Η κουλτούρα του “χύμα” ελαιολάδου και η παράδοση του τενεκέ
Στην Ελλάδα εξακολουθεί να κυριαρχεί η αντίληψη ότι το ελαιόλαδο που πωλείται σε τενεκέ ή άλλες χύδην μορφές είναι πιο «αυθεντικό» και άρα ποιοτικότερο. Πολλοί καταναλωτές προτιμούν να αγοράζουν λάδι από φίλους, συγγενείς ή παραγωγούς, χωρίς να ζητούν πιστοποίηση ή ανάλυση ποιότητας. Αυτή η συνήθεια έχει τις ρίζες της στην παράδοση και την εμπιστοσύνη, αλλά στην πράξη έχει γίνει εργαλείο παράνομης εμπορικής δραστηριότητας.
Η Ισπανία, για παράδειγμα, έχει απαγορεύσει το χύμα ελαιόλαδο εδώ και δεκαετίες, ύστερα από τραγικά περιστατικά δηλητηριάσεων. Στην Ελλάδα, ωστόσο, εξακολουθεί να πωλείται ελαιόλαδο σε μεγάλες συσκευασίες χωρίς επαρκή έλεγχο, συχνά με ψευδείς ενδείξεις και χωρίς παραστατικά.
Ανύπαρκτος έλεγχος και ανεκμετάλλευτη νομοθεσία
Παρότι υπάρχει συγκεκριμένη νομοθεσία που επιτρέπει τη διάθεση ελαιολάδου μόνο σε δοχεία έως 5 λίτρων, η εφαρμογή της είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Οι αρμόδιες αρχές, όπως ο ΕΦΕΤ και οι υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών, δεν πραγματοποιούν συστηματικούς ελέγχους, με αποτέλεσμα η αγορά να κατακλύζεται από αμφίβολης ποιότητας λάδι. Ο Μητράκος υπογραμμίζει ότι αρκετές φορές έχει εντοπιστεί ελαιόλαδο που διακινείται ως “έξτρα παρθένο”, ενώ πρόκειται για απλό ή ακόμα και νοθευμένο προϊόν με άλλου είδους έλαια.
Μεγάλη φοροδιαφυγή και αθέμιτος ανταγωνισμός
Η αθρόα διακίνηση χύμα ελαιολάδου στερεί από τα δημόσια ταμεία εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε ΦΠΑ και φόρους. Η απώλεια εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ, ποσό που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής ή την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών. Παράλληλα, οι νόμιμες επιχειρήσεις τυποποίησης ελαιολάδου υφίστανται τεράστιο πλήγμα, καθώς αδυνατούν να ανταγωνιστούν τις χαμηλές τιμές των προϊόντων που κυκλοφορούν παράνομα.
Ρυθμίσεις που δίνουν ελπίδα αλλά καθυστερούν
Η εφαρμογή του ηλεκτρονικού ελαιοκομικού μητρώου και των ηλεκτρονικών δελτίων αποστολής θα μπορούσε να αποτελέσει κομβικό σημείο για τον περιορισμό του φαινομένου. Ωστόσο, ενώ είχαν ανακοινωθεί για τον Απρίλιο, η υλοποίησή τους πήρε παράταση. Ο ΣΕΒΙΤΕΛ ζητά επιτακτικά την άμεση ενεργοποίησή τους, καθώς θα καταστήσουν υποχρεωτική την ιχνηλασιμότητα του ελαιολάδου από το ελαιοτριβείο έως τον τελικό καταναλωτή.
Συσκευασμένο λάδι στην εστίαση για προστασία του καταναλωτή
Ένα ακόμα σημαντικό βήμα, σύμφωνα με τον ΣΕΒΙΤΕΛ, είναι η τήρηση της υποχρέωσης για παροχή συσκευασμένου ελαιολάδου στα καταστήματα εστίασης. Ο νόμος απαιτεί να προσφέρεται φιάλη από 100 έως 500 ml πάνω στο τραπέζι, αλλά η εφαρμογή του έχει χαλαρώσει. Η πρακτική του “λαδόξυδου” με απροσδιόριστης προέλευσης ελαιόλαδο παραμένει εκτεταμένη, εκθέτοντας τους καταναλωτές σε αμφιβόλου ποιότητας προϊόντα.
Η ανάγκη για πλήρη αναδιοργάνωση του κλάδου
Ο ΣΕΒΙΤΕΛ προτείνει την άμεση σύσταση μητρώου ελαιοτριβείων, ώστε να ελέγχεται πιο αποτελεσματικά η διακίνηση και η ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη για στοχευμένες καμπάνιες ενημέρωσης του κοινού σχετικά με τους κινδύνους του χύμα προϊόντος και την υπεροχή του ελεγμένου, συσκευασμένου ελαιολάδου.
Το ελαιόλαδο είναι εθνικό προϊόν και πρεσβευτής της ελληνικής ποιότητας στο εξωτερικό. Είναι κρίσιμο να προστατευτεί, όχι μόνο για την υγεία των καταναλωτών, αλλά και για τη βιωσιμότητα των υγειών επιχειρήσεων και την αξιοπιστία της χώρας στην παγκόσμια αγορά.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
