Μια μεγάλη τομή στον τομέα της στέγασης βρίσκεται ήδη στα σκαριά, και υπόσχεται να αλλάξει ριζικά τον χάρτη της κοινωνικής κατοικίας στη χώρα. Το νέο πρόγραμμα «κοινωνικής αντιπαροχής», που σχεδιάζεται από το κράτος, δίνει ανάσα σε ευάλωτα κοινωνικά στρώματα και, κυρίως, σε νέους που παλεύουν να βρουν στέγη μέσα σε μια ζοφερή πραγματικότητα ακρίβειας και υψηλών ενοικίων.
Η πρωτοβουλία στοχεύει στην αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας, μέσω συνεργασίας με ιδιώτες κατασκευαστές, ώστε να δημιουργηθούν κατοικίες που θα διατεθούν με εξαιρετικά χαμηλό ενοίκιο – και μάλιστα με δικαίωμα αγοράς σε βάθος χρόνου!
Πώς θα λειτουργήσει το πρόγραμμα – Τι προβλέπει
Στην πράξη, πρόκειται για ένα σύστημα «αντιπαροχής με κοινωνικό πρόσημο». Δηλαδή, κατασκευαστικές εταιρείες θα χτίζουν ή θα ανακαινίζουν σπίτια σε ακίνητα του Δημοσίου, με αντάλλαγμα τη διαχείριση μέρους των κατοικιών. Το 30% αυτών των ακινήτων, όμως, θα διατίθεται αποκλειστικά σε δικαιούχους που πληρούν συγκεκριμένα κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια.
Η επιλογή των ωφελούμενων θα γίνεται από τον ΟΠΕΚΑ, και όσοι ενταχθούν στο πρόγραμμα δεν θα έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν άλλες στεγαστικές ενισχύσεις ταυτόχρονα.
Τα ενοίκια θα είναι σημαντικά μειωμένα σε σχέση με τις εμπορικές τιμές της αγοράς, και το ακόμα πιο εντυπωσιακό: μετά από 10 χρόνια, οι ενοικιαστές θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν την κατοικία τους μέσω συμβολαιογραφικής πράξης, χωρίς επιπλέον έξοδα μεταβίβασης ή εγγραφής στο Κτηματολόγιο!
Πότε ξεκινά – Τι προβλέπεται το 2025-2026
Ο πρώτος διαγωνισμός για την επιλογή των κατασκευαστών αναμένεται να προκηρυχθεί πριν από το τέλος του 2025. Οι πρώτες οικοδομές εκτιμάται ότι θα ξεκινήσουν να χτίζονται εντός του 2026, με στόχο την παράδοση εκατοντάδων κατοικιών τα επόμενα χρόνια.
Οι ανάδοχες εταιρείες θα έχουν και την ευθύνη της διαχείρισης των κατοικιών: από την είσπραξη των ενοικίων μέχρι τη συντήρηση των ακινήτων, λειτουργώντας ουσιαστικά ως ενδιάμεσοι διαχειριστές για λογαριασμό του Δημοσίου ή των δήμων.
Ποιοι θα πάρουν σπίτι – Αναλυτικά οι κατηγορίες των δικαιούχων
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μια σειρά κοινωνικών ομάδων που αντιμετωπίζουν οξυμένα στεγαστικά προβλήματα. Μεταξύ αυτών:
Νέα ζευγάρια έως 39 ετών: Προτεραιότητα σε όσους δεν έχουν ιδιόκτητη κατοικία και επιθυμούν να κάνουν το πρώτο τους βήμα στη δημιουργία οικογένειας.
Οικογένειες με παιδιά: Έμφαση σε οικογένειες με ανήλικα τέκνα ή πολύτεκνους.
Άτομα με αναπηρία: Δυνατότητα ένταξης με βάση κοινωνικά και ιατρικά κριτήρια.
Μακροχρόνια άνεργοι: Ειδική πρόβλεψη για όσους βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι: Εργαζόμενοι με περιορισμένο εισόδημα, που δεν μπορούν να καλύψουν τα τρέχοντα ενοίκια της ελεύθερης αγοράς.
Πού θα χτιστούν τα πρώτα σπίτια – Οι περιοχές-«κλειδί»
Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος θα ξεκινήσει από επιλεγμένα ακίνητα του Δημοσίου, τα οποία έχουν ήδη καταγραφεί και αξιολογηθεί. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το γνωστό ακίνητο της πρώην ΧΡΩΠΕΙ στον Πειραιά, μια έκταση σχεδόν 18.000 τ.μ., που αναμένεται να μεταμορφωθεί σε μία σύγχρονη γειτονιά.
Επιπλέον, έχουν εντοπιστεί πάνω από 1.600 ακίνητα σε όλη την επικράτεια από τη ΔΥΠΑ, τα οποία θεωρούνται κατάλληλα για την ανέγερση κατοικιών. Σημαντικές περιοχές ενδιαφέροντος περιλαμβάνουν:
Κηφισιά
Παιανία
Μαρούσι
Οικόπεδα του ΕΦΚΑ στην Αργυρούπολη
Στόχος είναι να δημιουργηθούν εστίες στέγασης όχι μόνο στο κέντρο, αλλά και σε προάστια και περιοχές με αυξημένες ανάγκες και ικανοποιητική πρόσβαση σε υποδομές.
Μια νέα εποχή στην κοινωνική κατοικία;
Το πρόγραμμα κοινωνικής αντιπαροχής φιλοδοξεί να καλύψει ένα μεγάλο κενό που υπάρχει εδώ και δεκαετίες στον τομέα της προσιτής στέγης. Σε μια περίοδο που οι τιμές των ενοικίων έχουν εκτιναχθεί και η πρόσβαση στην ιδιοκτησία είναι όνειρο απατηλό για χιλιάδες πολίτες, η συγκεκριμένη δράση θα μπορούσε να αποτελέσει «σανίδα σωτηρίας» για πολλά νοικοκυριά.
Αν εφαρμοστεί με ταχύτητα και διαφάνεια, το σχέδιο αυτό μπορεί να μετατρέψει εγκαταλελειμμένα ακίνητα σε ζωντανές κοινότητες και να φέρει ξανά στο προσκήνιο την έννοια της αξιοπρεπούς και οικονομικά προσβάσιμης κατοικίας για όλους.
