Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) βάζει στο μικροσκόπιο τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, αλλά και τα ακίνητα που μένουν «κενά» στα χαρτιά, για να εντοπίσει αδήλωτα εισοδήματα και φοροδιαφυγή. Οι έλεγχοι που ξεκίνησαν καλύπτουν κατά κύριο λόγο τα έτη 2020 και 2021 και αναμένεται να επεκταθούν ακόμα περισσότερο, καθώς ήδη έχουν βρεθεί σημαντικά ποσά που δεν δηλώθηκαν στην εφορία.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε η φοροτεχνικός Αθανασία Τσολάκη σε δηλώσεις της στην ΕΡΤ, οι διασταυρώσεις στοιχείων γίνονται με κάθε διαθέσιμο μέσο: από τραπεζικούς λογαριασμούς και ψηφιακά αποτυπώματα σε πλατφόρμες βραχυχρόνιων μισθώσεων, μέχρι ακόμα και την κατανάλωση ρεύματος και τις φορολογικές δηλώσεις. Το 2024 εντοπίστηκαν 593 ΑΦΜ που είχαν αποκρύψει συνολικά 8,9 εκατομμύρια ευρώ από βραχυχρόνιες μισθώσεις, αλλά όπως επισημαίνει η κα Τσολάκη, το ποσό των μη δηλωμένων εισοδημάτων είναι σίγουρα πολλαπλάσιο.
«Καμπανάκι» για τους μικροϊδιοκτήτες
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείξουν και οι ιδιοκτήτες που δραστηριοποιούνται πιο «ερασιτεχνικά», δηλαδή εκείνοι που νοικιάζουν ένα ή δύο ακίνητα χωρίς πλήρη γνώση των φορολογικών τους υποχρεώσεων. Όπως ανέφερε η κα Τσολάκη, υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου οι πολίτες δεν προχωρούν σε εσκεμμένη φοροδιαφυγή, αλλά αγνοούν τι ακριβώς πρέπει να δηλώσουν και πότε. Ωστόσο, η έλλειψη πληροφόρησης δεν αποτελεί άλλοθι, καθώς οι κυρώσεις είναι βαριές.
Πρόστιμα-«φωτιά» για όσους αμελούν
Το πλαίσιο των προστίμων που εφαρμόζει η ΑΑΔΕ είναι ιδιαίτερα αυστηρό. Ειδικά για περιπτώσεις μη εγγραφής στο Μητρώο Ακινήτων, το πρόστιμο ανέρχεται στο 50% των ακαθάριστων εσόδων, με ελάχιστο ποσό τα 5.000 ευρώ. Αντίστοιχα, όταν δεν υποβάλλεται ή υποβάλλεται ανακριβής δήλωση, επιβάλλεται πρόστιμο διπλάσιο του μισθώματος για το διάστημα που αποκρύφτηκε. Για την απλή καθυστέρηση στη δήλωση, υπάρχει διοικητικό πρόστιμο 100 ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι υπεύθυνος θεωρείται ο διαχειριστής του ακινήτου – αλλά αν αυτός δεν μπορεί να βρεθεί, τότε το πρόστιμο πέφτει στον ιδιοκτήτη. Έτσι, όποιος έχει ακίνητο σε πλατφόρμα βραχυχρόνιων μισθώσεων καλείται να είναι απολύτως συνεπής και προσεκτικός.
Στο στόχαστρο και τα «κενά» ακίνητα
Η ΑΑΔΕ, παράλληλα, εξετάζει με προσοχή και τα ακίνητα που δηλώνονται ως «κενά», δηλαδή ακίνητα που υποτίθεται ότι δεν έχουν καμία χρήση. Η δήλωση κενών ακινήτων απαλλάσσει τον ιδιοκτήτη από τεκμήρια διαβίωσης και από δημοτικά τέλη, όμως πολλές φορές υποκρύπτεται πραγματική χρήση, όπως ενοικίαση ή ιδιοχρησία.
Η κα Τσολάκη υπογραμμίζει ότι ήδη υπάρχουν διασταυρώσεις με τα στοιχεία κατανάλωσης ρεύματος από τον ΔΕΔΔΗΕ, ώστε να διαπιστωθεί εάν ένα φαινομενικά «κενό» ακίνητο χρησιμοποιείται στην πραγματικότητα. Το μέγεθος του ζητήματος είναι τεράστιο: σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στην Αττική υπάρχουν 255.300 κενά ακίνητα, στη Βόρεια Ελλάδα 229.600, στην Κεντρική Ελλάδα 180.900 και στα νησιά και την Κρήτη 126.000.
Υποχρεωτικά μέσω τραπεζών τα ενοίκια από το 2026
Ένα ακόμα μέτρο που αναμένεται να αλλάξει ριζικά την αγορά ακινήτων είναι η υποχρεωτική καταβολή όλων των ενοικίων μέσω τραπεζικών συναλλαγών. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, όλες οι μισθώσεις – είτε πρόκειται για κύρια κατοικία, είτε για εξοχικά ή φοιτητικά σπίτια – θα πρέπει να πληρώνονται με κατάθεση στην τράπεζα. Όπως ανέφερε η κα Τσολάκη, «ακολουθούμε το μοντέλο που ήδη ισχύει στις επαγγελματικές μισθώσεις, με στόχο να περιορίσουμε τη φοροδιαφυγή».
Αυτή η αλλαγή αναμένεται να επηρεάσει χιλιάδες ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, καθώς τα ενοίκια που δηλώνονται φτάνουν τα 8,5 δισ. ευρώ ετησίως. Από αυτά, το 70% των ιδιοκτητών δηλώνει έσοδα κάτω από 10.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ μόλις το 16% δηλώνει ποσά μεταξύ 5.000 και 10.000 ευρώ. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για απόκρυψη εισοδημάτων.
Κληρονομιές και «παγίδες» για τους ιδιοκτήτες
Τέλος, μεγάλο κεφάλαιο αποτελούν και οι περιπτώσεις κληρονομιών. Συχνά, πολλά ακίνητα παραμένουν ανεκμετάλλευτα επειδή υπάρχουν πολλοί κληρονόμοι που είτε δεν συμφωνούν, είτε βρίσκονται στο εξωτερικό, είτε δεν έχουν ολοκληρώσει τις νομικές διαδικασίες. Η κα Τσολάκη επισήμανε ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ένα ακίνητο μένει σε πλήρη αχρηστία, καθώς χρειάζονται σημαντικές επενδύσεις για να γίνει κατοικήσιμο.
Με το «σαρωτικό» αυτό κύμα ελέγχων και διασταυρώσεων, η ΑΑΔΕ θέλει να περιορίσει δραστικά τα αδήλωτα εισοδήματα και να αποκαταστήσει την τάξη στην αγορά ακινήτων. Όλοι οι ιδιοκτήτες καλούνται πλέον να κινηθούν προσεκτικά και να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις, αν θέλουν να αποφύγουν πρόστιμα-μαμούθ και δυσάρεστες εκπλήξεις.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
