Μια σειρά ανατροπών φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με φόντο τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων όπως ακίνητα, κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές. Αν έχετε στο νου σας να μεταβιβάσετε ακίνητο ή περιμένετε να κληρονομήσετε, τα δεδομένα αλλάζουν – και πρέπει να είστε προετοιμασμένοι!
Το νέο νομικό πλαίσιο, που ήδη έχει κατατεθεί στη Βουλή, δεν στοχεύει μόνο στη φοροεισπρακτική ενίσχυση, αλλά και στην πάταξη της αδήλωτης περιουσίας, ενώ φέρνει πιο καθαρές διαδικασίες και ασφαλέστερο νομικό περιβάλλον για τους πολίτες.
✅ Η «παγίδα» στη μεταγραφή χωρίς δήλωση
Μέχρι σήμερα, μπορούσε κάποιος να καταχωρίσει την κυριότητα ενός ακινήτου στο Κτηματολόγιο, ακόμα και χωρίς να έχει υποβάλει τη σχετική φορολογική δήλωση. Πλέον, αυτό αλλάζει. Οι υπάλληλοι των Κτηματολογικών Γραφείων θα είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνουν άμεσα τη Φορολογική Διοίκηση όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Με άλλα λόγια, η μεταγραφή δεν μπλοκάρεται, αλλά ο φορολογούμενος δεν θα ξεγλιστρά τόσο εύκολα από την Εφορία.
Αγροτικές μεταβιβάσεις: τέλος στις γκρίζες ζώνες
Μια σημαντική αλλαγή αφορά και τους αγρότες. Παλαιότερα, αγροτικές απαλλαγές από φόρους δημιουργούσαν σύγχυση όταν τα αγροτεμάχια μεταβιβάζονταν ξανά, οδηγώντας συχνά σε παρερμηνείες. Με τις νέες ρυθμίσεις, ξεκαθαρίζεται πλήρως πότε και πώς πρέπει να καταβληθεί φόρος σε περίπτωση μεταγενέστερης πώλησης. Αυτό σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία, λιγότερα «παραθυράκια» και πιο διαφανείς διαδικασίες.
️ Κληρονομιά με χρέη: τέλος στις απορρίψεις αιτήσεων
Ένα ακόμη σημείο που αλλάζει ριζικά είναι η διαχείριση χρεών μέσα σε κληρονομιές. Στο παρελθόν, η αίτηση έκπτωσης χρέους απορριπτόταν εύκολα, λόγω έλλειψης συγκεκριμένων όρων. Πλέον, θεσπίζονται σαφείς κανόνες: αν το χρέος καταστεί βέβαιο αργότερα, ο κληρονόμος έχει στη διάθεσή του έναν ολόκληρο χρόνο για να ζητήσει την έκπτωσή του. Αυτό δίνει περισσότερη ευελιξία και διαφάνεια.
Αναπηρία και στεγαστικές ανάγκες: επιτέλους πραγματική μέριμνα
Η φορολογική πολιτική δείχνει και ένα κοινωνικό πρόσωπο, ειδικά σε περιπτώσεις κληρονόμων με αναπηρίες. Ειδικά προσαυξημένα τετραγωνικά λαμβάνονται πλέον υπόψη για άτομα με αναπηρία 67% και άνω, αλλά και για οικογένειες με προστατευόμενα τέκνα. Ο νέος τρόπος υπολογισμού κάνει επιτέλους πιο ρεαλιστική την απαλλαγή για πρώτη κατοικία σε αυτές τις ευάλωτες ομάδες.
⚖️ Σχολάζουσες κληρονομιές: δυνατότητα επανεξέτασης
Αν κληρονομήσετε περιουσία από σχολάζουσα (αδέσποτη) κληρονομιά, δεν σημαίνει πλέον ότι αποδέχεστε και τυχόν φορολογικά λάθη από το παρελθόν. Οι νέοι κανόνες δίνουν στους κληρονόμους το δικαίωμα να αμφισβητήσουν την καθορισμένη αξία, εκτός αν υπάρχει τελεσίδικη απόφαση. Κι αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς μειώνει τον κίνδυνο άδικης φορολόγησης.
Παραδείγματα για να καταλάβετε τι αλλάζει:
Πριν: Κάποιος μεταγράφει στο Κτηματολόγιο δικαστική απόφαση για ακίνητο χωρίς να έχει κάνει δήλωση στην Εφορία.
Μετά: Το Κτηματολογικό ενημερώνει άμεσα την Εφορία, που κινείται χωρίς καθυστέρηση.Πριν: Αγρότης με φοροαπαλλαγή δεν ξέρει αν θα πληρώσει φόρο σε μεταγενέστερη πώληση.
Μετά: Αν πουλήσει νωρίτερα από την καθορισμένη προθεσμία, πληρώνει φόρο με βάση την τότε ισχύουσα αξία.Πριν: Η Εφορία απορρίπτει αίτηση για έκπτωση χρέους επειδή δεν υπάρχει «οριστική περαίωση».
Μετά: Αν το χρέος επιβεβαιωθεί, έχει 1 χρόνο να ζητήσει την έκπτωση.Πριν: Άτομο με αναπηρία κληρονομεί σπίτι, αλλά δεν του αναγνωρίζεται ικανοποιητικό όριο τετραγωνικών.
Μετά: Το όριο προσαυξάνεται με βάση την αναπηρία και τα τέκνα.Πριν: Η αξία μιας σχολάζουσας κληρονομιάς «κλειδώνει» χωρίς επανεξέταση.
Μετά: Οι κληρονόμοι έχουν δικαίωμα αμφισβήτησης αν δεν υπάρχει τελεσίδικη απόφαση.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς;
Είτε σχεδιάζετε να κάνετε δωρεά σε συγγενή, είτε πρόκειται να κληρονομήσετε περιουσία, το νομοσχέδιο αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού. Οι διαδικασίες γίνονται πιο αυστηρές, αλλά και πιο καθαρές. Και πάνω απ’ όλα, μειώνεται ο χώρος για φορολογική αυθαιρεσία ή ασάφεια.
Μην περιμένετε την τελευταία στιγμή: Αν έχετε σε εκκρεμότητα μεταβιβάσεις, κληρονομιές ή δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων, τώρα είναι η στιγμή να συμβουλευτείτε λογιστή ή νομικό. Οι αλλαγές ήδη δρομολογούνται και το κόστος της αδράνειας μπορεί να είναι μεγάλο.
