Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει για χιλιάδες φορολογούμενους με το άρθρο 215 του νομοσχεδίου για τον Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα, το οποίο ήδη συζητείται σε δημόσια διαβούλευση. Αν νομίζατε ότι η φορολογική ενημερότητα είναι απλώς μια τυπική διαδικασία, ήρθε η ώρα να το ξανασκεφτείτε. Ο νόμος 5104/2024, με την προσθήκη της παραγράφου 8 στο άρθρο 12, φέρνει θεμελιώδεις αλλαγές για όσους θέλουν να μεταβιβάσουν ακίνητα αλλά φέρουν αλληλέγγυες ευθύνες για εταιρικά χρέη.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Πλέον, αν είστε φυσικό πρόσωπο που είχε κάποτε συμμετοχή σε εταιρεία με φορολογικά βάρη, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι εκκρεμότητες αυτές θα σας “στοιχειώνουν” για πάντα όταν θέλετε να πουλήσετε ένα ακίνητο. Υπάρχει, βέβαια, μια προϋπόθεση: η συμμετοχή σας στο εταιρικό σχήμα δεν πρέπει να ξεπερνούσε το 5% για μη εισηγμένες εταιρείες ή το 0,5% για εισηγμένες, και αυτό να ισχύει για τουλάχιστον δύο χρόνια πριν την αίτηση για φορολογική ενημερότητα.
Με άλλα λόγια, αν είχατε ελάχιστη ή καθόλου ουσιαστική συμμετοχή σε μια εταιρεία τα τελευταία δύο έτη, οι όποιες τακτοποιημένες οφειλές της δεν θα σας εμποδίσουν να προχωρήσετε σε μεταβίβαση του ακινήτου σας.
Τι γίνεται αν η συμμετοχή είναι μεγαλύτερη;
Αν πάλι διατηρείτε ενεργό ρόλο ή ποσοστό άνω των παραπάνω ορίων, τότε η κατάσταση γίνεται λίγο πιο σύνθετη – αλλά όχι απελπιστική. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να εκδοθεί φορολογική ενημερότητα μόνο εφόσον παρακρατηθεί έως και το 7% του τιμήματος της πώλησης. Και πάλι όμως, αυτό δεν αρκεί. Οι οφειλές πρέπει να είναι ρυθμισμένες ή να βρίσκονται σε αναστολή είσπραξης, και να καλύπτονται με εγγυήσεις. Συνήθως αυτό σημαίνει υποθήκη σε ακίνητο χωρίς βάρη, που καλύπτει τουλάχιστον το 80% της αντικειμενικής αξίας της οφειλής.
Προσοχή στους… συγγενείς!
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές της νέας ρύθμισης αφορά τις έμμεσες συμμετοχές. Δηλαδή, ακόμα κι αν δεν είστε εσείς προσωπικά μέτοχος ή εταίρος σε εταιρεία με φορολογικά βάρη, αλλά είναι ο/η σύζυγος, ο/η σύντροφος (με σύμφωνο συμβίωσης) ή συγγενείς α’ και β’ βαθμού, τότε θεωρείστε κι εσείς “εμπλεκόμενοι”. Και ναι, σε αυτή την περίπτωση, η αίτηση για ενημερότητα αξιολογείται με βάση τις ίδιες αυστηρές προϋποθέσεις.
Και αν αλλάξουν τα δεδομένα μετά την έκδοση;
Εδώ ο νόμος γίνεται αυστηρός: αν, μετά τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας, οι οφειλές του νομικού προσώπου παύσουν να είναι ρυθμισμένες ή τακτοποιημένες, τότε η Φορολογική Διοίκηση δεν θα περιμένει – θα κινηθεί άμεσα για την είσπραξη των ποσών από το φυσικό πρόσωπο που έχει αλληλέγγυα ευθύνη.
Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη; Δείτε παραδείγματα που αποκαλύπτουν τις παγίδες:
Περίπτωση 1: Ένα άτομο που είχε μετοχικό ποσοστό 10% σε εταιρεία αποχώρησε πριν δύο χρόνια. Αν και η εταιρεία έχει χρέη σε ρύθμιση, ο πρώην μέτοχος δεν επηρεάζεται. Μπορεί να πάρει φορολογική ενημερότητα για την πώληση του ακινήτου του χωρίς παρακράτηση.
Περίπτωση 2: Κάποιος διατηρεί ακόμα 20% σε Ο.Ε. με σοβαρές οφειλές. Θέλει να πουλήσει οικόπεδο. Η ενημερότητα θα δοθεί μόνο με παρακράτηση 7% και με εμπράγματες εγγυήσεις για το υπόλοιπο ποσό.
Περίπτωση 3: Άτομο είχε ποσοστό 0,6% σε εισηγμένη εταιρεία για λίγους μήνες. Αν και μικρό, ξεπερνά το όριο του 0,5%. Θα πρέπει να πληροί τους όρους περιορισμένης παρακράτησης και διασφάλισης, όπως και στις άλλες περιπτώσεις.
Περίπτωση 4: Ένας πολίτης δεν έχει σχέση με κάποια εταιρεία. Ο/Η σύζυγός του όμως έχει μετοχές που ξεπερνούν το όριο. Η εφορία τους θεωρεί ως ενιαία μονάδα και ζητά τις ίδιες προϋποθέσεις παρακράτησης ή διασφάλισης.
Τι να κάνετε:
Ελέγξτε προσεκτικά αν έχετε ή είχατε συμμετοχές σε εταιρείες με χρέη – ακόμα και μικρές.
Αναζητήστε νομική καθοδήγηση αν εμπλέκονται συγγενείς ή πρώην επιχειρηματικές δραστηριότητες.
Μην προχωρήσετε σε μεταβίβαση ακινήτου πριν βεβαιωθείτε ότι πληρούνται οι νέες προϋποθέσεις.
Οι νέες ρυθμίσεις δεν είναι απαραίτητα εμπόδιο – για πολλούς, μάλιστα, ανοίγουν τον δρόμο προς τη διευκόλυνση μεταβιβάσεων. Αλλά η προσεκτική ερμηνεία τους είναι κρίσιμη για να αποφύγετε δυσάρεστες εκπλήξεις.
