Σε μια στροφή που κανείς δεν περίμενε, χιλιάδες υπερχρεωμένοι δανειολήπτες βλέπουν ξανά ελπίδα, χάρη σε μια καθοριστική δικαστική απόφαση που δίνει νέα πνοή στον Νόμο Κατσέλη. Παρά τις οργανωμένες προσπάθειες τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης δανείων (servicers) να σταματήσουν τη δικαστική προστασία, η Δικαιοσύνη δίνει πίσω την αξιοπρέπεια σε δεκάδες οικογένειες.
Τα τελευταία χρόνια, οι τράπεζες επιστρατεύουν ένα βασικό «όπλο» για να μπλοκάρουν τις ρυθμίσεις χρεών: την ένσταση δόλου. Με άλλα λόγια, ισχυρίζονται ότι οι δανειολήπτες πήραν δάνεια γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι δεν θα τα αποπληρώσουν. Μια τέτοια ένσταση, αν γίνει δεκτή, αποκλείει αυτόματα την ένταξη στον προστατευτικό μηχανισμό του Ν. 3869/2010, ευρύτερα γνωστού ως Νόμου Κατσέλη.
Ωστόσο, η κατάσταση άλλαξε ριζικά χάρη σε παρέμβαση του Αρείου Πάγου. Το ανώτατο δικαστήριο έβαλε φρένο στην αυθαίρετη χρήση του «δόλου», ξεκαθαρίζοντας πως τέτοιοι ισχυρισμοί γίνονται δεκτοί μόνο όταν πληρούνται αυστηρότατες προϋποθέσεις. Από τότε, όλο και περισσότερα δικαστήρια απορρίπτουν αυτές τις ενστάσεις ως αόριστες ή αβάσιμες.
Παρά τη θετική αυτή τροπή, το πρόβλημα παραμένει. Χιλιάδες υποθέσεις εκκρεμούν ακόμη και οι δανειολήπτες ζουν με τον φόβο της έξωσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η απόφαση υπ’ αριθμ. 4113/2025 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ήρθε σαν βόμβα αισιοδοξίας.
Η υπόθεση αφορά ένα ηλικιωμένο ζευγάρι συνταξιούχων που χρωστούσε σχεδόν 200.000 ευρώ σε διάφορα τραπεζικά ιδρύματα. Είχαν προσφύγει στο Ειρηνοδικείο Αθηνών ζητώντας να υπαχθούν στον Νόμο Κατσέλη, λόγω σοβαρής και μόνιμης αδυναμίας αποπληρωμής. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, ωστόσο, τους απέρριψε, αποδεχόμενο την ένσταση δόλου από τις τράπεζες.
Το ζευγάρι δεν το έβαλε κάτω και προχώρησε σε έφεση. Το αποτέλεσμα; Το Πρωτοδικείο ανέτρεψε πλήρως την προηγούμενη απόφαση, ακυρώνοντας την ένσταση των τραπεζών ως αβάσιμη και νομικά ελλιπή. Το δικαστήριο ξεκαθάρισε πως οι ισχυρισμοί περί δόλου ήταν ασαφείς, καθώς δεν προσδιορίζονταν επαρκώς ούτε τα δάνεια ούτε οι οικονομικές συνθήκες των δανειοληπτών κατά τον χρόνο δανεισμού.
Ακόμη και αν οι τράπεζες είχαν παρουσιάσει πιο σαφή στοιχεία, το δικαστήριο έκρινε πως τα οικονομικά προβλήματα του ζευγαριού οφείλονταν σε λόγους ανεξάρτητους από τη βούλησή τους. Συγκεκριμένα, αποδείχθηκε πως από το 2012 και μετά, τα εισοδήματά τους κατέρρευσαν, χωρίς οι ίδιοι να μπορούν να το προβλέψουν όταν λάμβαναν τα δάνεια.
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο της απόφασης ήταν η αναίρεση του ισχυρισμού των τραπεζών για υπέρογκες μηνιαίες δόσεις ύψους 6.630 ευρώ. Το δικαστήριο διευκρίνισε ότι αυτό το ποσό περιλάμβανε τόκους υπερημερίας και δεν αντανακλούσε την αρχική δόση που οι δανειολήπτες είχαν συμφωνήσει. Με αυτόν τον τρόπο, επισημάνθηκε η παγίδα των τραπεζών να παρουσιάζουν φουσκωμένα νούμερα ώστε να φαίνεται ότι οι δανειολήπτες «μπορούσαν να πληρώσουν αλλά δεν ήθελαν».
Η δικαστική απόφαση δεν περιορίστηκε στην ακύρωση της ένστασης, αλλά προχώρησε και στη ρύθμιση των χρεών των δανειοληπτών με ανθρώπινους όρους. Ορίστηκαν χαμηλές μηνιαίες καταβολές για περίοδο τριών ετών: 376,35 ευρώ από τον έναν και 340 ευρώ από τον άλλο, ανάλογα με τα εισοδήματα και τα έξοδα διαβίωσης.
Το πιο σημαντικό, όμως, ήταν η διάσωση της κύριας κατοικίας τους. Το δικαστήριο απέκλεισε την εκποίηση της, ζητώντας την καταβολή μόνο του 80% της αντικειμενικής της αξίας, σε βάθος δέκα ετών και με δόσεις κάτω των 100 ευρώ τον μήνα!
Η συγκεκριμένη απόφαση δεν είναι απλώς μια δικαίωση για ένα ζευγάρι – είναι νομικό προηγούμενο που αναμένεται να επηρεάσει χιλιάδες άλλες υποθέσεις. Η ξεκάθαρη στάση του δικαστηρίου δείχνει ότι η επίκληση του «δόλου» δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως εργαλείο εκβιασμού και αποστέρησης της στέγης.
Ο δικηγόρος Μιχαήλ Ι. Κούβαρης, που χειρίστηκε την υπόθεση, τόνισε τη σημασία της απόφασης ως κατευθυντήριας γραμμής για την ορθή εφαρμογή του νόμου υπέρ των πραγματικά υπερχρεωμένων πολιτών.
Το συμπέρασμα; Αν έχετε χρέη και νιώθετε εγκλωβισμένοι, υπάρχει ελπίδα. Ο Νόμος Κατσέλη συνεχίζει να προστατεύει, και οι δικαστικές αποφάσεις δείχνουν τον δρόμο. Μην αφήνετε τον φόβο ή τις απειλές να σας καθηλώσουν — η Δικαιοσύνη αποδεικνύεται, συχνά, το τελευταίο και ισχυρότερο καταφύγιο.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ


