Η 28η Οκτωβρίου έρχεται ως η επόμενη μεγάλη υποχρεωτική αργία μετά τον Δεκαπενταύγουστο και η φετινή συγκυρία, με την ημέρα να πέφτει Τρίτη, φέρνει ξανά στο προσκήνιο το τι ισχύει για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, τις αμοιβές τους και τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων. Ο νόμος είναι ξεκάθαρος: η συγκεκριμένη ημερομηνία θεωρείται υποχρεωτική αργία και η απασχόληση μισθωτών δεν επιτρέπεται, εκτός εάν πρόκειται για εταιρείες που λειτουργούν νόμιμα και τις Κυριακές ή τις υπόλοιπες επίσημες αργίες.
Τι προβλέπει η νομοθεσία.
Με βάση το άρθρο 60 του νόμου 4808/2021, η 28η Οκτωβρίου εντάσσεται στις ημέρες που ορίζονται ως υποχρεωτικές αργίες. Αυτό σημαίνει ότι, κατά κανόνα, οι επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές και οι εργαζόμενοι αμείβονται κανονικά, χωρίς να απαιτείται η παρουσία τους. Ωστόσο, υπάρχουν εξαιρέσεις για εκείνες τις επιχειρήσεις που έχουν άδεια να λειτουργούν σε Κυριακές και αργίες, όπως π.χ. καταστήματα εστίασης, τουριστικές επιχειρήσεις και μέσα μαζικής μεταφοράς.
Πώς αμείβονται οι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που παραμένουν κλειστές.
Για τους εργαζομένους που απασχολούνται σε επιχειρήσεις οι οποίες δεν λειτουργούν την ημέρα της εθνικής επετείου, το καθεστώς είναι απλό:
- Οι ημερομίσθιοι λαμβάνουν κανονικά το ημερομίσθιό τους, χωρίς καμία προσαύξηση.
- Οι μισθωτοί με μηνιαίο μισθό πληρώνονται επίσης κανονικά, σαν να είχαν εργαστεί, χωρίς περαιτέρω διαφοροποίηση.
Οι περιπτώσεις επιχειρήσεων που λειτουργούν νόμιμα.
Για όσες επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να λειτουργούν σε Κυριακές και αργίες, οι κανόνες διαφοροποιούνται:
- Αν οι εργαζόμενοι αμείβονται με ημερομίσθιο, λαμβάνουν το κανονικό ημερομίσθιό τους συν προσαύξηση 75% επί του νομίμου ωρομισθίου για όσες ώρες εργαστούν.
- Αν αμείβονται με μηνιαίο μισθό, τότε:
- Στην περίπτωση που η επιχείρηση κανονικά δεν λειτουργεί τις Κυριακές και αργίες αλλά αποφασίσει εκτάκτως να ανοίξει, οι εργαζόμενοι δικαιούνται το 1/25 του μισθού τους επιπλέον, καθώς και προσαύξηση 75% στο νόμιμο ημερομίσθιο.
- Αν η επιχείρηση λειτουργεί έτσι κι αλλιώς σε Κυριακές και αργίες, τότε οι εργαζόμενοι δικαιούνται μόνο την προσαύξηση 75% επί του 1/25 του ημερομισθίου τους, ανάλογα με τις ώρες εργασίας.
Επιπλέον σημεία που πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι.
Υπάρχουν ορισμένα σημεία που έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη σωστή εφαρμογή του νόμου:
- Δεν επιτρέπεται ο συμψηφισμός της αργίας με ρεπό. Με άλλα λόγια, η 28η Οκτωβρίου δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ημέρα ανάπαυσης στη θέση κάποιας άλλης.
- Το ημερομίσθιο καταβάλλεται και σε όσους βρίσκονται σε κανονική άδεια, χωρίς όμως η ημέρα αυτή να υπολογίζεται στις εργάσιμες της άδειας.
- Εάν υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις ή κανονισμοί που προβλέπουν ευνοϊκότερους όρους για τους εργαζόμενους (π.χ. υψηλότερες προσαυξήσεις), αυτοί υπερισχύουν.
Τι σημαίνει πρακτικά για εργαζόμενους και εργοδότες.
Η 28η Οκτωβρίου, πέρα από τον συμβολισμό της, έχει και οικονομικό αντίκτυπο τόσο για τους εργοδότες όσο και για τους εργαζόμενους. Για τους πρώτους, απαιτείται σωστός προγραμματισμός, ώστε να αποφευχθούν παραβάσεις, ενώ για τους δεύτερους είναι σημαντικό να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, ώστε να διασφαλίσουν ότι θα λάβουν τις προβλεπόμενες αμοιβές. Η σωστή ενημέρωση και εφαρμογή της νομοθεσίας προστατεύει και τις δύο πλευρές, διασφαλίζοντας δίκαιους όρους απασχόλησης.
