Μέσα στις επόμενες μέρες, το μέλλον των συντάξεων για εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους κρέμεται από μια κρίσιμη κυβερνητική απόφαση. Περίπου 600.000 συνταξιούχοι, οι οποίοι λαμβάνουν ένα τμήμα της σύνταξής τους ως λεγόμενη «προσωπική διαφορά», περιμένουν με αγωνία να δουν αν θα έρθει η πολυπόθητη αύξηση ή αν οι ελπίδες τους θα μείνουν μετέωρες.
Η «προσωπική διαφορά» αποτελεί για πολλούς ένα επίδομα-γέφυρα που δημιουργήθηκε με τον επανυπολογισμό των συντάξεων τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, το μέλλον της βρίσκεται πλέον υπό επανεξέταση. Η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει αν θα την ενσωματώσει πλήρως στις κύριες συντάξεις, αν θα την περιορίσει, ή αν θα την αφήσει ως έχει, διατηρώντας την υφιστάμενη κατάσταση.
Η δύσκολη εξίσωση του οικονομικού επιτελείου
Στο παρασκήνιο, οι συζητήσεις στο υπουργείο Οικονομικών και στο αρμόδιο υπουργείο Κοινωνικής Ασφάλισης έχουν πάρει «φωτιά». Οι αρμόδιοι επεξεργάζονται αναλυτικά σενάρια, υπολογίζοντας το μηνιαίο όφελος για τους συνταξιούχους, την επιβάρυνση που θα υποστεί ο ΕΦΚΑ, αλλά και τις πολιτικές προεκτάσεις της όποιας απόφασης.
Οι αποφάσεις αυτές δεν είναι μόνο αριθμοί – έχουν και σαφείς πολιτικές διαστάσεις. Η περίοδος πριν από τη ΔΕΘ (Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης) είναι παραδοσιακά η στιγμή που οι κυβερνήσεις ανακοινώνουν «φιλολαϊκές» παρεμβάσεις. Το ερώτημα είναι αν φέτος θα δούμε μια τολμηρή κίνηση που θα αλλάξει τον χάρτη των συντάξεων ή μια πιο συντηρητική προσέγγιση.
Τα σενάρια που συζητούνται
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, στο τραπέζι υπάρχουν δύο κύριες επιλογές:
-
Πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς – Με την κίνηση αυτή, το ποσό της προσωπικής διαφοράς θα ενσωματωθεί πλήρως στην ανταποδοτική σύνταξη. Αυτό σημαίνει ότι οι δικαιούχοι θα βλέπουν άμεση αύξηση στο τελικό ποσό που λαμβάνουν κάθε μήνα.
-
Μερική περικοπή της προσωπικής διαφοράς κατά 50% ή και περισσότερο – Σε αυτό το σενάριο, οι αυξήσεις θα είναι περιορισμένες και αρκετοί συνταξιούχοι θα συνεχίσουν να διατηρούν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς, το οποίο θα συμψηφίζεται με μελλοντικές αυξήσεις.
Η τελική απόφαση αναμένεται να ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό στις αρχές Σεπτεμβρίου, κατά την ομιλία του στη ΔΕΘ. Ωστόσο, οι διαρροές αφήνουν να εννοηθεί πως «κάποια» παρέμβαση θα υπάρξει, με στόχο να σταλεί ένα θετικό μήνυμα προς τους συνταξιούχους.
Ποιοι κερδίζουν – Ποιοι μένουν στα ίδια
Αν επιλεγεί η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, τότε 600.000 συνταξιούχοι θα δουν άμεσες αυξήσεις. Οι αυξήσεις αυτές κυμαίνονται από 12 ευρώ για χαμηλοσυνταξιούχους (με αποδοχές γύρω στα 450-500 ευρώ) μέχρι και 55 ευρώ για εκείνους που λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις, άνω των 2.000 ευρώ μαζί με την προσωπική διαφορά.
Σε περίπτωση μερικής περικοπής, ο αριθμός των ωφελουμένων μειώνεται δραστικά. Οι περισσότεροι θα συνεχίσουν να περιμένουν, καθώς το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς τους θα εξακολουθεί να «μπλοκάρει» τις μελλοντικές αυξήσεις.
Οι κλάδοι που αναμένεται να επωφεληθούν περισσότερο
Μεγάλοι κερδισμένοι από την πλήρη κατάργηση θα είναι οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ. Το συγκεκριμένο ταμείο χορηγούσε παλαιότερα προνοιακό ποσό 220 ευρώ, με αποτέλεσμα, μετά τους επανυπολογισμούς, πολλοί να έχουν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς άνω των 250 ευρώ.
Σημαντικό όφελος θα δουν και οι συνταξιούχοι του Δημοσίου, καθώς και του ΕΤΑΑ (Ταμείο Ασφαλισμένων Νομικών, Υγειονομικών και Μηχανικών), που επίσης έχουν υψηλά υπόλοιπα προσωπικής διαφοράς.
Γιατί η απόφαση είναι «δίκοπο μαχαίρι»
Η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς μπορεί να έχει άμεσο θετικό αντίκτυπο στους συνταξιούχους, αλλά συνεπάγεται και σημαντική δημοσιονομική δαπάνη. Σε μια περίοδο που η κυβέρνηση θέλει να τηρεί τους δημοσιονομικούς κανόνες, η δαπάνη αυτή δεν είναι αμελητέα.
Από την άλλη πλευρά, η μερική περικοπή μπορεί να θεωρηθεί πιο «ασφαλής» για τα δημόσια οικονομικά, αλλά θα αφήσει ανικανοποίητο ένα μεγάλο μέρος των συνταξιούχων, κάτι που μπορεί να έχει πολιτικό κόστος.
Το ρολόι μετρά αντίστροφα
Η τελική απόφαση θα έχει χαρακτήρα-μήνυμα: θα δείξει αν η κυβέρνηση προτιμά την άμεση ανακούφιση χιλιάδων συνταξιούχων ή αν θα επιλέξει μια πιο σταδιακή προσαρμογή, αφήνοντας το μεγάλο βήμα για αργότερα.
Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές. Για κάποιους, η απόφαση αυτή θα σημαίνει λίγα ευρώ παραπάνω στην τσέπη κάθε μήνα – ποσό που μπορεί να μην αλλάζει τη ζωή τους, αλλά κάνει τη διαφορά σε μια εποχή ακρίβειας και οικονομικής πίεσης. Για άλλους, θα είναι απλώς ακόμη μια αναμονή σε μια μακρά λίστα υποσχέσεων.
