Η προσαρμογή της φορολογικής κλίμακας με βάση τον πληθωρισμό βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των συζητήσεων, και αναμένεται να φέρει ουσιαστική ανάσα στα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αυτό, με τις τελικές αποφάσεις να αναμένονται μέσα στο καλοκαίρι – και οι συνέπειες θα είναι σημαντικές για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογουμένους.
Στην πράξη, η τιμαριθμική προσαρμογή συνιστά μια παρέμβαση που αναγνωρίζουν ως αναγκαία όχι μόνο οι οικονομολόγοι, αλλά και οι θεσμικοί φορείς. Όταν οι φορολογικές κλίμακες δεν μεταβάλλονται παράλληλα με τον πληθωρισμό, οι πολίτες καταλήγουν να πληρώνουν περισσότερους φόρους, ακόμη και αν η αγοραστική τους δύναμη παραμένει στάσιμη. Έτσι, χωρίς να αλλάζουν οι φορολογικοί συντελεστές, η φορολογική επιβάρυνση αυξάνεται – και το χειρότερο είναι πως αυτό συμβαίνει «στα μουλωχτά».
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: τα τελευταία χρόνια, οι τιμές έχουν εκτοξευθεί. Από το 2021 μέχρι σήμερα, ο δείκτης τιμών καταναλωτή έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 20%. Ωστόσο, τα όρια των φορολογικών κλιμακίων παρέμειναν αμετάβλητα, με αποτέλεσμα οι πολίτες να «σκαρφαλώνουν» σε υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές, χωρίς όμως να έχει αυξηθεί ουσιαστικά το εισόδημά τους. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι χιλιάδες εργαζόμενοι, συνταξιούχοι και επαγγελματίες πληρώνουν περισσότερα, ενώ η αγοραστική τους δύναμη στην πραγματικότητα έχει μείνει στάσιμη.
Η προσαρμογή της κλίμακας στα δεδομένα του πληθωρισμού – δηλαδή η τιμαριθμοποίηση – μπορεί να μετριάσει αυτή την αδικία. Δεν πρόκειται για περίπλοκη φορολογική μεταρρύθμιση, αλλά για μια τεχνική προσαρμογή, που όμως έχει βαθιά κοινωνικό χαρακτήρα. Είναι, στην ουσία, μια μορφή έμμεσης ελάφρυνσης φόρων που έρχεται να δώσει ανάσα σε όσους βλέπουν το εισόδημά τους να διαβρώνεται από τις αυξήσεις στις τιμές.
Ας δούμε τι θα σήμαινε αυτό στην πράξη. Σήμερα, το πρώτο φορολογικό κλιμάκιο ξεκινά από τα 10.000 ευρώ και φορολογείται με συντελεστή 9%. Αν το όριο αυτό αυξανόταν στα 12.000 ευρώ – χωρίς να αλλάξει τίποτα στους συντελεστές – το όφελος για τους φορολογούμενους θα ήταν άμεσο και σημαντικό.
Για παράδειγμα, ένας νέος εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα που δηλώνει εισόδημα 13.000 ευρώ σήμερα πληρώνει φόρο 653 ευρώ. Με την προσαρμογή της κλίμακας, το ποσό αυτό θα μειωνόταν κατά 260 ευρώ, στα 393 ευρώ. Ένας ελεύθερος επαγγελματίας που βγάζει 17.000 ευρώ τον χρόνο, θα έβλεπε τον φόρο του να πέφτει από 1.643 ευρώ σε 1.323 ευρώ – μια διαφορά 320 ευρώ, καθόλου αμελητέα για τα μεσαία στρώματα.
Η διαφορά φαίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρα σε οικογένειες με παιδιά, που ήδη δέχονται πιέσεις από την ακρίβεια. Ένα ζευγάρι με δύο παιδιά και συνολικό εισόδημα 25.000 ευρώ, αν προσαρμοζόταν η φορολογική κλίμακα και παράλληλα η έκπτωση φόρου για προστατευόμενα μέλη, θα εξοικονομούσε πάνω από 500 ευρώ τον χρόνο. Αντίστοιχα, δημόσιοι υπάλληλοι με εισόδημα 21.000 ευρώ θα πλήρωναν περίπου 420 ευρώ λιγότερα φόρο, αφού ο φόρος τους θα έπεφτε από 2.573 ευρώ στα 2.153 ευρώ.
Δεν πρόκειται για θεωρητικά σενάρια: πρόκειται για ελαφρύνσεις που μπορούν να γίνουν πράξη σχετικά εύκολα, εφόσον ληφθεί η πολιτική απόφαση. Η κυβέρνηση δείχνει να αναγνωρίζει ότι η τιμαριθμοποίηση αποτελεί κρίσιμο εργαλείο στήριξης για όσους βρίσκονται στα χαμηλότερα και μεσαία εισοδηματικά στρώματα. Άλλωστε, αυτή η μορφή προσαρμογής θεωρείται από πολλούς οικονομολόγους ζήτημα «κοινωνικής δικαιοσύνης», αφού διορθώνει στρεβλώσεις που προκαλεί το ίδιο το φαινόμενο του πληθωρισμού.
Βέβαια, η τιμαριθμοποίηση από μόνη της δεν λύνει όλα τα προβλήματα. Αποτελεί όμως μια πρώτη γραμμή άμυνας, μια αρχική ανακούφιση, ενόψει ευρύτερων αλλαγών που αναμένεται να έρθουν. Ήδη, στο πλαίσιο της φορολογικής μεταρρύθμισης που σχεδιάζεται, εξετάζονται και άλλες παρεμβάσεις: πιθανές τροποποιήσεις στις εκπτώσεις φόρου, στη φορολογία εισοδήματος από ακίνητα, ακόμη και στα τεκμήρια διαβίωσης που αποτελούν διαχρονικά αγκάθι για πολλούς φορολογούμενους.
Οι οριστικές αποφάσεις για την τιμαριθμοποίηση αναμένεται να ληφθούν μέσα στους καλοκαιρινούς μήνες. Εν τω μεταξύ, οι πολίτες καλούνται να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και να είναι έτοιμοι να υποβάλουν τις δηλώσεις τους με βάση τη νέα πραγματικότητα, εφόσον αυτή προχωρήσει.
Σε κάθε περίπτωση, το βέβαιο είναι ότι η τιμαριθμοποίηση δεν είναι απλώς ένας τεχνικός όρος. Είναι ένα μέτρο που έχει τη δύναμη να δώσει ουσιαστική ανάσα, ειδικά σε όσους τα τελευταία χρόνια παλεύουν να τα βγάλουν πέρα με τη ραγδαία άνοδο των τιμών. Γιατί, όπως λένε και οι ειδικοί, «η φορολογία πρέπει να είναι δίκαιη – όχι τιμωρητική».
Μείνε συντονισμένος: Αν τελικά η τιμαριθμοποίηση γίνει πράξη, οι διαφορές στον φόρο που θα πληρώνεις μπορεί να σου φέρουν την πολυπόθητη οικονομική ανάσα!
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
