Μια βόμβα μεγατόνων έχει αρχίσει να «χτυπά» κάτω από τα θεμέλια της ελληνικής ακίνητης περιουσίας – και δυστυχώς, οι περισσότεροι δεν το έχουν καν αντιληφθεί. Το πρόβλημα με τα αδήλωτα ακίνητα στο Κτηματολόγιο επιστρέφει πιο απειλητικό από ποτέ, βάζοντας στο στόχαστρο ιδιοκτήτες και κληρονόμους που αγνοούν τις υποχρεώσεις τους και κινδυνεύουν να δουν την περιουσία τους να περνά οριστικά στο Δημόσιο.
Περιουσία υπό εξαφάνιση: Πώς φτάσαμε ως εδώ;
Χιλιάδες ακίνητα ανά την Ελλάδα παραμένουν «ορφανά» στα αρχεία του Κτηματολογίου. Πρόκειται κυρίως για περιουσίες που έχουν μεταβιβαστεί μέσω κληρονομιάς, αλλά οι αποδέκτες τους δεν έχουν κάνει αποδοχή ή – ακόμη χειρότερα – δεν γνωρίζουν καν πως έχουν ιδιοκτησιακό δικαίωμα. Αυτές οι εκτάσεις ή οικίες, αν δεν δηλωθούν εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, καταχωρούνται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Και σύμφωνα με τον νόμο, αυτό σημαίνει πως περιέρχονται στο Δημόσιο – για πάντα.
Η αμέλεια ή η άγνοια δεν αποτελεί άλλοθι. Το Κτηματολόγιο δεν περιμένει επ’ άπειρον. Όταν περάσει η διορία, το κράτος αναλαμβάνει τον ρόλο του… κληρονόμου, και το ακίνητο χάνεται χωρίς επιστροφή.
Οι παγίδες με τα αυθαίρετα
Σαν να μην έφτανε το ιδιοκτησιακό χάος, πολλά από αυτά τα ακίνητα περιλαμβάνουν αυθαίρετες κατασκευές. Μικρές ή μεγάλες, αυτές οι αυθαιρεσίες – που δεν έχουν καταγραφεί ούτε στην Πολεοδομία, ούτε στο Ε9 – καθιστούν την υπόθεση ακόμα πιο περίπλοκη.
Πολλοί κληρονόμοι καλούνται να διαχειριστούν ακίνητα των οποίων την πραγματική νομική και τεχνική κατάσταση αγνοούν. Το κόστος νομιμοποίησης είναι για αρκετούς απαγορευτικό, ενώ οι απαιτούμενες ενέργειες φαντάζουν λαβύρινθος χωρίς έξοδο.
Μπορείς να το σώσεις – αλλά μόνο αν κινηθείς τώρα
Σύμφωνα με την τοπογράφο-πολεοδόμο Γραμματή Μπακλατσή, υπάρχει τρόπος να διασφαλίσεις το ακίνητό σου, ακόμη κι αν δεν έχεις ολοκληρώσει την αποδοχή κληρονομιάς. Όπως αναφέρει, κάθε συγκληρονόμος έχει τη δυνατότητα να δηλώσει το ποσοστό που του αναλογεί, αρκεί να διαθέτει τα βασικά νομιμοποιητικά έγγραφα.
Το πιο σημαντικό; Δεν χρειάζεται να περιμένεις την πλήρη συμβολαιογραφική αποτύπωση. Αρκούν η ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικά μη αποποίησης και μη δημοσίευσης διαθήκης, και – αν υπάρχει – το κείμενο της διαθήκης, ακόμα κι αν δεν κατονομάζει συγκεκριμένα το ακίνητο.
Τι κάνεις αν έχει αυθαιρεσίες;
Η ύπαρξη αυθαίρετων κτισμάτων δεν αποτελεί εμπόδιο για την αποδοχή της κληρονομιάς, αλλά σημαίνει ότι αναλαμβάνεις και την ευθύνη νομιμοποίησής τους. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος (ΕΓΣΑ 87) και επιλογή: ή τακτοποίηση ή κατεδάφιση, ανάλογα με τα πολεοδομικά δεδομένα.
Αν δεν έχεις τη δυνατότητα να καλύψεις άμεσα το κόστος, υπάρχει διέξοδος. Μπορείς να πληρώσεις μόνο το παράβολο και να προχωρήσεις στη μεταβίβαση του ακινήτου, με την υποχρέωση τακτοποίησης να παραμένει για το μέλλον.
Η χρονολογία μετράει
Η ημερομηνία κατασκευής του αυθαιρέτου είναι καθοριστική για τον υπολογισμό των προστίμων. Εάν μπορείς να αποδείξεις ότι το κτίσμα υπήρχε σε συγκεκριμένο χρόνο, είτε μέσω αεροφωτογραφιών είτε με παλιά έγγραφα (όπως δηλώσεις Ε9 ή παλαιά συμβόλαια), μπορείς να επωφεληθείς από πιο ευνοϊκή μεταχείριση.
Επιπλέον, υπάρχει δυνατότητα προκαταβολής του 30% του προστίμου και ρύθμιση για το υπόλοιπο σε δόσεις – με την πρόβλεψη αυτή να ενσωματώνεται κανονικά στα συμβολαιογραφικά έγγραφα.
Το ρολόι μετράει αντίστροφα
Αν νομίζεις ότι έχεις χρόνο, σκέψου ξανά. Οι προθεσμίες είναι σαφείς και μη διαπραγματεύσιμες. Όσο παραμένεις αδρανής, το ρίσκο μεγαλώνει. Ένα ακίνητο που σήμερα θεωρείς «σίγουρο» μπορεί αύριο να εμφανίζεται στην κυριότητα του κράτους – κι εσύ να το έχεις χάσει για πάντα.
Μην περιμένεις άλλο. Αν έχεις στην κατοχή σου ή γνωρίζεις πως σου ανήκει – έστω και εν μέρει – κάποιο ακίνητο που δεν έχει δηλωθεί στο Κτηματολόγιο, τώρα είναι η στιγμή να δράσεις. Η αδιαφορία πληρώνεται ακριβά.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
