Η ελληνική αγορά μπαίνει σε φάση εντατικού ελέγχου καθώς οι αρμόδιες αρχές προετοιμάζουν ένα εκτεταμένο πλέγμα παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση φαινομένων τεχνητών εκπτώσεων και αθέμιτης κερδοφορίας. Οι πρώτες κινήσεις γίνονται ήδη αισθητές, καθώς ελεγκτές ξεκινούν σαρωτικούς ελέγχους σε κρίσιμους τομείς όπως τα σούπερ μάρκετ, το λιανεμπόριο και τα καύσιμα.
Η περίοδος εφαρμογής του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους μπορεί να ολοκληρώθηκε, ωστόσο το ενδιαφέρον των Αρχών δεν έχει κοπάσει. Η προστασία των καταναλωτών παραμένει προτεραιότητα και τα μέτρα παρακολούθησης εντείνονται.
Το τέλος του πλαφόν και η νέα στρατηγική
Το πλαφόν που είχε επιβληθεί λόγω της πανδημίας και αργότερα εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία και του πληθωρισμού, αποτέλεσε σημαντικό εργαλείο περιορισμού της αισχροκέρδειας. Αν και η τελευταία παράταση του μέτρου έληξε πρόσφατα, το Υπουργείο Ανάπτυξης διαμηνύει πως αυτό δεν σημαίνει απελευθέρωση των τιμών χωρίς όρια.
Ο υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος έχει καταστήσει σαφές πως οι ελεγκτικές διαδικασίες όχι μόνο συνεχίζονται, αλλά ενισχύονται. Η ΔΙΜΕΑ βρίσκεται ήδη σε επιφυλακή και διεξάγει εντατικούς ελέγχους, ενώ παράλληλα σχεδιάζεται η θεσμοθέτηση νέας ανεξάρτητης αρχής που θα επιβλέπει την αγορά με μοντέλο παρόμοιο της ΑΑΔΕ.
Ψηφιακή τεχνολογία στην υπηρεσία της διαφάνειας
Ένα από τα ισχυρότερα μέσα που χρησιμοποιούν οι ελεγκτικές Αρχές είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Μέσω ειδικών αλγορίθμων, παρακολουθούνται καθημερινά οι τιμές σε χιλιάδες προϊόντα, εντοπίζοντας αυτόματα περιπτώσεις ανεξήγητων ανατιμήσεων ή παραβάσεων των υφιστάμενων μέτρων.
Το «όπλο» των ελεγκτών είναι η απαγόρευση προσφορών σε προϊόντα που έχουν πρόσφατα ανατιμηθεί, για περίοδο τριών μηνών. Το μέτρο αυτό στοχεύει στην αποτροπή παραπλανητικών στρατηγικών τιμολόγησης.
Στο στόχαστρο οι ψευδείς εκπτώσεις ενόψει θερινής περιόδου
Με δεδομένο ότι οι θερινές εκπτώσεις ξεκινούν στις 14 Ιουλίου, οι Αρχές έχουν στρέψει την προσοχή τους και σε πρακτικές που στοχεύουν στη χειραγώγηση των εκπτώσεων. Η μέθοδος είναι γνωστή: αύξηση τιμών λίγο πριν την εκπτωτική περίοδο και επαναφορά τους σε «ψεύτικα» μειωμένα επίπεδα, δίχως πραγματικό όφελος για τον καταναλωτή.
Για την αποτροπή αυτής της τακτικής, καταγράφονται τώρα οι τρέχουσες τιμές σε μεγάλη γκάμα προϊόντων, ώστε να υπάρχει συγκριτικό πλαίσιο όταν ξεκινήσουν οι εκπτώσεις. Οι επιχειρήσεις που θα επιχειρήσουν τεχνικές παραπλάνησης θα έρθουν αντιμέτωπες με αυστηρά πρόστιμα.
Πιθανή επαναφορά του πλαφόν εάν χρειαστεί
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ενδεχόμενο επαναφοράς του πλαφόν δεν έχει αποκλειστεί. Εφόσον καταγραφούν μαζικές αυξήσεις τιμών που δεν δικαιολογούνται από τα κόστη παραγωγής ή τις συνθήκες της αγοράς, η κυβέρνηση εξετάζει την άμεση ενεργοποίησή του.
Το μήνυμα είναι σαφές: η αγορά παρακολουθείται στενά και δεν υπάρχει περιθώριο για αισχροκέρδεια εις βάρος των πολιτών. Ο κρατικός μηχανισμός δηλώνει αποφασισμένος να προστατεύσει τον καταναλωτή, όχι μόνο με ελέγχους, αλλά και με θεσμικές αλλαγές.
