Μια απόφαση που αναμένεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στον νομικό και κοινωνικό κόσμο εκδόθηκε πρόσφατα από το Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών. Πρόκειται για μια σημαντική δικαστική νίκη υπέρ συνταξιούχου, η οποία θέτει ισχυρές βάσεις για μελλοντικές διεκδικήσεις κατά των περικοπών στις κύριες συντάξεις και τα εορταστικά επιδόματα.
Με την υπ’ αριθμ. 3168/2025 απόφασή του, το Πρωτοδικείο έκρινε ως απόλυτα βάσιμη την αγωγή ενός συνταξιούχου που στράφηκε κατά του φορέα κοινωνικής του ασφάλισης, διεκδικώντας τα ποσά που του παρακρατήθηκαν παράνομα. Οι περικοπές αφορούσαν τόσο την κύρια σύνταξή του όσο και τα επιδόματα Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας.
Ο δικηγόρος Κωνσταντίνος Δ. Παπακωνσταντίνου, σχολιάζοντας την απόφαση σε άρθρο του στο korinthostv.gr, σημειώνει ότι η εν λόγω δικαστική κρίση είναι από τις πρώτες που εκδίδονται μετά τη ρηξικέλευθη απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο είχε κρίνει ότι δεν είναι αρμόδιο να αποφανθεί ποια γνώμη πρέπει να υπερισχύσει: εκείνη του Αρείου Πάγου που έκρινε συνταγματική την κατάργηση των Δώρων ή αυτή του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκρινε το αντίθετο.
Αυτό το θεσμικό αδιέξοδο, λοιπόν, άνοιξε τον δρόμο για τα διοικητικά δικαστήρια να «πιάσουν ξανά το νήμα» των εκκρεμών υποθέσεων, οι οποίες μέχρι τότε είχαν «παγώσει» περιμένοντας την τελική στάση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Και η απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνειών.
Το δικαστήριο βασίστηκε στις αποφάσεις 2287 και 2288/2015 του Συμβουλίου της Επικρατείας, στις οποίες οι σχετικές διατάξεις των νόμων 4051/2012 και 4093/2012 είχαν χαρακτηριστεί ως αντισυνταγματικές. Συγκεκριμένα, το Πρωτοδικείο έκρινε ότι οι περικοπές για το διάστημα 11 Ιουνίου 2015 έως 11 Μαΐου 2016 ήταν αβάσιμες και ως εκ τούτου ο ενάγων είχε κάθε δικαίωμα να απαιτήσει τα ποσά που του παρακρατήθηκαν.
Και δεν σταματά εκεί. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι υπάρχει και αδικοπρακτική ευθύνη του ασφαλιστικού φορέα, βάσει των άρθρων 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα, γεγονός που ενισχύει ακόμα περισσότερο το νομικό οπλοστάσιο των συνταξιούχων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το σκέλος της απόφασης που αφορά στους νόμιμους τόκους επί των παράνομα περικοπέντων ποσών. Παρότι ο Νόμος 4714/2020 προέβλεψε την καταβολή ποσών σε συνταξιούχους για τις εν λόγω περικοπές, το δικαστήριο έκρινε ότι το δικαίωμα για τους τόκους δεν έχει εκπέσει. Και αυτό διότι ο εν λόγω νόμος, ούτε η συναφής Κοινή Υπουργική Απόφαση, προβλέπουν ότι κλείνει η πόρτα για τις δικαστικές διεκδικήσεις.
Με άλλα λόγια, ακόμα και όσοι έχουν ήδη εισπράξει τα ποσά που τους αναλογούσαν από τις περικοπές, διατηρούν ακέραιο το δικαίωμα να απαιτήσουν τους τόκους επί αυτών των ποσών – τόσο για την κύρια σύνταξη όσο και για τα επιδόματα Δώρων.
Η σημασία της απόφασης δεν περιορίζεται στην αποζημίωση ενός και μόνο συνταξιούχου. Το νομικό σκεπτικό που τη στηρίζει, αναμένεται να αποτελέσει πρότυπο για παρόμοιες υποθέσεις που εκκρεμούν σε δικαστήρια ανά την επικράτεια. Όπως σημειώνει ο κ. Παπακωνσταντίνου, τέτοιες αποφάσεις δημιουργούν μία παγιωμένη νομολογία, η οποία θα βοηθήσει στην οριστική αποκατάσταση των αδικιών που υπέστησαν χιλιάδες συνταξιούχοι την περίοδο της δημοσιονομικής προσαρμογής.
Τελικά, η υπόθεση αυτή δεν είναι απλώς μία ακόμα «γραμμή στον δικαστικό χάρτη». Είναι το προοίμιο για ευρύτερες διεκδικήσεις, που μπορούν να αλλάξουν το τοπίο των συντάξεων στη χώρα. Οι συνταξιούχοι, με όπλο πλέον και τις αποφάσεις των διοικητικών δικαστηρίων, φαίνεται πως αποκτούν ξανά φωνή – και μάλιστα ηχηρή.
Το ερώτημα είναι πλέον όχι αν, αλλά πότε οι υπόλοιπες υποθέσεις θα κριθούν και πόσο μακριά μπορεί να φτάσει αυτή η «δικαστική ανατροπή». Μία ανατροπή που ενδέχεται να κοστίσει ακριβά στο κράτος, αλλά να επουλώσει ανοιχτές πληγές στην κοινωνική δικαιοσύνη.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
