Μια “ήσυχη” αλλαγή που πέρασε στα ψιλά γράμματα της επικαιρότητας απειλεί να φέρει αλυσιδωτές αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες. Η απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών να αποδεχτεί την πρόταση του Συνηγόρου του Πολίτη για παραγραφή των τροχαίων κλήσεων μετά την πάροδο τριών ετών, κρύβει έναν μεγάλο «λογαριασμό» που –όπως όλα δείχνουν– θα έρθει σύντομα στα χέρια των πολιτών.
Σύμφωνα με πληροφορίες από υψηλόβαθμα στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι επιπτώσεις στα οικονομικά των δήμων θα είναι τεράστιες, με αποτέλεσμα να εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο γενναίων αυξήσεων στα δημοτικά τέλη. Μάλιστα, η αύξηση αυτή ενδέχεται να ξεπεράσει το 20%, με κάποιους δήμους να μιλούν ακόμα και για σενάρια «κατάρρευσης» χωρίς κυβερνητική παρέμβαση.
Χάνονται κρίσιμα έσοδα – Σε απόγνωση οι Δήμοι
Για όσους δεν γνωρίζουν, οι κλήσεις που εκδίδονται από τη Δημοτική Αστυνομία αποτελούν σημαντικό πυλώνα εσόδων για τους δήμους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η είσπραξή τους συνεισφέρει ακόμη και το 15% του ετήσιου προϋπολογισμού! Η παραγραφή μετά την τριετία σημαίνει ότι χιλιάδες τέτοιες οφειλές πλέον δεν θα εισπραχθούν ποτέ.
Όπως δηλώνουν άνθρωποι της αυτοδιοίκησης με γνώση του αντικειμένου, το μέτρο αυτό βάζει «τρικλοποδιά» στην προσπάθεια των δήμων να διατηρήσουν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς. «Χωρίς αυτά τα έσοδα, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αυξήσουμε τα δημοτικά τέλη ή να παραδεχτούμε την πτώχευση», δηλώνει χαρακτηριστικά αιρετός μεγάλης πόλης.
Ποιος θα πληρώσει τη “ζημιά”;
Οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν μόνο στους λογαριασμούς ρεύματος, μέσω των οποίων πληρώνονται τα τέλη καθαριότητας και φωτισμού. Στο στόχαστρο μπαίνουν και άλλες κατηγορίες τελών: από τα τέλη χρήσης κοινόχρηστων χώρων (τραπεζοκαθίσματα, περίπτερα κ.ά.) έως τις επιβαρύνσεις για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται εντός των δήμων.
Αυτό, όπως υπογραμμίζουν επαγγελματικοί φορείς, θα είναι ένα ακόμα χτύπημα στις ήδη πιεσμένες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στον τομέα της εστίασης. Μια νέα αύξηση στα δημοτικά τέλη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως “χαριστική βολή” για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που ήδη παλεύουν με την ενεργειακή κρίση, τη φορολογία και την υποτονική κατανάλωση.
Αντιδράσεις και πολιτικό κόστος
Η αλλαγή αυτή έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί πολιτικές αναταράξεις. Σε αρκετούς δήμους, οι αποφάσεις για είσπραξη παλαιών προστίμων έχουν φέρει αντιπαραθέσεις μεταξύ δημοτικών αρχών και αντιπολιτεύσεων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Δήμου Κατερίνης, όπου η μείζων μειοψηφία καταγγέλλει τον δήμαρχο για “παράνομες και ανήθικες πρακτικές”, κάνοντας λόγο για κατασχέσεις λογαριασμών ακόμα και για πρόστιμα που θεωρούνται παραγεγραμμένα.
Η αντίδραση δεν περιορίζεται μόνο σε πολιτικό επίπεδο. Οργή και αγανάκτηση επικρατεί και στους πολίτες, που βλέπουν για άλλη μια φορά τον λογαριασμό της “αστοχίας” του κράτους να πέφτει στις δικές τους πλάτες.
Το «καμπανάκι» της κατάρρευσης
Πέρα από τα έσοδα των κλήσεων, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης αντιμετωπίζουν ήδη χρόνιες παθογένειες: σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό, γραφειοκρατικά εμπόδια και μια χρόνια αδυναμία συντονισμού με τα αρμόδια υπουργεία. Η νέα αυτή συνθήκη έρχεται να επιβαρύνει ένα ήδη ασθενές οικοδόμημα.
Αιρετοί κάνουν λόγο για «οικονομική παραμέληση» από το κεντρικό κράτος. Όπως λένε, το βάρος των αποφάσεων της κυβέρνησης πέφτει στις πλάτες των τοπικών αρχών, χωρίς να τους παρέχεται κανένα εργαλείο ή αντιστάθμισμα. «Μας ζητούν να λειτουργήσουμε με επαγγελματισμό, αλλά χωρίς πόρους, χωρίς προσωπικό και με το κράτος απέναντι μας», λένε χαρακτηριστικά.
Και τώρα τι;
Η ανάγκη για άμεσες λύσεις είναι επιτακτική. Οι δήμοι καλούν την κυβέρνηση να εξετάσει τρόπους αντιστάθμισης των απωλειών, είτε μέσω έκτακτης επιχορήγησης είτε μέσω αλλαγής στο νομικό πλαίσιο. Διαφορετικά, το φθινόπωρο μπορεί να μας βρει με φουσκωμένους λογαριασμούς, εξαγριωμένους δημότες και δημάρχους σε ρόλο «εισπράκτορα» χωρίς ευχέρεια κινήσεων.
Αυτό που μέχρι σήμερα φαινόταν μια τυπική διοικητική ρύθμιση, έχει ήδη πυροδοτήσει ένα ντόμινο εξελίξεων. Το ερώτημα είναι ποιος θα το σταματήσει πριν συνθλίψει ολόκληρες τοπικές κοινωνίες.
