Μια ανατρεπτική έρευνα έφερε στο φως ένα τρομακτικό μυστικό που κρύβεται πίσω από προϊόντα που χρησιμοποιούμε καθημερινά – από σαμπουάν μέχρι λοσιόν και καλλυντικά. Το επίμαχο εύρημα; Τα προϊόντα αυτά περιέχουν ύπουλα συντηρητικά, ικανά να εκλύσουν φορμαλδεΰδη – μια ουσία που έχει συνδεθεί με τον καρκίνο.
Η έρευνα, που διεξήχθη στο Λος Άντζελες, εξέτασε τη χρήση καλλυντικών και προϊόντων προσωπικής φροντίδας από μαύρες και λατίνες γυναίκες. Αποδείχθηκε ότι περισσότερες από τις μισές γυναίκες χρησιμοποιούσαν προϊόντα που εμπεριέχουν αυτά τα τοξικά συστατικά. Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: τέτοιες χημικές ουσίες, όταν εφαρμόζονται συχνά στο σώμα, συσσωρεύονται και βλάπτουν σοβαρά την υγεία.
Μέχρι πρόσφατα, οι φόβοι για τη φορμαλδεΰδη εστιάζονταν κυρίως στα ισιωτικά μαλλιών. Μάλιστα, έχει διαπιστωθεί ότι τέτοιου είδους προϊόντα αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου της μήτρας και του μαστού, κυρίως στις μαύρες γυναίκες. Ωστόσο, η νέα μελέτη έδειξε ότι το πρόβλημα είναι πολύ ευρύτερο: δεν περιορίζεται στα ισιωτικά, αλλά αγγίζει κάθε είδους προϊόν περιποίησης.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Science & Technology Letters και αποκαλύπτει με λεπτομέρεια τον σοβαρό κίνδυνο που διατρέχουμε καθημερινά. Όπως αναφέρει η επικεφαλής της έρευνας, Δρ. Robin Dodson από το Silent Spring Institute: «Αυτή η απειλή δεν περιορίζεται στα προϊόντα μαλλιών. Είναι παντού: από το σαμπουάν και το αφρόλουτρο μέχρι την κόλλα για βλεφαρίδες. Η συνεχής έκθεση σε αυτές τις ουσίες μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες συνέπειες».
Ο λόγος που οι εταιρείες χρησιμοποιούν συντηρητικά που εκλύουν φορμαλδεΰδη είναι απλός: παρατείνουν τη διάρκεια ζωής των προϊόντων, εμποδίζοντας την ανάπτυξη βακτηρίων. Όμως, αυτά τα συντηρητικά δεν «κλειδώνουν» τη φορμαλδεΰδη για πάντα. Την απελευθερώνουν σιγά-σιγά, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο για τους καταναλωτές που έρχονται σε επαφή με αυτά τα προϊόντα.
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ερευνητές συνεργάστηκαν με 70 γυναίκες, οι οποίες ανέλαβαν να παρακολουθούν στενά τη χρήση των προϊόντων τους για διάστημα έως και επτά ημερών. Όποτε χρησιμοποιούσαν κάποιο προϊόν, το κατέγραφαν σε ειδική εφαρμογή και έβγαζαν φωτογραφία της ετικέτας με τα συστατικά. Αυτή η λεπτομερής καταγραφή επέτρεψε στους επιστήμονες να αναλύσουν με ακρίβεια το περιεχόμενο πάνω από 1.100 προϊόντων!
Η Δρ. Elissia Franklin, αναλυτική χημικός και συν-συγγραφέας της μελέτης, σημειώνει πως οι προηγούμενες έρευνες βασίζονταν σε απλές ερωτήσεις («Χρησιμοποιήσατε λοσιόν σήμερα;»), χωρίς να εμβαθύνουν στο τι περιείχε αυτή η λοσιόν. «Το να λες “χρησιμοποίησα λοσιόν” δεν λέει απολύτως τίποτα για την πραγματική σου έκθεση σε τοξικές χημικές ουσίες», εξηγεί η Franklin. «Εμείς θέλαμε να καταγράψουμε τα πάντα: ποια ουσία, σε ποιο προϊόν και πόσο συχνά χρησιμοποιείται».
Τα αποτελέσματα; Πραγματικά ανησυχητικά! Το 53% των συμμετεχόντων χρησιμοποιούσαν τουλάχιστον ένα προϊόν που περιείχε ουσίες απελευθέρωσης φορμαλδεΰδης – και πολλά από αυτά τα προϊόντα χρησιμοποιούνταν σε καθημερινή βάση. Το πιο διαδεδομένο συντηρητικό ήταν η DMDM υδαντοΐνη, που βρέθηκε σε 47% των προϊόντων περιποίησης δέρματος και 58% των προϊόντων για τα μαλλιά που περιείχαν τέτοια επικίνδυνα συντηρητικά.
Η λίστα με τα ύποπτα συστατικά δεν τελειώνει εκεί. Οι ειδικοί υποπτεύονται ότι υπάρχουν και άλλα συντηρητικά που δεν έχουν ακόμα εντοπιστεί ή καταγραφεί. «Αυτή είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου», προειδοποιεί η Δρ. Dodson.
Το πιο σοκαριστικό ίσως κομμάτι της υπόθεσης είναι η έλλειψη διαφάνειας και ρύθμισης. Οι καταναλωτές βλέπουν μια λίστα με περίπλοκες χημικές ονομασίες στα προϊόντα, αλλά δεν έχουν ιδέα τι σημαίνει η καθεμία – ούτε αν είναι ασφαλής ή όχι. Δυστυχώς, οι εταιρείες δεν είναι υποχρεωμένες να εξηγούν λεπτομερώς πόσο ασφαλή (ή όχι) είναι τα συστατικά τους. Και έτσι, οι καταναλωτές βρίσκονται εκτεθειμένοι, δίχως καν να το ξέρουν.
Η συγκεκριμένη μελέτη είναι μια σημαντική υπενθύμιση ότι η ασφάλεια των προϊόντων προσωπικής φροντίδας δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Ουσιαστικά, αποκαλύπτει ένα σοβαρό κενό στους κανονισμούς που αφήνει χώρο στις εταιρείες να χρησιμοποιούν επικίνδυνα χημικά χωρίς επαρκή έλεγχο.
Το ερώτημα που γεννιέται είναι: πόσο ασφαλή είναι τα προϊόντα που βάζουμε καθημερινά στο δέρμα και τα μαλλιά μας; Και πότε θα σταματήσουμε να θεωρούμε δεδομένο ότι ό,τι υπάρχει στο ράφι είναι και ασφαλές; Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: ήρθε η ώρα να απαιτήσουμε διαφάνεια, καλύτερη ρύθμιση και – πάνω απ’ όλα – ασφάλεια.
