Η συνταξιοδότηση στην Ελλάδα παραμένει ένα από τα πιο «καυτά» ζητήματα για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους που αναρωτιούνται πότε και με ποιες προϋποθέσεις θα μπορέσουν να αποχωρήσουν. Η τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ για τα όρια ηλικίας και τις προοπτικές απασχόλησης σε Ευρώπη και παγκόσμιο επίπεδο φέρνει στο φως σημαντικά στοιχεία και για τη χώρα μας.
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, οι μέσες ηλικίες αποχώρησης στη χώρα μας διαμορφώνονται στα 59,7 έτη για τις γυναίκες και στα 63,2 έτη για τους άνδρες. Ωστόσο, υπάρχουν δεκάδες ειδικές κατηγορίες που μπορούν να κατοχυρώσουν σύνταξη πολύ νωρίτερα, αρκεί να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μιλάμε για περίπου 33 διαφορετικές ομάδες ασφαλισμένων, οι οποίες – κυρίως όσοι έχουν ένσημα πριν από το 1993 – εξακολουθούν να βρίσκονται σε πιο ευνοϊκό καθεστώς.
Οι τυχεροί του 2025: Ποιοι φεύγουν νωρίτερα
Ιδιαίτερα προνομιούχοι θεωρούνται οι δημόσιοι υπάλληλοι που διορίστηκαν μεταξύ 1983 και 1992. Για αυτούς υπάρχουν διατάξεις που δίνουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης ακόμη και πριν τα 60. Συγκεκριμένα:
-
Για μειωμένη σύνταξη, η έξοδος μπορεί να γίνει από τα 56 έτη.
-
Για πλήρη σύνταξη, τα όρια κινούνται από τα 58,5 μέχρι τα 61,6 έτη.
Στην ομάδα αυτή ανήκουν, μεταξύ άλλων:
-
Μητέρες στο Δημόσιο με 25ετία ως το 2010 και ανήλικο παιδί.
-
Γονείς με 25ετία το 2011 ή το 2012 και ανήλικο τέκνο, εφόσον είχαν συμπληρώσει τα κρίσιμα ηλικιακά όρια έως το 2017 ή το 2018.
-
Τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι, που με βάση τον χρόνο ασφάλισής τους μπορούν να αποχωρήσουν από το 2025.
-
Ασφαλισμένοι με 35 ή 37 χρόνια δουλειάς έως το 2021, οι οποίοι «κλειδώνουν» σύνταξη πριν τα 62.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ειδικά για όσους έχουν χρόνο ασφάλισης σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, όπως οι οδηγοί και οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα των ΟΤΑ, τα όρια πέφτουν ακόμη περισσότερο: πλήρης σύνταξη μπορεί να δοθεί στα 58 ή στα 60 έτη, ανάλογα με το πότε συμπληρώθηκαν τα 12 χρόνια στα βαρέα.
Παραδείγματα που δείχνουν τον δρόμο
Για να γίνει πιο κατανοητό το πλαίσιο, ας δούμε μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις:
-
Μητέρα ανηλίκου με 25ετία το 2010 και γεννημένη το 1967 συμπληρώνει φέτος τα 58,5 έτη και μπορεί να φύγει άμεσα.
-
Πατέρας με ανήλικο παιδί και 25ετία το 2011, γεννημένος το 1965, «πιάνει» τα 58,5 το 2025 και έχει δικαίωμα εξόδου.
-
Τρίτεκνες μητέρες τόσο στο Δημόσιο όσο και σε ΔΕΚΟ ή τράπεζες με 20ετία από το 2010, μπορούν να αποχωρήσουν φέτος ανεξάρτητα από την ηλικία τους.
Παράλληλα, για όσους γεννήθηκαν μεταξύ 1962 και 1965 και είχαν συμπληρώσει τα απαραίτητα έτη ασφάλισης ως το 2020 ή 2021, υπάρχουν ευκαιρίες συνταξιοδότησης ήδη από τα 59,5 έτη.
Τι σύνταξη θα πάρουν όσοι φύγουν το 2025
Το μεγάλο ερώτημα βέβαια δεν είναι μόνο «πότε» αλλά και «με πόσα». Οι υπολογισμοί για το 2025 δείχνουν ότι τα ποσά κινούνται σε αρκετά διαφορετικά επίπεδα, ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης και τον συντάξιμο μισθό.
Για παράδειγμα:
-
Καθηγητής ΑΕΙ με 40 χρόνια υπηρεσίας και αποδοχές 3.222 ευρώ θα λάβει περίπου 2.048 ευρώ μικτά.
-
Δημόσιος υπάλληλος με 38 έτη και μισθό 2.126 ευρώ θα δει σύνταξη γύρω στα 1.391 ευρώ μικτά.
-
Με 36 χρόνια και μισθό 1.710 ευρώ, η σύνταξη πέφτει στα 1.117 ευρώ μικτά.
Για χαμηλότερα μισθολόγια και λιγότερα έτη, οι αποδοχές συρρικνώνονται αισθητά:
-
Στα 25 χρόνια και μισθό 900 ευρώ, η πλήρης σύνταξη περιορίζεται στα 622 ευρώ, ενώ η μειωμένη πέφτει στα 491 ευρώ.
-
Στα 30 χρόνια και μισθό 1.980 ευρώ, η πλήρης σύνταξη φτάνει τα 959 ευρώ, με τη μειωμένη λίγο χαμηλότερα (828 ευρώ).
Αυτό σημαίνει ότι, αν και οι προϋποθέσεις ηλικίας μπορεί να είναι πιο ευνοϊκές, οι οικονομικές απολαβές εξαρτώνται άμεσα από τα χρόνια ασφάλισης και τις συντάξιμες αποδοχές.
Η εικόνα των αιτήσεων για το 2025
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το ενδιαφέρον για συνταξιοδότηση παραμένει υψηλό. Μόνο στο πρώτο τρίμηνο του 2025 έχουν κατατεθεί πάνω από 48.000 νέες αιτήσεις, οι περισσότερες για γήρατος. Ο αριθμός αυτός είναι ελαφρώς μικρότερος από τον περσινό, αλλά οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για συνολικά 180.000 με 190.000 νέες συντάξεις μέχρι το τέλος της χρονιάς, σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το 2024.
Το συμπέρασμα
Η «έξοδος» πριν τα 62 παραμένει εφικτή, αλλά μόνο για όσους εμπίπτουν στις ειδικές κατηγορίες με παλαιότερα ένσημα και συγκεκριμένες οικογενειακές ή εργασιακές προϋποθέσεις. Για όλους τους υπόλοιπους, τα γενικά όρια παραμένουν αυστηρά και κινούνται σταδιακά προς το 67ο έτος.
Το 2025 φέρνει μια «τελευταία ευκαιρία» για αρκετούς ασφαλισμένους να συνταξιοδοτηθούν με όρια ηλικίας πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο. Η ουσία όμως παραμένει η ίδια: ναι μεν μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα, αλλά οι συντάξεις που θα λάβουν εξαρτώνται απόλυτα από το πόσα χρόνια και με τι μισθούς εργάστηκαν.
