Μια μεγάλη αλλαγή που θα φέρει ανακούφιση σε χιλιάδες νοικοκυριά ετοιμάζεται να ανακοινώσει η κυβέρνηση μέσα στον Ιούλιο: η νέα ρύθμιση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, που ταλαιπωρούν δεκάδες χιλιάδες δανειολήπτες για σχεδόν δύο δεκαετίες, είναι προ των πυλών. Το σχέδιο προβλέπει δυνατότητα μερικής διαγραφής του υπολοίπου και μετατροπή του δανείου σε ευρώ, μέσα από τον εξωδικαστικό μηχανισμό, με στόχο να επανέλθει η αποπληρωμή σε πιο δίκαια και διαχειρίσιμα επίπεδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ετοιμάζει να παρουσιάσει ένα πλαίσιο που θα «λυγίσει» επιτέλους την αυξανόμενη πίεση από τις διακυμάνσεις της ισοτιμίας του φράγκου – ένα πρόβλημα που έχει μετατρέψει δάνεια κατοικίας σε πραγματική παγίδα χρέους.
Δάνεια που διογκώθηκαν με την ισοτιμία
Για να κατανοήσει κανείς τη σοβαρότητα της κατάστασης, αξίζει να δούμε μερικά δεδομένα: Τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο υπολογίζονται σήμερα στα 4,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 3 δισ. παραμένουν ακόμη στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών και συνεχίζουν να εξυπηρετούνται, ενώ το υπόλοιπο 1,5 δισ. έχει περάσει σε χέρια funds, μετά την αδυναμία των δανειοληπτών να ανταποκριθούν.
Η βασική «παγίδα» δεν είναι άλλη από την ισοτιμία. Πολλά δάνεια χορηγήθηκαν την περίοδο 2004–2007, όταν το ελβετικό φράγκο κυμαινόταν γύρω στο 1,50 ανά ευρώ. Σήμερα, η εικόνα έχει αλλάξει δραματικά, με την ισοτιμία να κινείται στο περίπου 0,94 φράγκα ανά ευρώ – κάτι που σημαίνει πως η οφειλή, όταν μετατρέπεται σε ευρώ, εμφανίζεται φουσκωμένη, ακόμη και για εκείνους που πληρώνουν κανονικά εδώ και 15 ή 20 χρόνια.
Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση – Ποιοι ευνοούνται
Η επικείμενη πρόταση της κυβέρνησης φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε αυτή την αδικία, προτείνοντας ένα μοντέλο που θα επιτρέπει τη μετατροπή των δανείων από φράγκα σε ευρώ, με ταυτόχρονη εφαρμογή «κουρέματος» στην οφειλή, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το νέο σύστημα θα βασίζεται στα εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση του δανειολήπτη, έτσι ώστε η νέα μηνιαία δόση να είναι προσαρμοσμένη στις πραγματικές του δυνατότητες. Παράλληλα, καθιερώνεται ένα ενιαίο πλαίσιο, ώστε να ενταχθούν και τα εξυπηρετούμενα και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Το πιο ενδιαφέρον σημείο: η αποδοχή του διακανονισμού αναμένεται να καταστεί υποχρεωτική για τους πιστωτές (τράπεζες ή funds), εφόσον ο δανειολήπτης πληροί συγκεκριμένα κριτήρια. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το fund δεν θα μπορεί να αρνηθεί πρόταση ρύθμισης αν ο δανειολήπτης είναι οικονομικά ευάλωτος.
Θα γίνει συμψηφισμός «χασούρας» και «οφέλους»
Μια ακόμη καινοτομία της ρύθμισης είναι ο συμψηφισμός του χαμηλού επιτοκίου που απολάμβαναν τα δάνεια σε φράγκο όλα τα προηγούμενα χρόνια, με την ζημία που υπέστησαν οι δανειολήπτες από την αύξηση της ισοτιμίας. Με τον τρόπο αυτό, θα υπολογίζεται ένα νέο, δικαιότερο υπόλοιπο οφειλής, πάνω στο οποίο θα «πατήσει» η ρύθμιση.
Το τελικό ποσό που θα μείνει προς αποπληρωμή, θα μπορεί να προσαρμοστεί χρονικά (π.χ. με επιμήκυνση του δανείου) ή να περιοριστεί μέσω μερικής διαγραφής, ώστε η δόση να είναι βιώσιμη και να μη δημιουργούνται νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Παραδείγματα-σοκ: Όταν πληρώνεις επί 20 χρόνια και χρωστάς περισσότερα!
Η πραγματικότητα για πολλούς δανειολήπτες αγγίζει τα όρια του παραλογισμού:
-
Παράδειγμα 1: Δανειολήπτης πήρε το 2005 στεγαστικό δάνειο 150.000 φράγκων. Η αξία σε ευρώ τότε ήταν περίπου 100.000 ευρώ. Παρότι πληρώνει σταθερά επί 20 χρόνια, σήμερα χρωστά σχεδόν 96.000 ευρώ – δηλαδή σχεδόν όσα και στην αρχή! Με τη νέα ρύθμιση, μπορεί να πετύχει «κούρεμα» του κεφαλαίου και να προσαρμόσει τη δόση στο εισόδημά του.
-
Παράδειγμα 2: Άλλος δανειολήπτης πήρε δάνειο 120.000 φράγκων το 2006 (80.000 ευρώ τότε). Το δάνειο πέρασε σε fund, καθώς έμεινε ανεξόφλητο. Σήμερα η οφειλή του εμφανίζεται στις 128.000 ευρώ! Με τη νέα πρόταση, μπορεί να ζητήσει ρύθμιση από το fund, το οποίο θα υποχρεωθεί να την αποδεχθεί αν πληρούνται τα κριτήρια.
-
Παράδειγμα 3: Κάποιοι είχαν ήδη ρυθμίσει με σύστημα «step up» (χαμηλή δόση στην αρχή, αυξανόμενη στη συνέχεια) το 2015. Όμως, το 2025, όταν τελειώνει η περίοδος χαμηλής δόσης, η αποπληρωμή εκτοξεύεται. Η νέα ρύθμιση έρχεται να προλάβει τη νέα πίεση, δίνοντας ξανά σταθερή και χαμηλότερη μηνιαία δόση.
Τι να περιμένουν οι δανειολήπτες
Η ρύθμιση αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα εντός του Ιουλίου. Πρόκειται για μια πολυαναμενόμενη νομοθετική πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να κλείσει ένα «μέτωπο» 20 ετών και να προσφέρει πραγματική διέξοδο σε όσους εγκλωβίστηκαν σε μια νομισματική επιλογή που αποδείχτηκε καταστροφική.
Μείνετε συντονισμένοι – το καλοκαίρι μπορεί να φέρει την αρχή του τέλους για τον εφιάλτη του φράγκου.
