Μια απρόσμενη απόφαση του ΕΦΚΑ έχει φέρει τα πάνω κάτω σε χιλιάδες συνταξιούχους, προκαλώντας οργή, ανησυχία και αβεβαιότητα για το μέλλον. Πρώην εργαζόμενοι της Εθνικής Τράπεζας, οι οποίοι εδώ και χρόνια έχουν βγει στη σύνταξη, έλαβαν ειδοποιήσεις που τους καλούν να επιστρέψουν τεράστια ποσά, τα οποία –σύμφωνα με την επίσημη αιτιολόγηση– τους καταβλήθηκαν… κατά λάθος!
Συγκεκριμένα, ο e-ΕΦΚΑ εντόπισε “αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά” μετά από ελέγχους στους υπολογισμούς των συντάξεων που είχαν γίνει το 2019. Η αποκάλυψη αφορά 1.893 συνταξιούχους, οι οποίοι βλέπουν τώρα να επιστρέφει εφιάλτης… με δόσεις.
Ποια ήταν τα λάθη που οδήγησαν στο “ραβασάκι”;
Σύμφωνα με τον διοικητή του e-ΕΦΚΑ, Αλέξανδρο Βαρβέρη, η ζημιά προκλήθηκε από τρία καίρια λάθη:
-
Εσφαλμένο επασφάλιστρο: Αντί να υπολογιστεί για συγκεκριμένη περίοδο, επιβλήθηκε σε όλο το ασφαλιστικό ιστορικό.
-
Λανθασμένη αναγνώριση χρόνου ασφάλισης: Έγινε σύγχυση ανάμεσα σε χρόνο εργασίας στο εξωτερικό και στην Ελλάδα, αλλοιώνοντας το τελικό ποσό.
-
Πλήρης σύνταξη αντί για μειωμένη: Ορισμένοι έλαβαν πλήρη σύνταξη, παρόλο που πληρούσαν μόνο τα κριτήρια για μειωμένη, λόγω ηλικίας.
Ο συνδυασμός αυτών των σφαλμάτων οδήγησε σε υπερβολικές αυξήσεις στις συντάξεις, τις οποίες πολλοί συνταξιούχοι είδαν ως “ευχάριστη έκπληξη” – μέχρι που ήρθε ο λογαριασμός…
Οι επιστροφές αρχίζουν – Ποιοι και πόσα πληρώνουν
Τα ποσά που καλούνται να επιστρέψουν οι συνταξιούχοι ποικίλλουν. Στις περισσότερες περιπτώσεις, κυμαίνονται από 1.000 έως 1.500 ευρώ, με το ποσό να παρακρατείται από τη μηνιαία σύνταξη σε 60 δόσεις των 15-25 ευρώ.
Ωστόσο, υπάρχουν και ακραίες περιπτώσεις: για 5-10 άτομα, τα “λάθη” μεταφράζονται σε χρέη άνω των 10.000 ή ακόμα και 15.000 ευρώ, λόγω των υψηλών συντάξεων που λάμβαναν.
«Δεν αναρωτήθηκαν γιατί πήραν τόσα λεφτά;»
Η τοποθέτηση του διοικητή του ΕΦΚΑ πυροδότησε νέο γύρο αντιδράσεων. «Οι άνθρωποι είδαν μια πολύ μεγάλη αύξηση. Δεν αναρωτήθηκαν γιατί έγινε αυτό;», δήλωσε ο Αλέξανδρος Βαρβέρης, αφήνοντας να εννοηθεί πως οι ίδιοι οι συνταξιούχοι όφειλαν να καταλάβουν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά.
Η δήλωση αυτή θεωρήθηκε προκλητική από πολλούς, καθώς οι περισσότεροι συνταξιούχοι δεν διαθέτουν τα μέσα ή τη γνώση για να κάνουν τέτοιου είδους ελέγχους στους πολύπλοκους υπολογισμούς των συντάξεων.
Ξεκινά η αντίδραση – Στο τραπέζι νομικές κινήσεις
Το κύμα δυσαρέσκειας δεν άργησε να πάρει διαστάσεις. Συνταξιούχοι αλλά και οι οικογένειές τους κάνουν λόγο για «τιμωρία χωρίς προειδοποίηση», ενώ ήδη ετοιμάζονται μαζικές προσφυγές στη δικαιοσύνη. Σύλλογοι και ενώσεις ζητούν πλήρη διαφάνεια, απαιτώντας να δοθούν εξηγήσεις για το πώς προέκυψαν αυτά τα λάθη και αν είναι νόμιμο να απαιτούνται χρήματα από πολίτες που δεν ευθύνονται για τον υπολογισμό των συντάξεων τους.
Πολλοί, μάλιστα, θέτουν ερωτήματα για το αν ο ΕΦΚΑ θα επιστρέψει τόκους ή ζημιές σε όσους κατέβαλαν έξοδα βάσει αυτών των –πλέον “λάθος”– ποσών.
Αβέβαιο το μέλλον – φόβοι για αντίστοιχα φαινόμενα και αλλού
Το περιστατικό αυτό ανοίγει και έναν ευρύτερο προβληματισμό: Πόσοι άλλοι συνταξιούχοι ενδέχεται να βρεθούν στην ίδια θέση; Αν αυτά τα λάθη διήρκεσαν τέσσερα χρόνια χωρίς να εντοπιστούν, ποιος διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν παρόμοια σφάλματα σε άλλες κατηγορίες ασφαλισμένων;
Ειδικοί προειδοποιούν ότι το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο. Τα συστήματα υπολογισμού συντάξεων είναι πολύπλοκα και ευάλωτα σε λάθη, ειδικά όταν δεν υπάρχει επαρκής στελέχωση ή έλεγχος.
Συμπέρασμα: Σε μια εποχή που η ακρίβεια έχει πλήξει σκληρά τα ελληνικά νοικοκυριά, το να ζητούνται πίσω χιλιάδες ευρώ από ανθρώπους που ζουν με σταθερό εισόδημα θεωρείται από πολλούς αδιανόητο. Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς η υπόθεση εξελίσσεται και οι δικαστικές αίθουσες ενδέχεται να γεμίσουν από ανθρώπους που ζητούν κάτι απλό: δικαιοσύνη.
