Μία ανάσα οικονομικής ανακούφισης για εκατοντάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που είδαν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται φέρνει η νέα κυβερνητική ρύθμιση. Όσοι ζουν ή έχουν ιδιοκτησία σε περιοχές που επλήγησαν από πυρκαγιές ή σεισμούς μέσα στο 2025, και έχουν επισήμως κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, θα απαλλαγούν πλήρως από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) για τρία ολόκληρα χρόνια.
Στη λίστα των δικαιούχων εντάσσεται και ο Δήμος Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας στη βόρεια Εύβοια, ο οποίος στις 19 Μαΐου 2025 χτυπήθηκε από ισχυρό σεισμό και βρέθηκε και αυτός υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης.
Πώς λειτουργεί η απαλλαγή
Σύμφωνα με το άρθρο 10, παρ. 4 του Ν. 5219/2025, η φορολογική ελάφρυνση καλύπτει το έτος της φυσικής καταστροφής αλλά και τα δύο επόμενα. Δεν πρόκειται απλώς για μείωση φόρου, αλλά για πλήρη απαλλαγή σε κτίρια (μαζί με το οικόπεδό τους) που έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές και έχουν χαρακτηριστεί:
-
επικίνδυνα ετοιμόρροπα,
-
ολοσχερώς κατεστραμμένα ή
-
προσωρινά ακατάλληλα για χρήση.
Η διαπίστωση γίνεται μόνο από αρμόδιες υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής, οι οποίες εκδίδουν τα σχετικά πρωτόκολλα ή δελτία ελέγχου. Για αγροτεμάχια και κτίσματα πάνω σε αυτά, απαιτείται ειδική βεβαίωση καταστροφής από το Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και Ελέγχων (Τ.Α.Ε.Ε.), βασισμένη στα στοιχεία του ΕΛΓΑ.
Η προϋπόθεση είναι ο ιδιοκτήτης να είχε την κυριότητα ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα πάνω στο ακίνητο τη στιγμή που συνέβη η ζημιά. Η αίτηση γίνεται μία φορά, για το πρώτο έτος απαλλαγής, και καλύπτει αυτόματα και τα επόμενα δύο.
Τι άλλο αποφασίστηκε
Η τριετής απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ δεν είναι το μόνο μέτρο που ανακοίνωσε η Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής. Στη σημερινή (13 Αυγούστου 2025) έκτακτη συνεδρίαση μέσω τηλεδιάσκεψης, υπό την προεδρία του Υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κωνσταντίνου Κατσαφάδου, δόθηκε το «πράσινο φως» για ένα πακέτο οικονομικής στήριξης που αφορά τις πυρκαγιές των τελευταίων μηνών σε Αττική, Βόρειο Αιγαίο, Δυτική Ελλάδα, Ήπειρο, Κρήτη, Ιόνια Νησιά και Στερεά Ελλάδα.
Ακολουθούν τα βασικά σημεία:
1. Στεγαστική συνδρομή και επιδότηση ενοικίου
Οι πληγέντες ιδιοκτήτες και ενοικιαστές μπορούν να λάβουν οικονομική βοήθεια για την επισκευή ή την ανακατασκευή των κατεστραμμένων κτιρίων. Παράλληλα, για προσωρινή στέγαση μόνιμων κατοίκων προβλέπεται επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκησης, που μπορεί να φτάσει έως και τα 500 ευρώ, ανάλογα με τις ανάγκες.
2. Κάλυψη πρώτων αναγκών και αποζημίωση οικοσκευής
Κάθε νοικοκυριό θα λάβει 600 ευρώ για τις άμεσες ανάγκες, με επιπλέον ποσά για πολύτεκνες οικογένειες και άτομα με αναπηρία. Η αντικατάσταση ή επισκευή οικοσκευής της κύριας κατοικίας καλύπτεται έως 6.000 ευρώ, ενώ για δευτερεύουσα κατοικία καταβάλλεται το μισό. Σε περιπτώσεις σοβαρού τραυματισμού από τις πυρκαγιές, προβλέπεται εφάπαξ βοήθημα 4.500 ευρώ για όσους απέκτησαν αναπηρία άνω του 67%.
3. Στήριξη επιχειρήσεων και αγροτικών εκμεταλλεύσεων
Οι επιχειρήσεις και οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις που υπέστησαν ζημιές θα λάβουν επιχορήγηση 70% της εκτιμηθείσας ζημιάς, με ανώτατο πλαφόν 500.000 ευρώ ανά δικαιούχο ή υποκατάστημα (έως δύο). Η αποζημίωση θα συμψηφίζεται με την πρώτη αρωγή, ενώ οι αγροτικές αποζημιώσεις θα ενεργοποιηθούν μετά από αίτημα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, όπως προβλέπει ο νόμος 4797/2021.
4. Έκτακτη χρηματοδότηση δήμων
Δίνεται η δυνατότητα επιπλέον χρηματοδότησης στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την κάλυψη επειγουσών αναγκών και την αποκατάσταση ζημιών σε δίκτυα και υποδομές.
Γιατί είναι σημαντικό το μέτρο του ΕΝΦΙΑ
Η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για τρία χρόνια σε πληγείσες περιοχές δεν είναι απλώς μια «ανάσα» για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις – είναι ένα ουσιαστικό βήμα για να μπορέσουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Η φορολογική απαλλαγή, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες ενισχύσεις, δίνει τον χρόνο και τον οικονομικό χώρο που χρειάζονται για να προχωρήσουν σε επισκευές, να αποκαταστήσουν την καθημερινότητά τους και να ξαναρχίσουν τις δραστηριότητές τους χωρίς το βάρος ενός σημαντικού ετήσιου φόρου.
Η κυβέρνηση τονίζει ότι θα υπάρχει συνεχής συνεργασία με τις τοπικές αρχές ώστε η διαδικασία αιτήσεων και ελέγχων να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις, ενώ ήδη εξετάζεται το ενδεχόμενο αντίστοιχων παρεμβάσεων και για μελλοντικές φυσικές καταστροφές.
