Χιλιάδες συνταξιούχοι του Δημοσίου βρίσκονται μπροστά σε μια μεγάλη δικαίωση: επιστροφές χρημάτων από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) που φτάνουν έως και τα 8.556 ευρώ – και αυτό, για κρατήσεις που κρίθηκαν αντισυνταγματικές εδώ και χρόνια.
Η ΕΑΣ, η οποία επιβαλλόταν σε όσους λάμβαναν κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ, μπήκε στο «μικροσκόπιο» της Δικαιοσύνης και βγήκε… καταπέλτης: Το Ελεγκτικό Συνέδριο αποφάνθηκε ήδη από το 2017 ότι οι κρατήσεις για τη διετία 2017-2018 ήταν παράνομες. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν έχουν επιστραφεί σε όλους.
Η… βόμβα των αναδρομικών και οι πρώτοι δικαιούχοι
Οι επιστροφές δεν περιορίζονται σε λίγους. Αν και μέχρι στιγμής τα χρήματα πάνε μόνο σε όσους κατέθεσαν αγωγές, η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου καλύπτει στην πραγματικότητα το σύνολο των δημοσίων συνταξιούχων. Εδώ κρύβεται και το «κλειδί»: Το κράτος ισχυρίζεται πως πληρώνει μόνο όσους κινήθηκαν νομικά, αλλά οι αποφάσεις της Ολομέλειας έχουν καθολική εφαρμογή.
Έτσι, περίπου 8.000 συνταξιούχοι από ειδικά μισθολόγια (στρατιωτικοί, καθηγητές ΑΕΙ, γιατροί ΕΣΥ, δικαστικοί) έχουν ήδη προσφύγει και αναμένουν πληρωμές που μπορεί να ξεπερνούν τις 8.000 ευρώ για 23 μήνες παρακρατήσεων.
Ενδεικτικά:
-
Συνταξιούχος ειδικού μισθολογίου με αρχική σύνταξη 3.100€, λαμβάνει σήμερα 1.828€ και δικαιούται επιστροφή 8.556€.
-
Απόστρατος με αρχική κύρια σύνταξη 2.910€ και σημερινή 1.734€, διεκδικεί 8.027€.
-
Πολιτικός υπάλληλος του Δημοσίου με αρχική σύνταξη 2.435€, σήμερα στα 1.540€, έχει λαμβάνειν 5.037€.
Τι συμβαίνει με όσους δεν προσέφυγαν
Αν και δεν προσέφυγαν όλοι, η αρχική απόφαση του 2017 έκρινε την ΕΑΣ αντισυνταγματική για όλους. Άλλωστε, ακόμα και οι μισθολογικές αυξήσεις που δόθηκαν στα ειδικά μισθολόγια βασίστηκαν στις ίδιες δικαστικές κρίσεις.
Με βάση αυτό το σκεπτικό, υπάρχει νομική και πολιτική πίεση για να καταβληθούν τα αναδρομικά και σε όσους δεν προσέφυγαν εγκαίρως στα δικαστήρια, ειδικά επειδή πολλοί στηρίχθηκαν σε κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι «δεν χάνουν το δικαίωμα» – για να δουν αργότερα τον δρόμο της διεκδίκησης να τους κλείνει οριστικά με νόμο.
Αναδρομικά και από επανυπολογισμό: Ποιοι βλέπουν έξτρα χρήμα
Η υπόθεση όμως δεν σταματά στην ΕΑΣ. Έρχεται κι άλλη… καταιγίδα χρημάτων για 40.560 συνταξιούχους με πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης, καθώς δεν τους έχει ακόμη εφαρμοστεί ο επανυπολογισμός βάσει του νόμου Βρούτση (Ν. 4670/2020), που προβλέπει αυξημένα ποσοστά ανταποδοτικής σύνταξης.
Σύμφωνα με ενδεικτικούς υπολογισμούς:
-
Συνταξιούχος με 38 έτη και αρχική σύνταξη 1.200€ φτάνει με τον επανυπολογισμό στα 1.316€, ενώ τα αναδρομικά του ανέρχονται σε 8.352€.
-
Με 40 έτη ασφάλισης και αρχική σύνταξη 1.367€, η νέα σύνταξη πάει στα 1.508€, με επιστροφή 12.384€ σε αναδρομικά από 1η Οκτωβρίου 2019.
Το κύμα αυτό αφορά τόσο συνταξιούχους του Δημοσίου όσο και του ιδιωτικού τομέα (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ, ΤΑΠ-ΟΤΕ κ.λπ.).
Η κυβέρνηση σε δίλημμα – Τα σενάρια πληρωμών
Ενώ το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει «δείξει τον δρόμο», η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει πώς θα υλοποιήσει τις επιστροφές χωρίς να προκαλέσει αναστάτωση στον προϋπολογισμό.
Στο τραπέζι βρίσκονται δύο σενάρια:
-
Εφάπαξ ρύθμιση για όσους προσέφυγαν, με ταυτόχρονη κατάργηση των δικών. Τα ποσά μπορεί να δοθούν ακόμη και χωρίς νέες δικαστικές αποφάσεις.
-
Επέκταση των πληρωμών και σε όσους δεν προσέφυγαν, για λόγους ισονομίας και αξιοπιστίας, ειδικά αφού είχαν διαβεβαιώσεις ότι θα καλύπτονταν. Αυτό απαιτεί νέα πολιτική απόφαση.
Το οικονομικό βάρος για την πλήρη επιστροφή των αναδρομικών σε όλους τους συνταξιούχους φτάνει τα 1,4 δισ. ευρώ. Η πρόταση που κερδίζει έδαφος είναι να χρησιμοποιηθεί ο «κουμπαράς» του ΑΚΑΓΕ, που αποδίδει ετησίως περίπου 650 εκατ. ευρώ από τόκους, για να καλυφθεί σταδιακά το ποσό.
Ποιοι είναι «μέσα» και ποιοι μένουν «εκτός»
Κερδισμένοι είναι όσοι κινήθηκαν γρήγορα και κατέθεσαν αγωγές έως τα μέσα του 2020. Αυτοί έχουν «κλειδώσει» την πληρωμή, είτε αφορά την ΕΑΣ είτε τα αναδρομικά των επικουρικών συντάξεων.
Χαμένοι, μέχρι στιγμής, είναι οι περίπου 800.000 συνταξιούχοι που δεν προσέφυγαν, αν και είχαν πλήρη δικαίωμα να το κάνουν. Οι διεκδικήσεις τους θεωρούνται πλέον παραγεγραμμένες – εκτός κι αν η κυβέρνηση ανακοινώσει πολιτική λύση, ενδεχομένως από τη ΔΕΘ.
