Αν ανήκεις σε εκείνους που έλαβαν ξαφνικά ειδοποίηση για πρόστιμο παραβίασης του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.) από χρόνια πριν, δεν είσαι μόνος. Ένα τεράστιο κύμα παραπόνων πολιτών έχει κατακλύσει τον Συνήγορο του Πολίτη, με πολλούς να καταγγέλλουν ότι τους ζητούν να πληρώσουν ποσά για παραβάσεις που έχουν «ξεχαστεί» εδώ και πάνω από τρία χρόνια.
Η ανεξάρτητη Αρχή, μετά από πλήθος καταγγελιών, αποφάσισε να δράσει και να συντάξει ειδικό Πόρισμα το οποίο απευθύνθηκε στον Υπουργό Εσωτερικών. Το θέμα; Η μαζική αποστολή ειδοποιήσεων από δήμους για “ξεχασμένα” πρόστιμα που πλέον θεωρούνται νομικά… ληγμένα!
Πότε Παραγράφονται Τα Πρόστιμα; Οι Δήμοι Έχουν Δράσει Εκτός Νόμου;
Το ερώτημα που βασανίζει χιλιάδες πολίτες είναι το εξής: μπορούν οι δήμοι να τους ζητούν χρήματα για παραβάσεις που έγιναν πριν από 5, 7 ή και 10 χρόνια; Ο Συνήγορος του Πολίτη τοποθετείται ξεκάθαρα: όχι, δεν μπορούν.
Σύμφωνα με την Αρχή, όταν περάσουν τρία έτη από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο διαπιστώθηκε η παράβαση και δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία είσπραξης, τότε η οφειλή δεν μπορεί να βεβαιωθεί ταμειακά. Με απλά λόγια, αν σε σταμάτησαν για παράνομη στάθμευση το 2018 και ο δήμος δεν έκανε καμία ενέργεια μέχρι το 2022, το πρόστιμο δεν μπορεί πλέον να σου ζητηθεί.
Τι Λέει Η Νομολογία; Ποιοι Δήμοι Συμμορφώνονται – Και Ποιοι Όχι;
Η θέση αυτή δεν αποτελεί απλώς άποψη της Αρχής. Υπάρχει ήδη σχετική νομολογία που την ενισχύει, με αποφάσεις δικαστηρίων να απορρίπτουν τη νομιμότητα τέτοιων καθυστερημένων απαιτήσεων.
Παρά το γεγονός ότι πολλοί δήμοι ακολουθούν πλέον τη σωστή διαδικασία και αποφεύγουν την ταμειακή βεβαίωση προστίμων μετά την παρέλευση της τριετίας, υπάρχουν και εξαιρέσεις. Ορισμένοι δήμοι επιμένουν να στέλνουν ειδοποιήσεις για πρόστιμα του… μακρινού παρελθόντος, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις προειδοποιήσεις των αρμόδιων Αρχών.
Πόρισμα – “Καμπανάκι” Για Την Κακοδιαχείριση Και Την Έλλειψη Συντονισμού
Το Πόρισμα που απέστειλε ο Συνήγορος του Πολίτη, φέρνει στην επιφάνεια ένα ευρύτερο πρόβλημα: η δημόσια διοίκηση φαίνεται να αδυνατεί να διαχειριστεί σωστά τη διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης προστίμων. Η καθυστέρηση και η απουσία επαρκών μηχανισμών, όχι μόνο καθιστούν αναποτελεσματική την επιβολή κυρώσεων, αλλά και επιτείνουν την αίσθηση αδικίας στους πολίτες που βρίσκονται προ εκπλήξεως.
Όπως σημειώνεται στο Πόρισμα, οι πολίτες δεν μπορούν να βρίσκονται σε διαρκή αβεβαιότητα για παραβάσεις που έχουν ξεχαστεί και να καλούνται ξαφνικά, χρόνια μετά, να πληρώσουν χωρίς προειδοποίηση. Η πρακτική αυτή δεν εξυπηρετεί την έννοια της χρηστής διοίκησης ούτε προάγει τη συμμόρφωση με τον νόμο.
Και Τώρα Τι; Οι Προτάσεις Για Την Επόμενη Μέρα
Η Αρχή καταλήγει με συγκεκριμένες προτάσεις προς το Υπουργείο Εσωτερικών, καλώντας το να παρέμβει θεσμικά και να ξεκαθαρίσει πλήρως το νομοθετικό τοπίο. Προτείνει μεταξύ άλλων:
Αναθεώρηση της σχετικής νομοθεσίας ώστε να αποσαφηνιστεί πότε παραγράφονται οι απαιτήσεις από πρόστιμα Κ.Ο.Κ.
Έκδοση επίσημων οδηγιών προς τους δήμους, ώστε να εφαρμόζουν με ενιαίο τρόπο τις σχετικές διατάξεις.
Ενίσχυση των μηχανισμών είσπραξης σε πραγματικό χρόνο και όχι με καθυστέρηση ετών.
Το κεντρικό μήνυμα είναι σαφές: το κράτος δεν μπορεί να λειτουργεί με αβεβαιότητα και χωρίς προβλέψιμους κανόνες. Οι πολίτες αξίζουν ένα σύστημα διαφανούς και δίκαιης διοίκησης, χωρίς αιφνίδιες οικονομικές απαιτήσεις για υποθέσεις που ανήκουν στο παρελθόν.
