Από την 31η Ιουλίου 2025, όταν ενεργοποιήθηκε επίσημα το Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων, η ηρεμία σε πολλές πολυκατοικίες της χώρας ανατράπηκε. Ο νέος κανονισμός απαιτεί την καταγραφή κάθε ανελκυστήρα, είτε βρίσκεται σε πολυκατοικία, είτε σε επαγγελματικό κτίριο, είτε ακόμα και σε δημόσια υποδομή. Δεν έχει σημασία αν η συσκευή είναι καινούργια, παλιά, ακινητοποιημένη ή σπανίως χρησιμοποιείται — όλοι μπαίνουν στη λίστα μέχρι και τις 30 Νοεμβρίου 2025.
Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά, μέσω της πλατφόρμας του Υπουργείου Ανάπτυξης, και η πρόσβαση απαιτεί τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet. Μόλις ολοκληρωθεί η δήλωση, ο ανελκυστήρας αποκτά έναν μοναδικό κωδικό αναγνώρισης (UUID) που θα τον ακολουθεί σε κάθε μελλοντικό έλεγχο ή πιστοποίηση.
Ακούγεται απλό; Στην πράξη, όχι και τόσο. Η υποχρέωση αυτή συνοδεύεται από ένα μεγάλο «αγκάθι»: το κόστος.
Από λίγες εκατοντάδες… σε χιλιάδες ευρώ
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η Ελλάδα διαθέτει περίπου 500.000 ανελκυστήρες μόνο σε ιδιωτικά κτίρια. Για κάποιες περιπτώσεις, η πιστοποίηση μπορεί να ολοκληρωθεί με μερικές εκατοντάδες ευρώ. Όμως, όταν πρόκειται για παλιές εγκαταστάσεις ή για μηχανισμούς που έχουν χρόνια να αναβαθμιστούν, το ποσό μπορεί να εκτιναχθεί στις χιλιάδες ευρώ.
Το συνολικό ποσό περιλαμβάνει:
-
Τεχνικό έλεγχο της κατάστασης του ανελκυστήρα
-
Αντικατάσταση ή επισκευή εξαρτημάτων που δεν πληρούν τα πρότυπα
-
Αναγκαίες αναβαθμίσεις για την ασφάλεια και τη συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή σήμανση CE
Και εδώ ξεκινά η μεγάλη κόντρα: ποιος θα βάλει το χέρι στην τσέπη;
Η μάχη ενοικιαστών – ιδιοκτητών
Στις περισσότερες πολυκατοικίες, η συντήρηση του ανελκυστήρα μοιράζεται μέσω των κοινοχρήστων. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό επιβαρύνει όλους όσοι χρησιμοποιούν τον ανελκυστήρα, είτε είναι ιδιοκτήτες είτε ενοικιαστές.
Όμως, η πιστοποίηση και η αναβάθμιση θεωρούνται κάτι διαφορετικό. Οι ενοικιαστές υποστηρίζουν ότι δεν είναι υποχρέωσή τους να πληρώνουν για αντικατάσταση κινητήρων ή μεγάλες τεχνικές επεμβάσεις, αφού οι επενδύσεις αυτές αυξάνουν την αξία του ακινήτου — ένα όφελος που αφορά αποκλειστικά τον ιδιοκτήτη.
Από την άλλη, πολλοί ιδιοκτήτες υποστηρίζουν ότι τα κόστη αυτά εντάσσονται στα κοινόχρηστα και άρα, λογικά, πρέπει να τα μοιράζονται όλοι. Το αποτέλεσμα; Έντονες αντιπαραθέσεις σε συνελεύσεις και δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων.
Η γκρίζα ζώνη του νόμου
Η νομοθεσία αφήνει αρκετό χώρο για παρερμηνείες. Η συνήθης πρακτική για δαπάνες αναβάθμισης υποδομών είναι να μοιράζονται τα ποσά αναλογικά με τα χιλιοστά συνιδιοκτησίας. Έτσι, αν κάποιος κατέχει το 25% των χιλιοστών της οικοδομής, πληρώνει και το 25% του κόστους.
Ωστόσο, στην περίπτωση του νέου μητρώου, δεν υπάρχει απόλυτη σαφήνεια για το αν η πιστοποίηση πρέπει να καλυφθεί με τον ίδιο τρόπο ή αν εξαιρούνται κάποιες κατηγορίες χρηστών. Αυτό δίνει αφορμή για διαμάχες, ειδικά σε κτίρια με ενοίκους που δεν χρησιμοποιούν τον ανελκυστήρα συχνά.
«Δεν το χρησιμοποιώ – γιατί να πληρώσω;»
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση διαφωνίας αφορά ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές σε ισόγεια και πρώτους ορόφους. Αυτοί θεωρούν άδικο να συμμετέχουν εξίσου στο κόστος αναβάθμισης, καθώς δεν εξαρτώνται καθημερινά από τη λειτουργία του ανελκυστήρα. Αντίθετα, οι ένοικοι των υψηλότερων ορόφων τον χρησιμοποιούν καθημερινά, κάτι που —σύμφωνα με τους «χαμηλούς»— θα έπρεπε να αντικατοπτρίζεται και στη χρέωση.
Το πρόβλημα είναι ότι οι κανονισμοί των περισσότερων πολυκατοικιών δεν προβλέπουν τέτοιου είδους διαφοροποιήσεις, οπότε οι διαχειριστές βρίσκονται συχνά εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε δύο «στρατόπεδα» με αντικρουόμενες απαιτήσεις.
Ένα project που δεν χωρά αναβολές
Παρά τις αντιρρήσεις, η υποχρέωση δήλωσης είναι αδιαπραγμάτευτη. Η μη συμμόρφωση με την προθεσμία μπορεί να επιφέρει πρόστιμα και διοικητικές κυρώσεις. Επιπλέον, ένας μη πιστοποιημένος ανελκυστήρας δεν είναι μόνο παράνομος, αλλά και δυνητικά επικίνδυνος.
Για τις πολυκατοικίες, το στοίχημα είναι να βρεθεί μια δίκαιη λύση που να μην αφήνει κανέναν με οικονομικό «βάρος» δυσανάλογο των δυνατοτήτων του, αλλά και να εξασφαλίζει την έγκαιρη ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Το μέλλον
Το σίγουρο είναι ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι έντονοι για πολλές συνελεύσεις πολυκατοικιών. Ο νέος νόμος δεν αφήνει περιθώρια για «θα το δούμε αργότερα». Είτε το κόστος μοιραστεί ισόποσα, είτε με βάση χιλιοστά, είτε με κάποιον άλλο συμβιβασμό, η δήλωση και η πιστοποίηση πρέπει να γίνουν.
Η όλη ιστορία αποκαλύπτει και ένα βαθύτερο ζήτημα: τη δυσκολία των ελληνικών πολυκατοικιών να λειτουργήσουν συντονισμένα, ειδικά όταν πρόκειται για μεγάλα έξοδα. Και όσο το ρολόι μετρά αντίστροφα για την προθεσμία, οι διαφωνίες ενδέχεται να ενταθούν.
Το μόνο βέβαιο; Το ασανσέρ της πολυκατοικίας μπορεί να μην σας ανεβάζει μόνο στους ορόφους — μπορεί να ανεβάσει και την… πίεσή σας.
