Το 2026 δεν θα είναι μια ακόμη χρονιά για τους συνταξιούχους. Θα είναι η χρονιά που, σύμφωνα με το κυβερνητικό σχέδιο που θα παρουσιαστεί στη ΔΕΘ, αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού για 2,5 εκατομμύρια δικαιούχους. Νέος τρόπος υπολογισμού συντάξεων, παρεμβάσεις στην προσωπική διαφορά, ετήσιες αυξήσεις και το γνωστό «δώρο» των 250 ευρώ μπαίνουν στο τραπέζι, αναδιαμορφώνοντας τον χάρτη του ασφαλιστικού.
Προσωπική διαφορά: το μεγάλο αγκάθι
Το ζήτημα που «καίει» περίπου 650.000 παλαιούς συνταξιούχους είναι η περιβόητη προσωπική διαφορά. Πρόκειται για εκείνη τη λογιστική «τρύπα» που κρατάει καθηλωμένες τις συντάξεις τους, στερώντας τους αυξήσεις εδώ και τρία χρόνια. Συνολικά, η απώλεια αγοραστικής δύναμης αγγίζει το 13,15%. Αν η κατάσταση παραμείνει ίδια και το 2026, το ποσοστό θα εκτοξευθεί στο 15%.
Το οικονομικό επιτελείο έχει μπροστά του δύο σενάρια:
-
Οριστική κατάργηση: Η προσωπική διαφορά θα ενσωματωθεί στη σύνταξη, επιτρέποντας αυξήσεις από το νέο έτος. Υπολογίζεται ότι σε αρκετές περιπτώσεις η ενίσχυση θα φτάσει έως 50 ευρώ τον μήνα.
-
Μερικό «κούρεμα»: Η προσωπική διαφορά θα μειωθεί κατά 50%. Αυτό σημαίνει ότι οι ετήσιες αυξήσεις θα «σβήνουν» πιο γρήγορα την ψαλίδα. Μάλιστα, περίπου 200.000 συνταξιούχοι θα μηδενίσουν αμέσως την προσωπική διαφορά, βλέποντας πραγματικές αυξήσεις στην τσέπη τους.
Νέος τρόπος υπολογισμού: τέλος ο πληθωρισμός, έρχεται ο δείκτης μισθών
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το σύστημα αλλάζει ριζικά. Μέχρι σήμερα, οι συντάξεις ακολουθούσαν τον πληθωρισμό. Από εδώ και πέρα θα προσαρμόζονται με βάση τον δείκτη μισθών. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία: οι μισθοί έχουν συνήθως ταχύτερο ρυθμό ανόδου από τις τιμές, πράγμα που θεωρητικά εξασφαλίζει πιο γενναίες αυξήσεις.
Ο ίδιος δείκτης θα επηρεάσει και τις ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών, συνδέοντας έτσι το σύστημα με την πραγματική κίνηση των αμοιβών στον ιδιωτικό τομέα. Πρόκειται για ένα μέτρο που μπορεί να φέρει περισσότερα έσοδα στα ταμεία, αλλά και νέες υποχρεώσεις στους μη μισθωτούς.
Ετήσιες αυξήσεις: τι ποσά μπαίνουν στις τσέπες
Οι πρώτες αυξήσεις με το νέο καθεστώς θα έρθουν τον Ιανουάριο του 2026 και εκτιμώνται στο 2,5%–2,7%. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι οι μηνιαίες συντάξεις θα ενισχυθούν από 14 έως 81 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της παροχής.
Για έναν μέσο συνταξιούχο, η αύξηση μπορεί να φανεί μικρή. Όμως για όσους απαλλαγούν από την προσωπική διαφορά, θα είναι η πρώτη ουσιαστική βελτίωση μετά από χρόνια.
Το επίδομα των 250 ευρώ: ποιοι το παίρνουν
Το γνωστό επίδομα των 250 ευρώ θα συνεχίσει να δίνεται κάθε Νοέμβριο σε περισσότερους από 1,4 εκατομμύρια δικαιούχους. Πρόκειται για χαμηλοσυνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες.
Τα κριτήρια είναι συγκεκριμένα:
-
Εισόδημα έως 14.000 ευρώ για μεμονωμένα άτομα και 26.000 ευρώ για ζευγάρια.
-
Περιουσιακά όρια έως 200.000 ευρώ για άγαμους και 300.000 ευρώ για οικογένειες.
Το βοήθημα μπορεί να μην λύνει το πρόβλημα του πληθωρισμού, αλλά αποτελεί σημαντική ανάσα για τα πιο αδύναμα νοικοκυριά.
Το κόστος και η «μαύρη τρύπα» του ΕΦΚΑ
Η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς εκτιμάται ότι θα αυξήσει τη δαπάνη του ΕΦΚΑ κατά περίπου 160 εκατ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, στο υπουργείο Οικονομικών θεωρούν ότι το ποσό είναι διαχειρίσιμο. Η λογική είναι ότι τα επιπλέον έσοδα από εργαζόμενους συνταξιούχους και η αύξηση των εισφορών λόγω υψηλότερων μισθών θα καλύψουν το «κενό».
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους συνταξιούχους
Η αλήθεια είναι ότι το 2026 θα αποτελέσει σημείο καμπής. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, χιλιάδες συνταξιούχοι θα δουν πραγματικές αυξήσεις στο εισόδημά τους. Παράλληλα, το νέο σύστημα υπόσχεται να συνδέσει τις συντάξεις με την ανάπτυξη και όχι με τον πληθωρισμό που κατατρώει τα εισοδήματα.
Ωστόσο, μένει να φανεί αν τα μέτρα θα έχουν μακροπρόθεσμη ισχύ ή αν πρόκειται απλώς για μια πρόσκαιρη «ένεση» εν όψει εκλογών. Το βέβαιο είναι ότι 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχοι περιμένουν με αγωνία τις ανακοινώσεις στη ΔΕΘ, καθώς από αυτές θα κριθεί πόσα ευρώ θα προστεθούν –ή όχι– στο πορτοφόλι τους.
