Μια σιωπηλή επανάσταση στην κατοικία ξεκινά από την καρδιά της πρωτεύουσας. Ο Δήμος Αθηναίων βάζει μπροστά ένα σχέδιο-μαμούθ που υπόσχεται να αλλάξει όσα ξέραμε μέχρι τώρα για το στεγαστικό πρόβλημα στην πόλη – και αφορά χιλιάδες πολίτες που ασφυκτιούν από τα ενοίκια.
Ο δήμαρχος Χάρης Δούκας παρουσίασε σε πρόσφατη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου τη βάση για μια νέα, πρωτοφανή στρατηγική: τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου προγράμματος κοινωνικής και οικονομικά προσιτής κατοικίας, το οποίο μπαίνει άμεσα σε δημόσια διαβούλευση.
Ένα σχέδιο με δύο άξονες και έναν κοινό στόχο: Φθηνή στέγη για όλους
Το πλάνο έχει διπλό χαρακτήρα. Πρώτον, αξιοποίηση της υφιστάμενης ακίνητης περιουσίας του δήμου. Δεύτερον, ένταξη ιδιωτικών ακινήτων –κυρίως αδρανών διαμερισμάτων– στο πρόγραμμα μέσω κινήτρων και κρατικής υποστήριξης.
Πίσω από το φιλόδοξο αυτό σχέδιο βρίσκεται η ανάγκη για άμεσες και δραστικές λύσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο δήμαρχος, ο Δήμος Αθηναίων έχει καταγράψει περίπου 30.000 ιδιωτικά διαμερίσματα που παραμένουν κλειστά και μη ηλεκτροδοτούμενα. Πρόκειται για τεράστιο στεγαστικό απόθεμα που σήμερα παραμένει αναξιοποίητο.
Ο στόχος είναι σαφής: να «ξανανοίξουν» αυτά τα σπίτια με χαμηλά μισθώματα, πολύ κάτω από τις σημερινές τιμές της αγοράς. Και για να συμβεί αυτό, ο δήμος σχεδιάζει να προσφέρει στους ιδιοκτήτες κίνητρα όπως η ενεργειακή αναβάθμιση των ακινήτων και η συμμετοχή σε ένα σταθερό πλαίσιο διαχείρισης και ενοικίασης.
Ποιοι θα ωφεληθούν – Πέρα από τις ευάλωτες ομάδες
Η καινοτομία του προγράμματος δεν περιορίζεται μόνο στην εύρεση στέγης για όσους βρίσκονται στο όριο της φτώχειας. Αντίθετα, στοχεύει και σε μια ευρύτερη γκάμα πολιτών: φοιτητές, νέα ζευγάρια, μονογονεϊκές οικογένειες και εργαζόμενους που έχουν εισόδημα, αλλά αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στα εξωφρενικά ενοίκια του κέντρου.
Η λογική είναι ξεκάθαρη: το πρόβλημα της στέγασης δεν είναι πλέον προνόμιο των «ευπαθών ομάδων». Είναι μια νέα πραγματικότητα που αγγίζει όλους όσοι προσπαθούν να ζήσουν και να εργαστούν στην Αθήνα χωρίς να ξοδεύουν πάνω από το μισό εισόδημά τους για ένα σπίτι.
Μια ψηφιακή πλατφόρμα θα φέρει διαφάνεια και οργάνωση
Για να υπάρξει ουσιαστική υλοποίηση, ο δήμος σχεδιάζει τη δημιουργία μιας ψηφιακής πλατφόρμας, όπου θα συγκεντρώνονται όλα τα διαθέσιμα ακίνητα – τόσο δημοτικά όσο και ιδιωτικά. Μέσω αυτής της πλατφόρμας θα γίνεται η διαχείριση, η ενημέρωση και η επιλογή των ενοικιαστών.
Η τεχνολογία, σε αυτή την περίπτωση, δεν έρχεται απλώς να εξυπηρετήσει τη διαδικασία, αλλά να εξασφαλίσει διαφάνεια και αξιοκρατία. Ο κάθε πολίτης θα μπορεί να γνωρίζει τι προσφέρεται, με ποια κριτήρια και με ποιο κόστος.
Η κρίσιμη παράμετρος: Χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά κονδύλια
Φυσικά, κανένα τέτοιο σχέδιο δεν μπορεί να σταθεί χωρίς την κατάλληλη χρηματοδότηση. Για τον λόγο αυτό, ο Δήμος σκοπεύει να αξιοποιήσει ευρωπαϊκά προγράμματα – με έμφαση στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της Ε.Ε., το οποίο προβλέπει πόρους ύψους 4,8 δισ. ευρώ.
Αυτά τα κονδύλια θα είναι καθοριστικά για να καλυφθεί το κόστος ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης των ακινήτων, αλλά και για την επιδότηση του κόστους μίσθωσης.
Η αρχή γίνεται τον Σεπτέμβριο – Έρχονται τα πρώτα διαθέσιμα σπίτια
Η μετάβαση από το σχέδιο στην πράξη ξεκινά σύντομα. Ο δήμαρχος Δούκας ανακοίνωσε ότι μέσα στον Σεπτέμβριο θα φέρει προς έγκριση στο Δημοτικό Συμβούλιο τα πρώτα ακίνητα που ανήκουν ήδη στον δήμο και είναι έτοιμα προς διάθεση.
Πρόκειται για το «πρώτο κύμα» διαθέσιμων κατοικιών που θα αποτελέσουν τον πιλότο για την ευρύτερη εφαρμογή του προγράμματος. Αν όλα κυλήσουν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, χιλιάδες πολίτες θα μπορούν σύντομα να αναζητούν στέγη με αξιοπρέπεια, χωρίς να υποκύπτουν στους εκβιασμούς της αγοράς.
Το μεγάλο στοίχημα
Το σχέδιο του Δήμου Αθηναίων μοιάζει με μια τελευταία ευκαιρία να αντιμετωπιστεί η κρίση στέγης στην πρωτεύουσα. Αν πετύχει, θα λειτουργήσει ως πρότυπο για ολόκληρη τη χώρα. Αν αποτύχει, θα προστεθεί στη λίστα των «καλών προθέσεων» που ποτέ δεν υλοποιήθηκαν.
Σε κάθε περίπτωση, η μάχη για την κατοικία μόλις ξεκίνησε. Και οι Αθηναίοι την παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα.
