Οι αλλαγές στα κοινωνικά επιδόματα επιστρέφουν δυναμικά στο προσκήνιο. Μετά τη ΔΕΘ αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή το σχετικό νομοσχέδιο που θα ανοίξει τον δρόμο για αυξήσεις, οι οποίες όμως δεν θα φανούν αμέσως στις τσέπες των δικαιούχων. Όπως όλα δείχνουν, το νέο πλαίσιο θα ενεργοποιηθεί από το 2026, φέρνοντας σημαντικές ανατροπές σε δύο βασικούς πυλώνες: το επίδομα παιδιού και το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα.
Τι αλλάζει στο επίδομα παιδιού
Το επίδομα παιδιού αποτελεί μία από τις πιο πολυπληθείς παροχές του ΟΠΕΚΑ και οι σχεδιαζόμενες τροποποιήσεις αφορούν κυρίως τις εισοδηματικές κλίμακες.
-
Η πρώτη κατηγορία θα αυξηθεί από τα 70 στα 75 ευρώ τον μήνα ανά παιδί.
-
Στη δεύτερη κλίμακα, το ποσό θα διαμορφωθεί στα 45 ευρώ.
-
Η τρίτη κλίμακα παύει να υπάρχει αυτόνομα και ενοποιείται με τη δεύτερη. Έτσι, από τα 28 ευρώ που ίσχυαν μέχρι σήμερα, το επίδομα θα εκτοξευθεί στα 45 ευρώ.
Με απλά λόγια, όσοι ανήκαν μέχρι τώρα στην τρίτη εισοδηματική βαθμίδα θα δουν αύξηση άνω του 60%. Για οικογένειες με τρία παιδιά και άνω, το ποσό θα φτάνει τα 90 ευρώ για κάθε παιδί μετά το δεύτερο, ενισχύοντας σημαντικά τα πολυμελή νοικοκυριά.
Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι θα είναι όσοι βρίσκονταν στις χαμηλότερες κλίμακες, αφού το εισόδημά τους δεν τους επέτρεπε να δουν ουσιαστική ενίσχυση μέχρι σήμερα.
Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα: μικρή αύξηση, μεγάλη σημασία
Αντίστοιχα, σημαντικές διαφοροποιήσεις φέρνει το νέο σχέδιο στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (ΕΕΕ). Η βασική παροχή θα αυξηθεί από τα 216 ευρώ στα 250 ευρώ, ενώ η προσαύξηση για κάθε παιδί θα φτάσει τα 75 ευρώ (από 54 σήμερα).
Αν και η αύξηση μπορεί να φαίνεται περιορισμένη σε απόλυτους αριθμούς, το ποσοστό φτάνει το 16%, κάτι που θα κάνει αισθητή διαφορά σε νοικοκυριά που βρίσκονται στο όριο της φτώχειας.
Παράλληλα, το Υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει να εφαρμόσει τα ίδια περιουσιακά κριτήρια που ήδη ισχύουν για το ΕΕΕ και στα υπόλοιπα επιδόματα. Αυτό σημαίνει ότι για να λάβει κάποιος ενίσχυση, θα πρέπει να πληροί τα εξής:
-
Το ετήσιο εισόδημα να μην ξεπερνά τις 5.832 ευρώ.
-
Η αξία ακίνητης περιουσίας να μην υπερβαίνει τις 90.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό. Το όριο αυξάνεται κατά 15.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος και φτάνει μέχρι τις 150.000 ευρώ.
Το επίδομα στέγασης και η «επιστροφή ενοικίου»
Στο τραπέζι υπήρχε και η πρόταση για αύξηση 16% στο επίδομα στέγασης, ωστόσο αυτή η ιδέα εγκαταλείπεται. Αντί γι’ αυτό, καθιερώνεται μια νέα παροχή: η επιστροφή ενοικίου, η οποία θα καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο.
Στην πράξη, το κράτος θα πληρώνει έναν ολόκληρο μήνα ενοικίου τον χρόνο για τους δικαιούχους, με την πρώτη εφαρμογή να γίνεται ήδη από τον φετινό Νοέμβριο. Με τον τρόπο αυτό, υποστηρίζουν κυβερνητικές πηγές, αντισταθμίζεται η απουσία μόνιμης αύξησης στο μηνιαίο επίδομα.
Εθνικό Μητρώο Επιδομάτων: τέλος στους «κόφτες»
Ένα ακόμη στοιχείο που διαφοροποιεί το νέο σύστημα είναι η δημιουργία Εθνικού Μητρώου Επιδομάτων. Η βάση αυτή θα συγκεντρώνει όλες τις πληροφορίες για τους δικαιούχους, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και βάζοντας τέλος στους λεγόμενους «κόφτες».
Με την εφαρμογή του μητρώου, εάν αποφασιστεί η εισαγωγή νέων κριτηρίων, αυτά θα ισχύουν για όλα τα επιδόματα με ενιαίο τρόπο. Η κίνηση αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς μέχρι σήμερα κάθε πρόγραμμα είχε διαφορετικούς όρους, γεγονός που συχνά προκαλούσε σύγχυση.
Το δημοσιονομικό πλαίσιο
Όλες αυτές οι αλλαγές δεν μπορούν να εξεταστούν αποκομμένα από το κόστος τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2025 ο ΟΠΕΚΑ διέθεσε 645 εκατομμύρια ευρώ για επιδόματα. Παράλληλα, η συνολική δαπάνη μειώθηκε κατά 31 εκατ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι.
Η μόνη κατηγορία που εμφάνισε αύξηση ήταν τα αναπηρικά επιδόματα, τα οποία κόστισαν 10 εκατ. ευρώ περισσότερα, καθώς αυξήθηκαν οι δικαιούχοι κατά σχεδόν 9.000 άτομα.
Αυτό σημαίνει ότι το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να βρει πρόσθετους πόρους ώστε να καλυφθεί η δαπάνη των νέων αυξήσεων. Η συζήτηση για το αν θα προκύψουν από τον κρατικό προϋπολογισμό ή από άλλες πηγές χρηματοδότησης θα συνεχιστεί μέχρι το φθινόπωρο.
Πότε θα δουν χρήματα οι δικαιούχοι
Παρά το γεγονός ότι οι εξαγγελίες θα γίνουν άμεσα μετά τη ΔΕΘ, οι πολίτες δεν πρέπει να περιμένουν χρήματα πριν από το 2026. Μέχρι τότε, η μόνη νέα παροχή που θα υλοποιηθεί είναι η επιστροφή ενοικίου τον Νοέμβριο.
Με την έναρξη του 2026, θα τεθούν σε ισχύ οι αυξήσεις στο επίδομα παιδιού και στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, αλλά και οι νέοι κανόνες για τα περιουσιακά κριτήρια.
