Δύσκολη εξίσωση για την κυβέρνηση
Σε έναν από τους πιο πολύπλοκους οικονομικούς γρίφους της τελευταίας δεκαετίας καλείται να δώσει λύση το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προσπαθώντας να καταρτίσει ένα βιώσιμο σχέδιο για τους δανειολήπτες που έχουν συνάψει δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Πρόκειται για συνολικό ύψος δανείων που ξεπερνά τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ, με περίπου 2,3 δισ. να βρίσκονται ακόμη στους ισολογισμούς των τραπεζών – εκ των οποίων το 1 δισ. έχει ήδη καταστεί μη εξυπηρετούμενο.
Ωστόσο, η πλειονότητα αυτών των δανείων έχει περάσει σε τιτλοποιήσεις και βρίσκεται στα χέρια εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), μέσω αγορών από επενδυτικά funds. Η συνολική νομική απαίτηση από αυτά τα δάνεια, μαζί με τους τόκους υπερημερίας, ανέρχεται πλέον σε πάνω από 4,6 δισ. ευρώ και αφορά περίπου 20.000 δανειολήπτες.
Πιέσεις από ευρωπαϊκούς θεσμούς και το πλαίσιο «Ηρακλής»
Το υπουργείο βρίσκεται σε διαρκείς διαπραγματεύσεις με τις τράπεζες τον τελευταίο μήνα, με στόχο να επιτευχθεί μία λεπτή ισορροπία. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι απαιτήσεις του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM), κι από την άλλη η ανάγκη να προστατευτούν οι εγγυήσεις που έχει δώσει το Ελληνικό Δημόσιο στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής».
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη λόγω του γεγονότος ότι τα δάνεια που έχουν τιτλοποιηθεί και μεταβιβαστεί σε σχήματα όπως το Cairo II παρουσιάζουν σημαντική απόκλιση από τους στόχους. Το εν λόγω χαρτοφυλάκιο φέρεται να αποδίδει 50% λιγότερο από το αναμενόμενο, κυρίως εξαιτίας της ύπαρξης δανείων σε ελβετικό φράγκο, της αναστολής πλειστηριασμών για μεγάλες περιόδους και της αποτυχίας πώλησης υγιών δανείων όπως προβλεπόταν στο αρχικό επιχειρησιακό πλάνο.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ως μοναδική διέξοδος
Η λύση που φαίνεται να προκρίνεται είναι η ένταξη των προβληματικών δανείων σε ελβετικό φράγκο στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών. Όμως, οι παράμετροι είναι πολλές και κρίσιμες:
– Ποιοι δανειολήπτες θα ενταχθούν;
– Θα περιλαμβάνονται μόνο στεγαστικά δάνεια ή και επαγγελματικά;
– Πώς θα διαφοροποιηθεί η μεταχείριση δανείων διαφορετικού ύψους (100.000 έναντι 1.000.000 ευρώ);
– Ποια ημερομηνία εξυπηρέτησης θα λαμβάνεται υπόψη;
– Θα αλλάξει ο αλγόριθμος της ηλεκτρονικής πλατφόρμας που παράγει τις αυτόματες ρυθμίσεις;
Οι συνεπείς δανειολήπτες και η παγίδα της ισοτιμίας
Υπάρχει σημαντικός αριθμός δανειοληπτών που, παρά τις δυσκολίες, εξυπηρετούν κανονικά τα δάνειά τους. Οι περισσότεροι από αυτούς έχουν καταλήξει σε μερική ρύθμιση, πληρώνοντας πλήρως το κομμάτι των τόκων και περίπου το 50% του κεφαλαίου. Έτσι διατηρούν τα δάνειά τους σε καθεστώς ενήμερης οφειλής χωρίς να χάνουν τον έλεγχο.
Από την άλλη, χιλιάδες δανειολήπτες αγνόησαν τους κινδύνους της συναλλαγματικής ισοτιμίας και παρέμειναν στο ελβετικό φράγκο, πιστεύοντας ότι η χαμηλή ισοτιμία και τα χαμηλά επιτόκια θα τους ευνοήσουν μακροπρόθεσμα. Όμως η πορεία της ισοτιμίας αποδείχθηκε καταστροφική για αυτούς.
Η ανάγκη για δίκαιη και ρεαλιστική λύση
Οποιαδήποτε λύση προκριθεί, θα πρέπει να είναι δίκαιη. Δεν μπορεί να παραγκωνιστούν όσοι είναι συνεπείς και πλήρωναν κανονικά, ειδικά όταν η ισοτιμία τούς επιβάρυνε δυσανάλογα. Επιπλέον, δεν θα πρέπει να θεωρηθούν τα δάνεια τους ως μη εξυπηρετούμενα μόνο και μόνο επειδή θα ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα οι τράπεζες να αναγκαστούν να αυξήσουν τις προβλέψεις για επισφάλειες, κάτι που θα επηρέαζε αρνητικά τις δυνατότητες χορήγησης νέων δανείων και θα υπονόμευε την οικονομική δραστηριότητα.
Προβλήματα στον σημερινό εξωδικαστικό μηχανισμό
Αν και τα δάνεια σε ελβετικό δεν εξαιρούνται από τον εξωδικαστικό μηχανισμό, στην πράξη οι περισσότερες αιτήσεις απορρίπτονται. Ο λόγος είναι ότι λόγω της αύξησης του υπολοίπου –εξαιτίας της ισοτιμίας–, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις συνεπάγονταν μεγάλα κουρέματα, γεγονός που προκαλεί αρνητική αξιολόγηση.
Η αναζήτηση λύσης είναι σε εξέλιξη και θα χρειαστεί λεπτομερής σχεδιασμός ώστε να διασφαλιστούν και οι δανειολήπτες και η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
