Ανατροπές φέρνει στο σύστημα συνταξιοδότησης η προγραμματισμένη σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής για τα άτομα άνω των 65 ετών. Η μεταρρύθμιση αυτή, που είχε τεθεί σε νομοθετικό πλαίσιο ήδη από το 2010 (ν. 3863/2010), επρόκειτο να εφαρμοστεί το 2021, ωστόσο αναβλήθηκε λόγω της πανδημίας. Πλέον, το ορόσημο έχει μεταφερθεί στο 2027, όπου και θα τεθεί σε εφαρμογή η νέα πραγματικότητα για την ηλικία αποχώρησης από την εργασία.
### Τι αλλάζει από το 2027 και μετά
Από το τέλος του 2026 και στις αρχές του 2027, οι αρμόδιες αρχές θα εξετάσουν αν και κατά πόσο έχει αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής των ατόμων άνω των 65 ετών, στη δεκαετία 2016-2025. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί άνοδος, τότε αυτομάτως θα υπάρξει αύξηση και στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
Η διαδικασία αυτή δεν θα είναι εφάπαξ, αλλά θα επαναλαμβάνεται κάθε τρία χρόνια. Δηλαδή, το 2029 θα γίνει νέα εκτίμηση για να αποφασιστεί αν από το 2030 θα υπάρξει επιπλέον αύξηση. Το ίδιο θα συμβεί και το 2033, συνεχίζοντας έτσι σε έναν τριετή κύκλο επανεκτίμησης.
### Πώς διαμορφώνονται τα σενάρια αύξησης
Σύμφωνα με τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, η μέση διάρκεια ζωής για τους άνδρες άνω των 65 ετών από 18,8 έτη το 2019 αναμένεται να φτάσει τα 20 έτη μέχρι το 2030, ενώ για τις γυναίκες από 21,8 ανεβαίνει στα 22,9 έτη. Αυτή η αύξηση οδηγεί και σε πιθανή άνοδο της ηλικίας συνταξιοδότησης, με βάση τα διεθνή πρότυπα του ΟΟΣΑ.
Υπάρχουν τρία πιθανά μοντέλα σύνδεσης:
– Αναλογία 1:1: κάθε έτος αύξησης του προσδόκιμου ζωής συνεπάγεται και ένα έτος αύξησης της ηλικίας συνταξιοδότησης.
– Αναλογία 2/3: για κάθε 12 μήνες αύξησης στο προσδόκιμο, τα όρια αυξάνονται κατά 8 μήνες.
– Αναλογία 1/3: για κάθε χρόνο που αυξάνεται το προσδόκιμο, τα όρια ανεβαίνουν μόλις 4 μήνες.
Το επικρατέστερο σενάριο για την Ελλάδα είναι το πρώτο, δηλαδή η αυστηρή αναλογία 1:1.
### Ποιοι θα επηρεαστούν περισσότερο
Η αύξηση των ορίων ηλικίας θα πλήξει κυρίως τρεις βασικές κατηγορίες ασφαλισμένων:
- Όσους είναι σήμερα 50 έως 55 ετών και δεν έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης. Βρίσκονται σε απόσταση 7-12 ετών από το όριο των 62 ετών και είναι πολύ πιθανό να επηρεαστούν από δύο διαδοχικές αυξήσεις. Εάν η αύξηση εφαρμοστεί σταδιακά, τότε ένας ασφαλισμένος που θα κλείσει τα 62 το 2029 μπορεί να χρειαστεί να περιμένει μέχρι τα 63 ή και 63,5 έτη για να αποχωρήσει από την εργασία.
- Όσους είναι μεταξύ 35 και 45 ετών. Αυτοί θα βιώσουν πιθανότατα δύο ή και τρεις αυξήσεις στα όρια, καθώς έχουν ακόμα μπροστά τους πολλές δεκαετίες εργασιακού βίου.
- Τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. Αυτοί θα πρέπει να προετοιμαστούν για σύνταξη μετά τα 64 έτη και με τουλάχιστον 44 χρόνια ασφάλισης.
### Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από όσους πλησιάζουν την ηλικία συνταξιοδότησης αλλά δεν έχουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι εργαζόμενοι καλούνται να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών ετών, ώστε να θεμελιώσουν δικαίωμα πριν τεθούν σε ισχύ οι νέες αυξήσεις.
### Ποιοι εξαιρούνται από τις αλλαγές
Δεν θα επηρεαστούν από τις επικείμενες αλλαγές:
– Όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης (πλήρες ή μειωμένο) με βάση τις διατάξεις που ίσχυσαν από 19/8/2015 έως και το 2021.
– Ασφαλισμένοι που αποχωρούν με ειδικές διατάξεις, όπως γονείς αναπήρων παιδιών ή μελών της οικογένειας.
– Εργαζόμενοι σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα.
– Οι ένστολοι, εφόσον οι όροι συνταξιοδότησής τους καθορίζονται από ειδική νομοθεσία.
Με τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται, οι ασφαλισμένοι καλούνται να είναι ενήμεροι και προνοητικοί, καθώς η μετάβαση σε μεγαλύτερα όρια ηλικίας φαντάζει πλέον αναπόφευκτη.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
