Καλοκαίρι στην Ελλάδα. Ο ήλιος καίει, τα δάση ξεραίνονται και ο κίνδυνος πυρκαγιάς χτυπάει κόκκινο. Κάθε χρόνο, χιλιάδες στρέμματα δασικής και αγροτικής γης παραδίδονται στις φλόγες, μετατρέποντας σε στάχτη ανεκτίμητους φυσικούς πόρους. Κι όμως, σε πολλές περιπτώσεις, η αιτία δεν είναι κάποιο φυσικό φαινόμενο ή δόλια ενέργεια, αλλά μια φαινομενικά ασήμαντη κίνηση: ένα τσιγάρο που πετιέται αδιάφορα από το παράθυρο ενός αυτοκινήτου.
Αυτή η αμελής –και δυστυχώς συνηθισμένη– συνήθεια δεν είναι απλώς επικίνδυνη. Είναι και απολύτως παράνομη. Και πλέον, οι επιπτώσεις της μπορούν να είναι οικονομικά και ποινικά καταστροφικές.
Μικρή κίνηση, τεράστια καταστροφή
Η Ελλάδα, με το μεσογειακό της κλίμα, βρίσκεται κάθε καλοκαίρι σε διαρκή επιφυλακή για πυρκαγιές. Όμως όσο κι αν οι πυροσβεστικές δυνάμεις ενισχύονται, όσο κι αν εκστρατείες ενημέρωσης προσπαθούν να αλλάξουν συνειδήσεις, μια απρόσεκτη ενέργεια αρκεί για να χαθούν ζωές, περιουσίες, δάση και πανίδα.
Η ρίψη αναμμένου τσιγάρου ή άλλων εύφλεκτων υλικών σε εξωτερικούς χώρους αποτελεί ένα από τα συχνότερα αίτια πυρκαγιών. Γι’ αυτό και το κράτος έχει πλέον σκληρύνει στάση: τα πρόστιμα αυξάνονται, οι ποινές αυστηροποιούνται και η ανοχή μηδενίζεται.
500 ευρώ για μια… στάχτη
Σύμφωνα με την Πυροσβεστική Διάταξη 9/2024, οποιοσδήποτε απορρίψει τσιγάρο, σπίρτα, κάρβουνα ή άλλα αναφλέξιμα υλικά σε δάσος, χορτολιβαδική έκταση, πάρκο ή ακόμα και σε περιοχές κοντά σε αυτά, τιμωρείται με πρόστιμο 500 ευρώ. Και δεν σταματάμε εδώ.
Αν η περιοχή χαρακτηρίζεται ως υψηλού κινδύνου (όπως προκύπτει από τον ημερήσιο χάρτη επικινδυνότητας της Πολιτικής Προστασίας), το πρόστιμο μπορεί να πολλαπλασιαστεί. Σε περίπτωση πολλαπλών παραβάσεων ή σοβαρής αμέλειας, το ποσό μπορεί να φτάσει έως και 50.000 ευρώ.
Πού ισχύουν όλα αυτά; Πιο κοντά σου απ’ όσο νομίζεις
Ίσως να νομίζεις ότι οι διατάξεις αυτές αφορούν απομακρυσμένες περιοχές, εθνικούς δρυμούς ή απάτητα δάση. Κι όμως: οι κυρώσεις εφαρμόζονται και σε:
-
Πάρκα και άλση εντός πόλης
-
Αγροτικές εκτάσεις
-
Προστατευόμενες περιοχές όπως Natura και αρχαιολογικοί χώροι
-
Οποιονδήποτε υπαίθριο χώρο βρίσκεται σε ακτίνα 300 μέτρων από δάσος ή πρασινάδα
Αν λοιπόν πετάξεις τσιγάρο ακόμα και σε άκρη δρόμου κοντά σε πάρκο ή σε χωράφι, θεωρείσαι παραβάτης.
Και τι λέει ο ΚΟΚ; Φεύγεις χωρίς δίπλωμα!
Η νομοθεσία δεν σταματά στην Πυροσβεστική. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (άρθρο 16, παρ. 3) προβλέπει επιπλέον κύρωση για οδηγούς που ρυπαίνουν ή θέτουν σε κίνδυνο το περιβάλλον από το όχημά τους.
Πετώντας τσιγάρο από το αυτοκίνητο:
-
Επιβαρύνεσαι με πρόστιμο 150 ευρώ
-
Χάνεις επί τόπου την άδεια οδήγησης για 30 ημέρες
Αυτό σημαίνει ότι, εκτός από την οικονομική «χασούρα», μένεις και χωρίς τιμόνι για έναν ολόκληρο μήνα.
Κι αν προκαλέσεις πυρκαγιά; Καλύτερα να μην το μάθεις ποτέ…
Αν η πράξη σου οδηγήσει τελικά στην πρόκληση πυρκαγιάς –έστω και από αμέλεια– τότε η κατάσταση γίνεται ποινικά διωκόμενη. Σύμφωνα με τον Ν. 5090/2024:
-
Αν προκληθεί κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές ή ξένη περιουσία, ο υπαίτιος αντιμετωπίζει φυλάκιση έως 3 έτη
-
Παράλληλα, μπορεί να του επιβληθεί χρηματική ποινή έως και 200.000 ευρώ
Και όλα αυτά για ένα τσιγάρο.
Τελικά, αξίζει το ρίσκο;
Μπορεί να φαίνεται ασήμαντο. Μπορεί να έχεις δει άλλους να το κάνουν και να μη συνέβη τίποτα. Όμως η εποχή της ατιμωρησίας έχει περάσει. Οι Αρχές εφαρμόζουν τους νόμους αυστηρά και η κοινωνία απαιτεί υπευθυνότητα.
Η επόμενη φορά που θα σκεφτείς να πετάξεις κάτι αναμμένο από το παράθυρο, θυμήσου: μπορεί να πληρώσεις όσο ένα μικρό αυτοκίνητο, να χάσεις την άδεια σου ή –χειρότερα– να κουβαλάς την ευθύνη μιας καταστροφής για μια ζωή.
