Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στέλνει ηχηρό μήνυμα: οι σημερινοί έλεγχοι στα οχήματα δεν αρκούν για να διασφαλίσουν ούτε την ασφάλεια στους δρόμους ούτε την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, δεκάδες χιλιάδες αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες κυκλοφορούν καθημερινά με ελαττώματα που είτε δεν ανιχνεύονται στα ΚΤΕΟ είτε δεν ελέγχονται καν, ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση και ο θόρυβος παραμένουν σε επικίνδυνα επίπεδα.
Γιατί αλλάζουν όλα;
Η υφιστάμενη νομοθεσία για τον τεχνικό έλεγχο οχημάτων θεωρείται ξεπερασμένη. Οι μέθοδοι ελέγχου δεν έχουν συμβαδίσει με τις τεχνολογικές εξελίξεις, όπως τα προηγμένα συστήματα υποβοήθησης οδηγού (ADAS) και τα ηλεκτρικά οχήματα.
Επιπλέον, τα τεστ εκπομπών είναι συχνά ανεπαρκώς ευαίσθητα, αφήνοντας αλώβητα αυτοκίνητα που εκπέμπουν επικίνδυνα επίπεδα οξειδίων του αζώτου και μικροσωματιδίων. Ακόμη χειρότερα, η έλλειψη πλήρους ψηφιοποίησης και ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ κρατών-μελών επιτρέπει την ακμάζουσα απάτη στα χιλιόμετρα μεταχειρισμένων οχημάτων.
Τι αλλάζει στην πράξη
Η νέα πρόταση της Κομισιόν φέρνει ριζικές αλλαγές:
-
Νέες μέθοδοι δοκιμών για εκπομπές, συμπεριλαμβανομένων μετρήσεων για εξαιρετικά λεπτά σωματίδια και NOx, με στόχο τον εντοπισμό ακόμα και παραποιημένων οχημάτων.
-
Υποχρεωτικός ετήσιος έλεγχος για φορτηγά και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, καθώς και για επιβατικά και ημιφορτηγά άνω των 10 ετών.
-
Τεχνικός έλεγχος σε μοτοσικλέτες άνω των 125cc χωρίς εξαιρέσεις.
-
Δοκιμές κατά την οδήγηση για θόρυβο και εκπομπές μέσω τηλεπισκόπησης.
-
Έλεγχος λογισμικού ασφαλείας και συστημάτων εκπομπών μέσω της ηλεκτρονικής διεπαφής του οχήματος.
-
Καταγραφή χιλιομέτρων σε εθνικές βάσεις δεδομένων και αυτόματη ανταλλαγή στοιχείων σε διασυνοριακές μεταβιβάσεις.
-
Ψηφιοποίηση του πιστοποιητικού ΚΤΕΟ και της άδειας κυκλοφορίας, με πλήρη διασύνδεση εθνικών μητρώων.
Το στοίχημα: Ζωές και καθαρός αέρας
Η Επιτροπή προβλέπει θεαματικά οφέλη:
Από το 2026 έως το 2050, οι νέοι κανόνες αναμένεται να σώσουν περίπου 7.000 ζωές και να αποτρέψουν 65.000 σοβαρούς τραυματισμούς. Παράλληλα, θα περιοριστούν δραστικά οι ρυπογόνοι ρύποι, κάτι που θα μεταφραστεί σε χιλιάδες λιγότερους πρόωρους θανάτους λόγω ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Η απάτη στα χιλιόμετρα –μάστιγα ιδιαίτερα στα μεταχειρισμένα– θα δεχθεί καίριο πλήγμα. Με την καταγραφή κάθε ένδειξης του οδομέτρου σε κάθε service ή επισκευή, η παραποίηση θα γίνει σχεδόν αδύνατη.
Συχνότεροι έλεγχοι για τα παλιά οχήματα
Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους: μόνο το 2024, περίπου 19.800 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία στην Ε.Ε. Τα παλαιότερα αυτοκίνητα παρουσιάζουν περισσότερες βλάβες και εμπλέκονται πιο συχνά σε ατυχήματα.
Γι’ αυτό, σε όλες τις χώρες θα καθιερωθεί ετήσιος έλεγχος μετά τα 10 χρόνια κυκλοφορίας, μέτρο που υπολογίζεται να μειώσει τα θανατηφόρα τροχαία κατά 1% και να περιορίσει κατά 15% τα «μαύρα πρόβατα» των ρύπων.
Μοτοσικλέτες χωρίς «ασυλία»
Μέχρι σήμερα, τα κράτη μέλη είχαν περιθώριο να εξαιρούν μοτοσικλέτες από υποχρεωτικούς τεχνικούς ελέγχους. Αυτό τελειώνει. Όλες οι μοτοσικλέτες άνω των 125cc θα περνούν περιοδικό ΚΤΕΟ, καθώς οι στατιστικές δείχνουν σαφή οφέλη για την οδική ασφάλεια.
Πόλεμος στην απάτη των χιλιομέτρων
Το σύστημα που εφαρμόζουν Βέλγιο και Ολλανδία (Car-Pass και Nationale Auto Pas) γίνεται πανευρωπαϊκό. Όλα τα συνεργεία και οι σταθμοί ελέγχου θα καταγράφουν την ένδειξη χιλιομέτρων κάθε φορά που το όχημα μπαίνει για εργασία, με τα στοιχεία να διασταυρώνονται αυτόματα σε όλα τα κράτη μέλη.
Προσωρινό ΚΤΕΟ στο εξωτερικό
Οι οδηγοί που ζουν ή εργάζονται προσωρινά σε άλλη χώρα της Ε.Ε. θα μπορούν να περάσουν τεχνικό έλεγχο εκεί και να λάβουν προσωρινό πιστοποιητικό διάρκειας 6 μηνών, μέχρι να επιστρέψουν στο κράτος μόνιμης ταξινόμησης.
Εκπομπές υπό στενή παρακολούθηση
Η μέτρηση αριθμού σωματιδίων (PN) και οξείδιων του αζώτου (NOx) θα γίνει υποχρεωτική, καθώς η εμπειρία από τις χώρες που την εφαρμόζουν δείχνει ότι εντοπίζει πολλαπλάσια ελαττωματικά οχήματα σε σχέση με τις παλιές μεθόδους.
Και για τις αρχές, λιγότερη γραφειοκρατία
Με την πλήρη ψηφιοποίηση, τα πιστοποιητικά ΚΤΕΟ και οι άδειες κυκλοφορίας θα είναι διαθέσιμα σε ηλεκτρονική μορφή, τα μητρώα θα «μιλούν» μεταξύ τους και η επαναταξινόμηση οχήματος σε άλλη χώρα θα γίνεται πιο γρήγορα και φθηνά.
Η Κομισιόν, με αυτή την αναθεώρηση, δεν περιορίζεται απλώς στην αυστηροποίηση των ελέγχων· αλλάζει όλο το πλαίσιο, συνδυάζοντας τεχνολογία, ασφάλεια και περιβαλλοντική ευθύνη. Αν όλα εφαρμοστούν όπως σχεδιάζεται, οι δρόμοι της Ευρώπης θα γίνουν όχι μόνο πιο ασφαλείς, αλλά και πολύ πιο καθαροί.
