Η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης δεν αναμένεται να είναι μια ακόμα τυπική ομιλία του πρωθυπουργού. Στο Μέγαρο Μαξίμου ξέρουν ότι ο χρόνος πιέζει, οι δημοσκοπήσεις δεν δείχνουν ανάκαμψη και η πολιτική φθορά βαθαίνει. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση δεν περιορίζεται στο ήδη ανακοινωμένο πακέτο παρεμβάσεων των 2 δισ. ευρώ — ετοιμάζει και ένα «μέτρο-έκπληξη» που, αν υλοποιηθεί, μπορεί να ανατρέψει τα δεδομένα.
Μετά από επτά χρόνια στην εξουσία, η φθορά είναι αναμενόμενη· όμως η συγκυρία είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Σκάνδαλα όπως αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ έχουν πλήξει την αξιοπιστία, ενώ οι σταθερές κοινωνικές δεξαμενές στήριξης —ελεύθεροι επαγγελματίες, συνταξιούχοι, σώματα ασφαλείας— εμφανίζονται ψυχρές ή αποστασιοποιημένες. Οι μετρήσεις δείχνουν στασιμότητα για τη Νέα Δημοκρατία και αυξημένη αποχή ακόμη και από παραδοσιακούς υποστηρικτές της.
Κι όμως, μέσα στα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν δοθεί παροχές και φοροελαφρύνσεις συνολικού ύψους 5 δισ. ευρώ. Αυξήσεις μισθών, ενισχύσεις σε ευάλωτα νοικοκυριά, επιδοτήσεις σε λογαριασμούς ενέργειας· τίποτα από αυτά δεν απέτρεψε απώλεια 16% στην πρόθεση ψήφου. Η εικόνα αυτή κάνει το πρωθυπουργικό επιτελείο να αναζητά όχι απλώς νέα μέτρα, αλλά ένα πολιτικό αφήγημα με δυναμική, που θα παρουσιαστεί στη ΔΕΘ ως «σημείο καμπής».
Στο τραπέζι βρίσκονται ήδη μέτρα για τη μεσαία τάξη, βοήθεια στους οικονομικά ασθενέστερους και πολιτικές για το στεγαστικό. Όλα αυτά θα ενταχθούν στον προϋπολογισμό του 2026 και στο νέο Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο 2026-2029, που θα σταλεί στις Βρυξέλλες. Όμως, αυτό που συζητείται εντονότερα είναι ένα «κρυφό χαρτί» που μπορεί να προκαλέσει αίσθηση: η πιθανή επαναφορά του 13ου μισθού.
Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο μετά την πρότυπη δίκη στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η οποία θα κρίνει εάν οι δημόσιοι υπάλληλοι δικαιούνται ίση μεταχείριση με τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα όσον αφορά το Δώρο Χριστουγέννων και το Δώρο Πάσχα. Η απόφαση αναμένεται να καθαρογραφεί στο δεύτερο μισό του έτους, ωστόσο η τελική πολιτική επιλογή θα εξαρτηθεί από την κυβέρνηση — και όχι μόνο από το ΣτΕ.
Πληροφορίες θέλουν το Μέγαρο Μαξίμου να εξετάζει ένα σχέδιο τριών φάσεων:
-
Πρώτη φάση: Στη ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός θα «ρίξει» την πολιτική βόμβα με την εξαγγελία ενός σχεδίου για σταδιακή επαναφορά του 13ου μισθού ή ισοδύναμων επιδομάτων.
-
Δεύτερη φάση: Μετά τον Απρίλιο του 2026, θα γίνουν οι πρώτες στοχευμένες παροχές — πιθανότατα σε ομάδες που η κυβέρνηση θέλει να ξανακερδίσει.
-
Τρίτη φάση: Το φθινόπωρο του 2026, λίγο πριν από τις εκλογές, θα ακολουθήσει δεύτερο κύμα παροχών, με στόχο να μεγιστοποιηθεί το πολιτικό όφελος.
Η στρατηγική αυτή δεν είναι καινούρια. Στηρίζεται στη λογική της σταδιακής δημιουργίας θετικής ατμόσφαιρας, ώστε η κορύφωση των παροχών να συμπέσει με την προεκλογική περίοδο. Το ρίσκο είναι προφανές: αν οι πολίτες αντιληφθούν το χρονοδιάγραμμα ως καθαρά εκλογικό ελιγμό, μπορεί να αντιδράσουν αντί να πειστούν.
Το «μέτρο-έκπληξη» έχει όμως κι άλλα εμπόδια. Η επαναφορά του 13ου μισθού συνεπάγεται τεράστιο δημοσιονομικό κόστος. Με τις πιέσεις των Βρυξελλών για δημοσιονομική πειθαρχία και με τον προϋπολογισμό ήδη «σφιχτό» λόγω ενεργειακής μετάβασης και επενδυτικών προγραμμάτων, η κυβέρνηση θα πρέπει να βρει πειστικό τρόπο χρηματοδότησης. Επιπλέον, ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να πυροδοτήσει απαιτήσεις και από τον ιδιωτικό τομέα, αυξάνοντας το πολιτικό και οικονομικό ρίσκο.
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση γνωρίζει ότι χωρίς ένα ισχυρό, συναισθηματικά φορτισμένο αφήγημα, η ΔΕΘ θα κινδυνεύσει να περάσει στα «ψιλά». Και η φετινή συγκυρία δεν προσφέρεται για χλιαρές κινήσεις: η φθορά είναι βαθιά, οι αποκαλύψεις για σκάνδαλα διαδέχονται η μία την άλλη και η πολιτική ατζέντα καθορίζεται περισσότερο από κρίσεις παρά από επιτυχίες.
Έτσι, η ΔΕΘ 2025 μπορεί να εξελιχθεί σε πεδίο πολιτικού τζόγου για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Είτε το «μέτρο-έκπληξη» θα δώσει την πολυπόθητη ώθηση, είτε θα καταγραφεί ως μια ύστατη προσπάθεια που δεν άλλαξε το παιχνίδι. Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενοι μήνες μέχρι την Έκθεση θα είναι καθοριστικοί για το αν η κυβέρνηση θα πάει στη Θεσσαλονίκη με χαρτιά που πραγματικά καίνε ή απλώς με ανακύκλωση υποσχέσεων.
Η πολιτική σκηνή περιμένει με κομμένη την ανάσα. Γιατί αν πράγματι ο 13ος μισθός επιστρέψει, έστω και σταδιακά, η ΔΕΘ φέτος δεν θα είναι μια ακόμα φιέστα — θα είναι η έναρξη μιας προεκλογικής κούρσας όπου το «δώρο» θα έχει και πολιτική και εκλογική αξία.
