Αναστάτωση επικρατεί στους κύκλους των συνταξιούχων της Εθνικής Τράπεζας, μετά την αιφνιδιαστική απαίτηση του ΕΦΚΑ να επιστραφούν χρήματα που είχαν καταβληθεί… χωρίς να έπρεπε! Η απόφαση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ενώ τα ερωτήματα για το τι πήγε στραβά πληθαίνουν.
Ο διοικητής του ΕΦΚΑ, Αλέξανδρος Βαρβέρης, κλήθηκε να ρίξει φως στην υπόθεση που αφορά σχεδόν 1.900 συνταξιούχους, οι οποίοι καλούνται τώρα να επιστρέψουν σημαντικά ποσά, λόγω λαθών που έγιναν στον επανυπολογισμό των συντάξεών τους. Όπως ανέφερε σε τηλεοπτική του εμφάνιση, η διαδικασία των επανυπολογισμών συντάξεων βρίσκεται σχεδόν στην ολοκλήρωσή της, με το ποσοστό να αγγίζει το 99,9%.
Πώς ξεκίνησε το μπέρδεμα;
Το όλο ζήτημα εντοπίζεται σε τρία βασικά λάθη που προέκυψαν κατά τον πρώτο επανυπολογισμό των συντάξεων το 2019, όταν τα στοιχεία για τους συνταξιούχους του πρώην Ταμείου ΤΣΠ–ΕΤΕ (Εθνική Τράπεζα) μεταφέρθηκαν μηχανογραφικά.
Σύμφωνα με τον κ. Βαρβέρη, το πρώτο και σημαντικότερο σφάλμα ήταν η εσφαλμένη εφαρμογή του επασφαλίστρου. Αντί να υπολογιστεί μόνο για ένα συγκεκριμένο διάστημα, υπολογίστηκε για ολόκληρη τη διάρκεια του ασφαλιστικού βίου των συνταξιούχων. Αυτό προκάλεσε αδικαιολόγητη αύξηση στις συντάξεις.
Το δεύτερο λάθος αφορά τους εργαζόμενους που είχαν ασφαλιστικό χρόνο στο εξωτερικό. Ο χρόνος αυτός καταγράφηκε λανθασμένα ως εσωτερικός, γεγονός που επηρέασε αρνητικά τον τύπο υπολογισμού της σύνταξης.
Τρίτον, σε αρκετές περιπτώσεις δεν εφαρμόστηκε η προβλεπόμενη μείωση για όσους συνταξιοδοτήθηκαν πρόωρα. Έτσι, δόθηκαν πλήρεις συντάξεις ακόμα και σε περιπτώσεις που δεν έπρεπε.
Πόσο θα πληρώσουν οι συνταξιούχοι;
Η είδηση ότι χιλιάδες συνταξιούχοι θα κληθούν να δώσουν πίσω λεφτά δημιούργησε τεράστια ανησυχία. Ωστόσο, ο διοικητής του ΕΦΚΑ διευκρίνισε ότι η πλειονότητα των συνταξιούχων καλείται να επιστρέψει ποσά πολύ μικρότερα από αυτά που παρουσιάζονται στον δημόσιο διάλογο.
Συγκεκριμένα, περίπου 1.800 άτομα θα επιστρέψουν μέχρι 1.500 ευρώ – ένα ποσό που, εφόσον διακανονιστεί σε 60 δόσεις, αντιστοιχεί σε μόλις 15 ευρώ τον μήνα ως παρακράτηση από τη σύνταξή τους. Μόλις 90 άτομα έχουν να επιστρέψουν μεγαλύτερα ποσά, ενώ τα τεράστια ποσά που κυκλοφορούν σε ορισμένα δημοσιεύματα, όπως εξήγησε ο κ. Βαρβέρης, αφορούν λιγότερους από 10 συνταξιούχους.
“Δεν Αναρωτήθηκαν Ποτέ;”
Ένα ερώτημα που τέθηκε από τον ίδιο τον διοικητή είναι το εξής: πώς δεν προβληματίστηκαν οι συνταξιούχοι όταν είδαν ξαφνικά τις συντάξεις τους να αυξάνονται κατακόρυφα; «Δεν αναρωτήθηκαν γιατί συνέβη αυτό;», διερωτήθηκε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι κάποιοι ίσως γνώριζαν ότι υπήρχε σφάλμα αλλά το αγνόησαν.
Τι λέει ο κόσμος;
Η απόφαση έχει πυροδοτήσει θύελλα αντιδράσεων τόσο από τους ίδιους τους συνταξιούχους όσο και από φορείς που τους εκπροσωπούν. Πολλοί κάνουν λόγο για «αιφνιδιασμό», ενώ άλλοι ζητούν την πλήρη διαγραφή των οφειλών, επικαλούμενοι την ευθύνη του Κράτους για τα λάθη.
Επιπλέον, δεν είναι λίγοι αυτοί που αναρωτιούνται κατά πόσο μπορεί να θεωρείται «δίκαιο» να επιστρέφονται χρήματα που δόθηκαν από κρατικά λάθη και χωρίς υπαιτιότητα των πολιτών.
Η ουσία πίσω από τα νούμερα
Πίσω από τους αριθμούς και τις τεχνικές λεπτομέρειες, υπάρχει ένα σαφές μήνυμα: το ασφαλιστικό σύστημα βρίσκεται ακόμα σε μια περίοδο “ωρίμανσης”, όπου παλαιότερα σφάλματα βγαίνουν στην επιφάνεια και καλούνται τώρα να διορθωθούν. Ωστόσο, η διόρθωση αυτή μεταφέρεται – όπως φαίνεται – στους ώμους των συνταξιούχων, προκαλώντας όχι μόνο οικονομική πίεση αλλά και ηθική αγανάκτηση.
Τι μέλλει γενέσθαι;
Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, καθώς αναμένονται εξελίξεις τόσο από την πλευρά του ΕΦΚΑ όσο και από πιθανές ενέργειες των συνταξιούχων που θα κινηθούν νομικά για να αποφύγουν την επιστροφή των χρημάτων. Την ίδια στιγμή, ζητείται μεγαλύτερη διαφάνεια και επικοινωνία από πλευράς των αρχών, ώστε να αποφευχθούν αντίστοιχα περιστατικά στο μέλλον.
Η υπόθεση αυτή αποτελεί ακόμα μία υπενθύμιση των δυσλειτουργιών ενός πολύπλοκου συστήματος, που καλείται να εξυπηρετεί ανθρώπους που έχουν εργαστεί και συνεισφέρει δεκαετίες. Το πώς θα χειριστεί η Πολιτεία την επιστροφή αυτών των χρημάτων, θα κρίνει όχι μόνο την αξιοπιστία του ΕΦΚΑ, αλλά και την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κοινωνικό κράτος.
