Η απόφαση για συνταξιοδότηση είναι ίσως μία από τις πιο σημαντικές επιλογές της ζωής ενός εργαζόμενου. Πότε δικαιούμαι πλήρη σύνταξη; Πόσα ένσημα χρειάζομαι; Τι γίνεται αν θέλω μειωμένη; Αν είσαι ασφαλισμένος και σκέφτεσαι να υποβάλεις αίτηση συνταξιοδότησης, διάβασε ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ γιατί υπάρχουν λεπτομέρειες που αν αγνοήσεις, μπορεί να σε κοστίσουν χρόνια και… χρήματα.
Ο Οδηγός του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ είναι ξεκάθαρος: υπάρχουν δύο βασικά “κλειδιά” για τη σύνταξη: η ηλικία και ο χρόνος ασφάλισης. Απλό στην αρχή, αλλά το «παιχνίδι» έχει πολλές «παγίδες»…
✅ Πότε παίρνεις ΠΛΗΡΗ σύνταξη;
Η πλήρης σύνταξη εξαρτάται από το πότε και πώς ξεκίνησες να ασφαλίζεσαι. Οι βασικές περιπτώσεις είναι:
-
Στα 67 με τουλάχιστον 4.500 έως 6.000 ημέρες ασφάλισης
-
Στα 62 με 12.000 ημέρες (δηλαδή 40 έτη!)
-
Στα 62 και με 4.500 ημέρες, αν έχεις τουλάχιστον 3.600 σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα
Για άλλες κατηγορίες όπως οι γονείς με ανήλικα τέκνα ή όσοι έχουν 10.000 – 10.500 ένσημα, ισχύουν διαφορετικά όρια ηλικίας. Άρα δεν είναι όλα για όλους. Χρειάζεται έλεγχος του ατομικού φακέλου.
❗ Μειωμένη σύνταξη – Ναι, αλλά με «ψιλά γράμματα»
Η μειωμένη σύνταξη φαίνεται πιο εύκολη, αλλά έχει κι αυτή τις παγίδες της:
-
Μπορείς να την αιτηθείς στα 62, αν έχεις τουλάχιστον 4.500 ημέρες ασφάλισης
-
Προσοχή: Πρέπει να έχεις 100 ημέρες ασφάλισης κάθε χρόνο στα τελευταία 5 έτη πριν την αίτηση
Για όσους ασφαλίστηκαν μετά την 1/1/1993, απαιτείται επιπλέον 750 ημέρες ασφάλισης την τελευταία πενταετία.
Το «πέναλτι»; Η μείωση είναι 0,5% ανά μήνα πριν από τα 67 έτη – δηλαδή 30% για 5 έτη νωρίτερης εξόδου. Και η μείωση αφορά μόνο την εθνική σύνταξη, όχι την ανταποδοτική.
Τι ποσό σύνταξης να περιμένεις;
Το ποσό που θα λαμβάνεις εξαρτάται από:
-
Την εθνική σύνταξη, που είναι:
-
384 ευρώ για 20 έτη ασφάλισης
-
345,60 ευρώ για 15 έτη
-
-
Την ανταποδοτική σύνταξη, που διαμορφώνεται:
-
Με βάση το μέσο όρο των αποδοχών από το 2002 έως τη συνταξιοδότηση
-
Τον συντελεστή ετών ασφάλισης
-
Τυχόν προσαυξήσεις από βαρέα, ΔΕΚΟ, τράπεζες, 13ο-14ο μισθό ή παράλληλη ασφάλιση
-
Πρώτο βήμα: Ξεκάθαρη εικόνα των ενσήμων σου
Πριν σκεφτείς καν να κάνεις αίτηση, κατέγραψε αναλυτικά τον ασφαλιστικό σου χρόνο. Από το 2002 και μετά, αυτό γίνεται ηλεκτρονικά. Για παλαιότερα, θα πρέπει να απευθυνθείς στον ασφαλιστικό σου φορέα για επίσημη καταμέτρηση.
Με πλήρη εικόνα του χρόνου ασφάλισης, μπορείς να δεις ποια διαδρομή είναι συμφέρουσα, νόμιμη και ασφαλής.
Θες να συμπληρώσεις ένσημα; Μάθε τα «κόλπα»
Για να φτάσεις στις 4.500 ημέρες (15 έτη), μπορείς να εξαγοράσεις πλασματικά έτη – αλλά μόνο αν έχεις ήδη 3.600 ημέρες πραγματικής ασφάλισης.
Αν έχεις λιγότερες από 3.600, η μόνη λύση είναι η αυτασφάλιση, η οποία προϋποθέτει τουλάχιστον 3.000 ημέρες ασφάλισης και αίτηση εντός ενός έτους από τη διακοπή της εργασίας.
️ Τι ισχύει για τα βαρέα επαγγέλματα;
Όσοι δουλεύουν σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα μπορούν να βγουν με πλήρη σύνταξη στα:
-
62 έτη με 4.500 ένσημα, εκ των οποίων 3.600 βαρέα
-
Ή και στα 60 έτη για συγκεκριμένες οικοδομικές εργασίες
ΠΡΟΣΟΧΗ: Από αυτά, 1.000 ένσημα πρέπει να είναι στα βαρέα τα τελευταία 17 χρόνια πριν την αίτηση. Αν δεν τηρείται αυτό, τότε η σύνταξη πάει… στα 67!
Επιπλέον, ακόμη και αν δεν επιλέξεις τις ειδικές διατάξεις, το γεγονός ότι κατέβαλες υψηλότερες εισφορές (3,6%) σου δίνει προσαύξηση 0,27% ανά έτος στα βαρέα.
Μην ξεχάσεις να υποβάλεις σωστά και έγκαιρα την αίτησή σου
Η σύνταξη ξεκινά να καταβάλλεται από τον επόμενο μήνα της υποβολής της αίτησης. Όμως, η αίτηση για επικουρική δεν κατοχυρώνεται αυτόματα με την κύρια! Πρέπει να γίνει ξεχωριστά, την ίδια ημέρα.
Αν καθυστερήσεις, χάνεις χρήματα από αναδρομικά ποσά.
Τι ισχύει αν εργάζεσαι ενώ είσαι συνταξιούχος;
Αν ξαναπιάσεις δουλειά ή κάνεις ελεύθερο επάγγελμα ενώ παίρνεις σύνταξη, πρέπει να το δηλώσεις. Σε διαφορετική περίπτωση, κινδυνεύεις με καταλογισμό ποσών και πρόστιμο με 4,56% επιτόκιο.
Η σύνταξη περικόπτεται κατά 60% για όσο διάστημα εργάζεσαι.
✍️ Τελικά: Μην αφήνεις τη σύνταξή σου στην τύχη
Αν είσαι κοντά στα όρια ηλικίας, μην αμελείς την ενημέρωση. Μία λάθος κίνηση ή καθυστέρηση μπορεί να σου στοιχίσει χρόνια αναμονής και χιλιάδες ευρώ.
Ζήτησε επίσημη καταμέτρηση του χρόνου σου, συμβουλέψου ειδικούς ή φορείς όπως το ΚΕΠΕΑ, και μην αρκεστείς σε “ό,τι σου είπαν” από φίλους ή γνωστούς.
Η σωστή πληροφορία σήμερα, είναι η σιγουριά της σύνταξης αύριο.
