Με ριζικές αλλαγές και αυστηρότερους κανόνες έρχεται το νέο πειθαρχικό πλαίσιο για τους δημοσίους υπαλλήλους, προκαλώντας ήδη αντιδράσεις στους κόλπους των εργαζομένων του Δημοσίου. Το Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών, που στάλθηκε σήμερα στην ΑΔΕΔΥ, προβλέπει βαριές ποινές για όσους δεν συμμορφώνονται με τις διαδικασίες αξιολόγησης.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η άρνηση συμμετοχής στις διαδικασίες αξιολόγησης —είτε κάποιος είναι αξιολογητής είτε αξιολογούμενος— αντιμετωπίζεται ως πειθαρχικό παράπτωμα. Το αποτέλεσμα; Αρχικά χρηματική ποινή ισόποση με δύο μηνιαίους μισθούς και, σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης άρνησης, μέχρι και απόλυση.
Πιο συγκεκριμένα, αν ένας υπάλληλος παρακάμψει τη συμμετοχή του σε δύο διαδοχικές αξιολογικές περιόδους, τότε η απομάκρυνσή του από τη θέση εργασίας του παύει να είναι θεωρητικό ενδεχόμενο — γίνεται προβλεπόμενη κύρωση. Παράλληλα, δεν πρόκειται μόνο για την αξιολόγηση της απόδοσης. Το νομοσχέδιο “πιάνει” και την επιμόρφωση, τη στοχοθεσία, τις μετρήσεις και κάθε άλλη διαδικασία που σχετίζεται με την παρακολούθηση και βελτίωση της ποιότητας των δημοσίων υπηρεσιών.
Το καινούργιο αυτό θεσμικό πλαίσιο παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική φιλοσοφία από εκείνη του παρελθόντος. Αντί για συμβουλευτική ή ήπιες παρατηρήσεις σε περιπτώσεις άρνησης συνεργασίας, τώρα επιστρατεύονται οι πιο σκληρές διαθέσιμες ποινές. Το μήνυμα είναι σαφές: κανένας δεν μπορεί να μένει στο απυρόβλητο.
Ταυτόχρονα, θεσπίζεται και ένα νέο όργανο πειθαρχικού ελέγχου. Τα υφιστάμενα πειθαρχικά συμβούλια καταργούνται και τη θέση τους παίρνει ένα νέο, κεντρικά ελεγχόμενο συμβούλιο – το «Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα». Αυτό θα αποτελείται αποκλειστικά από νομικούς του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, δηλαδή από πρόσωπα εκτός συνδικαλιστικής ή διοικητικής εκπροσώπησης των εργαζομένων. Με άλλα λόγια, οι υπάλληλοι δεν θα έχουν πλέον φωνή ή παρουσία στο όργανο που θα κρίνει την πειθαρχική τους πορεία.
Στο άρθρο 8 του νόμου 4940/2022, που ρυθμίζει τις γενικές αρχές του συστήματος αξιολόγησης, προστίθεται νέα διάταξη που δίνει την πλήρη εικόνα της αλλαγής νοοτροπίας. Η άρνηση συμμετοχής ή ακόμη και η απλή παράλειψη συνεργασίας σε διαδικασίες που αφορούν την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα ή την ποιότητα των υπηρεσιών του Δημοσίου χαρακτηρίζεται πλέον επίσημα ως πειθαρχικό παράπτωμα. Το μέτρο αυτό περιλαμβάνει ποινές από απλή περικοπή μισθού έως και την τελική αποπομπή του υπαλλήλου από τη θέση του.
Η ΑΔΕΔΥ, που ενημερώθηκε για τις διατάξεις του νομοσχεδίου, αναμένεται να αντιδρά έντονα, καθώς το νέο καθεστώς όχι μόνο αυστηροποιεί το υπάρχον σύστημα, αλλά και αφαιρεί ουσιαστικά το δικαίωμα ατομικής ή συλλογικής αντίδρασης των υπαλλήλων μέσω των εκπροσώπων τους στα πειθαρχικά όργανα.
Πρακτικά, οι νέες ρυθμίσεις προμηνύουν μια σαρωτική αλλαγή στον τρόπο που λειτουργεί το Δημόσιο. Εργαζόμενοι που για οποιονδήποτε λόγο αμφισβητούν τη διαδικασία αξιολόγησης —είτε θεωρούν ότι είναι άδικη, είτε αναποτελεσματική, είτε απλώς αρνούνται να συμμετάσχουν— τίθενται στο στόχαστρο. Το κράτος δηλώνει έτοιμο να διαχειριστεί την “ανυπακοή” με τον πιο άμεσο τρόπο: πειθαρχικά και οικονομικά μέτρα.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτά τα μέτρα θα ενισχύσουν την απόδοση του Δημοσίου ή αν θα δημιουργήσουν ένα κλίμα φόβου και ανασφάλειας στους εργαζομένους. Πολλοί κάνουν ήδη λόγο για «πειθαρχικό αυταρχισμό», με το κράτος να απομακρύνεται από πρακτικές διαλόγου και να κινείται προς ένα αυστηρά τιμωρητικό μοντέλο.
Το μόνο βέβαιο είναι πως το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, αν ψηφιστεί ως έχει, θα αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού για χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους — και θα φέρει σημαντικές εξελίξεις τόσο στο διοικητικό όσο και στο εργασιακό τοπίο της χώρας.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
