Η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει: μέχρι το 2026 το τελευταίο 1,5% της ελληνικής επικράτειας που εξακολουθεί να μένει εκτός αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού αξιών ακινήτων θα ενταχθεί πλήρως στο καθεστώς. Η κίνηση αυτή του Υπουργείου Οικονομικών φέρνει στο μικροσκόπιο της Εφορίας χιλιάδες ιδιοκτήτες, καθώς για πρώτη φορά θα καθοριστεί επίσημα η αντικειμενική αξία των ακινήτων τους.
2.167 νέες περιοχές μπαίνουν στο σύστημα
Η λίστα που δόθηκε στη δημοσιότητα είναι εντυπωσιακή: 2.167 ζώνες, διάσπαρτες σε όλη τη χώρα — από τα παράλια της Αττικής και τις Κυκλάδες, μέχρι τα ακριτικά νησιά του Αιγαίου και το Καστελλόριζο. Πρόκειται για περιοχές που βρίσκονται εντός σχεδίου πόλης αλλά, για λόγους που παρέμεναν ανεξήγητοι για δεκαετίες, δεν είχαν ποτέ ενταχθεί στο αντικειμενικό σύστημα.
Μέχρι σήμερα, η Εφορία αναγκαζόταν να υπολογίζει την αξία τους είτε με βάση γειτονικές ζώνες, είτε με την ελάχιστη τιμή ζώνης του δήμου ή της περιφέρειας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στην πραγματική εμπορική αξία και στην τιμή που αναγνωριζόταν για φορολογικούς σκοπούς.
Πώς αλλάζει το τοπίο για τους ιδιοκτήτες
Η ένταξη στο αντικειμενικό σύστημα σημαίνει ότι οι φορολογητέες αξίες θα υπολογίζονται πλέον με ενιαία και επίσημα κριτήρια. Αυτό πρακτικά συνεπάγεται:
-
Αναπροσαρμογή του ΕΝΦΙΑ: σε πολλές περιπτώσεις η ετήσια επιβάρυνση των ιδιοκτητών θα αυξηθεί, ειδικά σε περιοχές με υψηλή ζήτηση.
-
Αλλαγές στον φόρο μεταβίβασης: η αγορά, πώληση ή δωρεά ακινήτου στις νέες ζώνες θα υπολογίζεται με βάση τις νέες αντικειμενικές.
-
Επιρροή σε κληρονομιές και γονικές παροχές: οι νέες αξίες μπορεί να σημαίνουν μεγαλύτερες φορολογικές υποχρεώσεις.
Η “μεγάλη σκούπα” στην Αττική
Στην Αττική, η επέκταση καλύπτει μια μεγάλη ακτίνα που περιλαμβάνει περιοχές όπως:
-
Από τη Βάρκιζα έως τα Λεγραινά
-
Αγία Μαρίνα, Χάρακας, Δασκαλειό, Πόρτο Ράφτη
-
Τμήματα της Σαλαμίνας, των Κυθήρων και της Αίγινας
Αυτές οι περιοχές, πολλές εκ των οποίων είναι παραθαλάσσιες και ιδιαίτερα δημοφιλείς για εξοχικές κατοικίες, αναμένεται να δουν σημαντικές ανατιμήσεις στις φορολογικές τους αξίες.
Η εξάπλωση στην υπόλοιπη Ελλάδα
Στη Θεσσαλονίκη και την υπόλοιπη επικράτεια, η κίνηση αφορά:
-
Παράκτιες ζώνες σε Αχαΐα, Μεσσηνία, Κορινθία, Ηλεία και Χαλκιδική
-
Ορεινούς και παραθαλάσσιους οικισμούς σε Τρίκαλα, Καρδίτσα, Άρτα, Πρέβεζα, Θεσπρωτία, Φλώρινα, Ημαθία, Κιλκίς, Σέρρες, Έβρο και Ροδόπη
-
Όλους τους εντός σχεδίου οικισμούς σε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Ικαρία και Δωδεκάνησα
-
Περιοχές των Κυκλάδων και του Ιονίου, που ήδη βρίσκονται στο στόχαστρο της αγοράς ακινήτων λόγω τουριστικής ζήτησης
Γιατί γίνεται τώρα η επέκταση
Η πλήρης κάλυψη της χώρας με αντικειμενικές αξίες αποτελεί χρόνιο αίτημα τόσο των θεσμών όσο και των φορολογικών αρχών. Στόχος είναι η εξάλειψη των στρεβλώσεων που προκαλεί η απουσία ενιαίων τιμών, η αποφυγή φοροδιαφυγής μέσω υποτιμημένων μεταβιβάσεων και η αύξηση της διαφάνειας στην αγορά ακινήτων.
Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι έως το 2026 δεν θα υπάρχει ούτε μία “λευκή κηλίδα” στον χάρτη των αντικειμενικών τιμών.
Οι αντιδράσεις
Αν και η κίνηση παρουσιάζεται ως μέτρο δικαιοσύνης και εξορθολογισμού, οι ιδιοκτήτες ακινήτων σε πολλές από τις νέες ζώνες εκφράζουν έντονη ανησυχία. Φοβούνται ότι η αύξηση των φορολογικών αξιών θα μεταφραστεί σε δυσβάσταχτους φόρους, ειδικά για όσους κατέχουν ακίνητα που κληρονόμησαν και δεν αποφέρουν εισόδημα.
Σύλλογοι ιδιοκτητών ζητούν μεταβατικές ρυθμίσεις, όπως σταδιακή εφαρμογή των νέων τιμών ή ελαφρύνσεις για ευπαθείς ομάδες, ώστε να μην υπάρξει ξαφνική και έντονη επιβάρυνση.
Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες
Όσοι διαθέτουν ακίνητα στις περιοχές που εντάσσονται στο σύστημα, καλό είναι να:
-
Ενημερωθούν έγκαιρα για τις νέες τιμές ζώνης που θα ισχύσουν στην περιοχή τους.
-
Υπολογίσουν την πιθανή αύξηση στον ΕΝΦΙΑ και σε άλλους φόρους.
-
Εξετάσουν το ενδεχόμενο μεταβίβασης ή τακτοποίησης εκκρεμοτήτων πριν την εφαρμογή των νέων αξιών.
Η έγκαιρη πληροφόρηση μπορεί να αποτρέψει δυσάρεστες εκπλήξεις.
