοιες ακραίες στρεβλώσεις, όπου καλούνται να πληρώσουν φόρους μεγαλύτερους από το δηλωθέν εισόδημα, θα επιχειρηθεί να εξαλειφθούν. Το οικονομικό επιτελείο αναζητεί τρόπους ώστε η τεκμαρτή φορολόγηση να μην μετατρέπεται σε εργαλείο εξόντωσης των οικονομικά αδύναμων.
Οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να φέρουν μια ριζική στροφή στον τρόπο με τον οποίο η φορολογική διοίκηση αντιμετωπίζει τα εισοδήματα και τις δαπάνες των πολιτών, με στόχο ένα δικαιότερο και πιο διαφανές σύστημα για όλους.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
