Κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού, οι κρατικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί έχουν ξεκινήσει μια συντονισμένη επιχείρηση εντατικών ελέγχων σε πανηγύρια και εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Στόχος των ελέγχων είναι να εντοπιστούν φαινόμενα φοροδιαφυγής, να διασφαλιστεί ότι τηρούνται οι υγειονομικοί κανόνες και ότι υπάρχει συμμόρφωση με τη νομοθεσία για την ασφάλεια των εργαζομένων. Πρόκειται για ένα αυξημένο «σαφάρι» ελέγχων που συμπίπτει με την κορύφωση της πανηγυρικής περιόδου, μια παράδοση βαθιά ριζωμένη στις τοπικές κοινωνίες και τον ελληνικό πολιτισμό.
Τι ισχύει για τις ψησταριές και τα εδέσματα
Η κυβέρνηση είχε ήδη παρέμβει από τον περασμένο Μάρτιο, όταν δημοσιεύματα ανέφεραν πως προωθείται νέα ρύθμιση που θα περιορίζει τη λειτουργία ψησταριών στα πανηγύρια, αναγκάζοντας τους διοργανωτές να στραφούν σε υπηρεσίες catering. Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές ξεκαθάρισαν πως δεν υπάρχει καμία αλλαγή στη νομοθεσία και πως οι ψησταριές επιτρέπονται, εφόσον οι πωλητές διαθέτουν την απαραίτητη άδεια και συμμορφώνονται με τις φορολογικές και υγειονομικές διατάξεις. Όπως επισημαίνουν, αυτό είναι απαραίτητο για την προστασία της δημόσιας υγείας και την ασφάλεια των πολιτών.
Παράλληλα, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών του καλοκαιριού, η Πυροσβεστική δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα μέτρα πρόληψης και αντιπυρικής προστασίας, αποτρέποντας εργασίες που ενδέχεται να προκαλέσουν κίνδυνο πυρκαγιάς σε δασικές και περιαστικές περιοχές.
Οι αντιδράσεις των διοργανωτών
Παρά τις επίσημες διευκρινίσεις, δεν λείπουν οι έντονες αντιδράσεις από πλευράς συλλόγων και φορέων. Η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας εκφράζει την ανησυχία της, σημειώνοντας ότι οι εξαντλητικοί έλεγχοι, τα βαριά πρόστιμα και οι αυτόφωρες διαδικασίες δημιουργούν ένα περιβάλλον αποθάρρυνσης για τους διοργανωτές, οδηγώντας σταδιακά στην αποδυνάμωση ή ακόμη και στην κατάργηση αυτών των κοινωνικών εκδηλώσεων.
Η Συνομοσπονδία υπογραμμίζει πως τα πανηγύρια δεν είναι κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, αλλά εκδηλώσεις με ανεκτίμητη κοινωνική και πολιτιστική αξία. Η αντιμετώπισή τους με «στεγνούς επαγγελματικούς όρους» παραβλέπει τον εθελοντικό χαρακτήρα και τον ρόλο τους στη διατήρηση της παράδοσης, της τοπικής συνοχής και της σύνδεσης των αποδήμων με τις ρίζες τους.
Αιτήματα για αλλαγή πλαισίου
Η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία ζητά από την κυβέρνηση να επανεξετάσει το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο και μέχρι τότε να εφαρμόζεται με μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε να προστατευθεί η πολιτιστική κληρονομιά και η κοινωνική διάσταση των πανηγυριών. Μεταξύ άλλων, προτείνει:
– Να συνεχιστεί η δυνατότητα διοργάνωσης από εθελοντές και μέλη συλλόγων, ώστε να διατηρηθεί η αυθεντικότητα και η παράδοση.
– Να υπάρχει ελαστικότητα στα ωράρια κοινής ησυχίας, δεδομένου ότι τα πανηγύρια γίνονται μία φορά τον χρόνο.
– Να επιτρέπεται η εθελοντική συμμετοχή μουσικών και χορευτικών τμημάτων.
– Να παραμένει σε ισχύ η ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων και η διάθεση εδεσμάτων.
– Να συνεχιστεί η ισχύς του νόμου 4873/2021 (σε συνδυασμό με τον 5187/2025), που απαλλάσσει από ΦΠΑ τις εκδηλώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα για έως τέσσερις εκδηλώσεις ετησίως.
Ένα μήνυμα προς την Πολιτεία
Οι τοπικές κοινωνίες τονίζουν ότι οι έλεγχοι και τα πρόστιμα πλήττουν όχι μόνο τους συλλόγους αλλά και την ίδια την κοινωνική συνοχή των χωριών, τα οποία ήδη δοκιμάζονται από την ερήμωση και την εγκατάλειψη. Αντί, όπως λένε, να επιβάλλονται μέτρα που ενισχύουν το κλίμα φόβου και ακινησίας, χρειάζονται ουσιαστικές πολιτικές για τη στήριξη της υπαίθρου, την ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης και τη διατήρηση του δεσμού των αποδήμων με τον τόπο τους.
