Χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες με περιορισμένο κύκλο εργασιών αναμένεται να ανακουφιστούν με το νέο μέτρο-ανάσα που φέρνει το Υπουργείο Οικονομικών. Με διάταξη στο νομοσχέδιο για τον νέο Τελωνειακό Κώδικα, θεσπίζεται πλέον νέο καθεστώς απαλλαγής από την υποχρέωση υποβολής δηλώσεων και καταβολής ΦΠΑ, φέρνοντας μια μικρή «φορολογική επανάσταση» για τους μικρομεσαίους της αγοράς.
Τι αλλάζει και για ποιον;
Η ρύθμιση έρχεται να βάλει τέλος στη γραφειοκρατία και στο βάρος των συνεχών δηλωτικών υποχρεώσεων για επιχειρήσεις και επαγγελματίες των οποίων τα έσοδα δεν ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ ετησίως (χωρίς ΦΠΑ). Όσοι εμπίπτουν σε αυτό το όριο, έχουν πλέον τη δυνατότητα να απαλλαγούν από τον βραχνά του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας — είτε με την έναρξη της δραστηριότητάς τους είτε στην πορεία, αρκεί να πληρούν τις προϋποθέσεις.
Η ρύθμιση στοχεύει στην ενίσχυση της ρευστότητας, στη μείωση του διοικητικού φόρτου και στη διευκόλυνση της φορολογικής συμμόρφωσης για πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες μέχρι σήμερα έπρεπε να ακολουθούν τις ίδιες διαδικασίες με επιχειρηματικούς κολοσσούς.
Όχι για όλους: Οι εξαιρέσεις
Αν και το νέο μέτρο φαντάζει ιδανικό, δεν απευθύνεται σε όλους ανεξαιρέτως. Από την απαλλαγή εξαιρούνται:
-
Οι αγρότες που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς.
-
Περιπτώσεις μεμονωμένων πωλήσεων ακινήτων.
-
Η παράδοση καινούργιων μεταφορικών μέσων.
Αυτές οι κατηγορίες συνεχίζουν να υπόκεινται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, ανεξάρτητα από τον κύκλο εργασιών τους.
Τι συμβαίνει αν ξεπεράσεις το όριο;
Το σύστημα προβλέπει αυτόματη μετάταξη στο κανονικό καθεστώς εάν, μέσα στο φορολογικό έτος, ο τζίρος ξεπεράσει τις 10.000 ευρώ. Από τη στιγμή που πραγματοποιείται η πράξη που προκαλεί την υπέρβαση, ο επαγγελματίας θεωρείται πλέον ενταγμένος στο καθεστώς ΦΠΑ — όχι αναδρομικά, αλλά από εκείνο το σημείο και μετά.
Αυτό σημαίνει ότι από τη συγκεκριμένη συναλλαγή και στο εξής, απαιτείται τιμολόγηση με ΦΠΑ και πλήρης συμμόρφωση στις υποχρεώσεις υποβολής δηλώσεων.
Δικαίωμα επιστροφής – ή… δοκιμής
Επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς απαλλαγής διατηρούν το δικαίωμα να μεταβούν προαιρετικά στο κανονικό καθεστώς. Για να το κάνουν, χρειάζεται να καταθέσουν δήλωση μεταβολής στη ΔΟΥ. Αν αλλάξουν γνώμη, μπορούν να επιστρέψουν στην απαλλαγή από την επόμενη φορολογική χρήση, εφόσον φυσικά δεν έχουν ξεπεράσει το οικονομικό όριο των 10.000 ευρώ.
Τι γίνεται με τα αποθέματα και τις επενδύσεις;
Μετάταξη σημαίνει και λογιστικός… πονοκέφαλος. Ειδικές πρόνοιες του νομοσχεδίου ρυθμίζουν τι ισχύει για τα εμπορεύματα και τα επενδυτικά αγαθά κατά τη μετάβαση από το ένα καθεστώς στο άλλο.
-
Σε περίπτωση μετάβασης από το κανονικό στο απαλλασσόμενο, πρέπει να επιστραφεί ο ΦΠΑ που είχε αρχικά εκπεστεί για τα υπάρχοντα αποθέματα.
-
Αντίθετα, σε περίπτωση μετάβασης από την απαλλαγή στο κανονικό καθεστώς, ο επιχειρηματίας αποκτά δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ για τα αποθέματα και τις επενδύσεις του.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην απογραφή των επενδυτικών αγαθών, ειδικά όταν δεν έχει παρέλθει πενταετία από την απόκτησή τους. Σε αυτή την περίπτωση, γίνεται αποτίμηση με την αρχική αξία αγοράς συν τυχόν δαπάνες βελτίωσης και γίνεται ανάλογη προσαρμογή του ΦΠΑ.
Η δήλωση των αποθεμάτων πρέπει να κατατεθεί εντός δύο μηνών από τη μετάταξη και να περιλαμβάνει:
-
Την αξία των αποθεμάτων ανά συντελεστή ΦΠΑ.
-
Το ποσό του φόρου που αντιστοιχεί.
Αν η μετάβαση γίνεται προς το κανονικό καθεστώς, η έκπτωση ΦΠΑ γίνεται με τη δήλωση της αντίστοιχης περιόδου. Αν είναι προς το απαλλασσόμενο, ο ΦΠΑ πρέπει να αποδοθεί εντός του επόμενου μήνα.
Νέα υποχρεωτική σήμανση στα παραστατικά
Οι επαγγελματίες που επωφελούνται από την απαλλαγή οφείλουν να το αναγράφουν καθαρά στα τιμολόγια και στις αποδείξεις που εκδίδουν, με την ένδειξη:
«Χωρίς Φόρο Προστιθέμενης Αξίας – απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων».
Προσοχή: οι επιχειρήσεις στο καθεστώς απαλλαγής δεν μπορούν να εκπέσουν τον ΦΠΑ εισροών, δηλαδή τον ΦΠΑ που πληρώνουν όταν αγοράζουν προϊόντα ή υπηρεσίες για τη δραστηριότητά τους.
Ευκαιρία ή παγίδα;
Η νέα ρύθμιση αναμένεται να προσφέρει ανάσα σε μικρούς επαγγελματίες, που τα τελευταία χρόνια παλεύουν με περιορισμένα έσοδα και βαριά φορολογική γραφειοκρατία. Ωστόσο, προϋποθέτει αυστηρή παρακολούθηση του κύκλου εργασιών — γιατί η τυχαία ή «ολισθηρή» υπέρβαση του ορίου μπορεί να προκαλέσει μπλεξίματα με τον ΦΠΑ και τις δηλωτικές υποχρεώσεις.
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της απλοποίησης και της φορολογικής δικαιοσύνης, που ανταποκρίνεται σε ένα διαχρονικό αίτημα της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
